گاردین:

امان از ساعات حساس اولیه 21 ژوئیه/مذاکرات ایران و غرب بازهم در نیمه شب نتیجه می دهد؟

مذاکرات هسته ای

در مذاکرات دشوار برای دستیابی به توافق فراگیر هسته ای، بدبینی جای خود را به امیدواری محتاطانه می دهد. موعد مقرر «ساعات اولیه 21 ژوئیه» است، این سخن، پیش بینی اخیر یک دیپمات اروپایی درگیر در مذاکرات چند جانبه و چند مرحله ای با ایران در مورد برنامه هسته ای این کشور بود.

گاردین نوشت: در مذاکرات دشوار برای دستیابی به توافق فراگیر هسته ای، بدبینی جای خود را به امیدواری محتاطانه می دهد. موعد مقرر «ساعات اولیه 21 ژوئیه» است، این سخن، پیش بینی اخیر یک دیپمات اروپایی درگیر در مذاکرات چند جانبه و چند مرحله ای با ایران در مورد برنامه هسته ای این کشور بود. طنز کوچکی که در پیش بینی این دیپلمات وجود داشت این بود که تجربه گذشته حاکی از آن است که مذاکرات تا آخرین لحظات ادامه خواهد یافت و چند ساعت بعد از آن، در حالی که طرفین برای کسب آخرین امتیازات به رقابت شدید مشغول هستند، درست قبل از نیمه شب به نتیجه می رسند.

به گزارش آفتاب به نقل از تیک، اما پیام به مراتب مهم تر آن است که خوش بینی فزاینده ای وجود دارد که سازش های پراکنده و عظیم اما مورد لزومی که در گذشته ای نه چندان دور امری تخیلی تلقی می شد، اکنون شاید در دسترس باشند. در حالی که کارشناسان ایران و گروه شش کشور مذاکره کننده، در روز دوشنبه در نیویورک تشکیل جلسه می دهند تا مسایل حل و فصل نشده را به تدریج برطرف سازند، این کار را در محیطی انجام می دهند که به نحوی فزاینده مثبت و امیدوارکننده است.

آنچه که تا کنون اتفاق افتاده آن است که شرایط تعریف شده اند و م واضع اولیه برشمرده شده اند. بخش واقعاً سخت مذاکرات در روز 12 مه در وین شروع می شود و آن هنگامی است که مذاکره کنندگان برجسته مجدداً گرد هم می آیند تا پیش نویس توافقنامه را شروع کرده و برای یافتن زبان مشترک تلاش کنند.

زیر بنای این خوشبینی، این واقعیت است که هر دو طرف تا کنون به توافق طرح اقدام مشترک ماه نوامبر پایبند مانده اند. ایران غنی سازی بیست در صد اورانیوم را، که جدی ترین عامل نگرانی در زمینه کسترش سلاح هسته ای بود، متوقف کرده است. به گفته مقامات این کشور، ایران نیمی از ذخیره 209 کیلو گرمی خود در زمان امضاء توافق موقت را در حد 5 در صد رقیق کرده است و نیم باقیمانده را نیز طی سه ماه آینده اکسیده خواهد کرد( که غنی سازی بیشتر آن تا سطح ساخت سلاح را دشوار تر می کند).

در ضمن، تهران تأیید کرده است که تمام اقساط 2/4 میلیارد دلاری را که بنا بر لغو تحریم ها قول آن به این کشور داده شده بود، دریافت کرده است. رئیس جمهور حسن روحانی این سرمایه بادآورده سیاسی را کسب کرده و از این دستاورد در روند مذاکرات استفاده کرده است.او منتقدان تندرو خود را به حمله به توافق موقت، به این علت که از تحریم ها سود می بردند، متهم کرده است. این یک استدلال قوی است، نه فقط به این علت که استدلالی مبتنی بر واقعیت است، بلکه به این دلیل که لبه تیز انتقاد مردمی را متوجه تندرو ها می کند.

در مقاله ای در نشریه فارین افرز در هفته جاری، محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، درباره «روند بی سابقه سریع پیشرفت در مذاکرات » سخن گفت ومجدداً بر پایبندی دولت روحانی به کنار گذاشتن نه فقط برنامه سلاح هسته ای، بلکه همجنین سوءظن داشتن درباره یک برنامه هسته ای تأکید کرد.
دولت ایران معتقد است که حتی تصور اینکه تهران در صدد دستیابی به جنگ افزار هسته ای است برای امنیت و نقش منطقه ای این کشور زیانبار است، چون تلاش های ایران برای کسب برتری راهبردی در خلیج فارس به نحوی غیر قابل اجتناب پاسخ هایی را بر خواهد انگیخت که برتری نظامی سنتی ایران را از بین خواهد برد.

یک دلیل شادکننده دیگر: موضوعی که همین چند ماه پیش تهدیدی بود برای بر هم زدن توافق، اکنون به نظر می رسدکه کاملاً حل و فصل شده است. ایرانی ها این علامت را ارسال کرده اند که راه برای طراحی مجدد راکتور آب سنگین اراک باز است، که این امر منجر به تولید پلوتونیوم کمتر قابل استفاده برای ساخت سلاح، از فضولات آن، خواهد شد. طراحی مجدد این راکتور می تواند شامل استفاده اورانیوم غنی شده در این راکتور، به جای اورانیوم طبیعی یا تولید یک محصول دارای قدرت کمتر، یا مخلوطی از هر دو، باشد. موضوع مهم آن است که هر دو طرف راه را برای سازش فنی باز گذاشته اند.

چه چیزی ممکن است اشتباه از آب درآید؟ ظاهراً مسایلی متعدد. این مذاکره ای است با بخش های تحریک برانگیز بسیار زیاد. ایران در حال حاضر، 19 هزار سانتریفوژ در اختیار دارد. به گزارش مؤسسه علوم و امنیت بین المللی، برای پاسخ دادن به خواسته های غرب مبنی بر اینکه این کشور دست کم شش ماه برای شکستن تعهد در اختیار داشته باشد( یعنی دست کم شش ماه طول بکشد که این کشور پس از بیرون راندن بازرسان هسته ای، مسابقه ساخت یک بمب را تا تکمیل شدن اولین کلاهک شروع کند) ایران مجبور است که مجموع سانتریفوژ های خود را به شش هزار دستگاه یا کمتر کاهش دهد. دادن این امتیاز، بدون آنکه این کار امری تحقیر کننده برای مردم ایران به نظر برسد، امتیازی بسیار زیاد است.

چنین برداشت هایی امری بسیار مهم هستند. روحانی و ظریف باید تضمین کنند که حتی با محدودیت های اعمال شده توسط یک توافق هسته ای، برنامه ایران یک برنامه پویا و پیشرونده به نظر برسد. این برنامه نمادی از دستاورد ملی و مدرنیته است. انجام این کار، و در عین حال پاسخ دادن به نگرانی های غرب در مورد گسترش سلاح های هسته ای، مستلزم اوجگیری دیپلماتیک به مراتب سنگین تر، پیش از فرارسیدن شب سرنوشت ساز در ماه ژوئیه، است.
کد N266003