آمريكا براي چه مي جنگد؟

آمریکا,اوباما,جنگ

"چرا همه تا اين حد مشتاق استفاده از نيروي نظامي هستند؟" رئيس جمهور متفكر آمريكا در 28 آوريل در پاسخ به سوالي در خصوص "ضعف " كشورش در قبال آسيا، آثار اندكي از نااميدي را فاش ساخت. باراك اوباما اظهار داشت كه دولت در حال پيشروي هاي مداومي بود اگرچه غيرقابل توجه بنظر آيد. با ورود كوركورانه به جنگ هاي متعدد، انتقادات صرفا به ضرر آمريكا تمام مي شد.

به گزارش آفتاب به نقل از 55 آنلاین، آقاي اوباما به احساسات جريحه دار شده مردمش از خون و ثروت بر باد رفته در عراق و افغانستان اشاره كرد. نظرسنجي هاي انجام شده در پاييز گذشته توسط "مركز تحقيقات پو " نشان مي دهد كه 52% خواهان آن هستند كه ايالات متحده "به فكر تجارت خود در عرصه بين المللي باشد"، مهمترين موضوع در انتخابات پنج دهه اخير. اما هنگامي كه رئيس جمهور آمريكا از احتياط صحبت مي كند، جهان آن را بي ميلي مي شنود. بخصوص زمانيكه به اساسي ترين مسائل پيش روي هر ابرقدرت مي پردازيم، تمايل آن به جنگ است.

درخصوص متحدان آشكار آمريكا كه اينك در ترديد قرار دارند. براي چندين دهه،  تضمين امنيت آمريكا در جهت پشتيباني از سياست خارجي ژاپن بود. در حال حاضر، آقاي اوباما در سفر آسيايي خود مي بايست به ژاپن اطمينان مي بخشيد كه چنانچه چين جزاير مورد مناقشه سنكاكو (كه چين آن را ديايوس مي نامد) را تصرف نمايد، مي تواند بر روي حمايت آمريكا حساب كند.  پس از حمايت گرم از مداخله در ليبي و مالي و عقب نشيني در خصوص سوريه، اسرائيل، عربستان سعودي و شيخ نشين هاي خليج، منتظرند تا ببينند آيا آمريكا ژاندارم خاورميانه خواهد بود. همانطور كه ولاديمير پوتين، رئيس جمهور روسيه در اوكراين مداخله مي كند، كشورهاي اروپاي شرقي، نگران هستند كه بعد از اين نوبت آنها باشد.

هر وضعيتي متفاوت است، اما در اتاق پژواك سياست هاي جهاني، هر يك ديگري را تقويت مي كنند. آسيايي ها متوجه هستند كه در سال 1994، اوكراين در ازاي تسليم سلاح هاي هسته اي، از روسيه، آمريكا و بريتانيا تضمين دريافت كرد كه مرزهايش امن بمانند. كشورهاي حوزه بالتيك خط قرمزهاي نقض شده در سوريه را به ياد دارند. شاهزادگان عرب و سفراي چين روي سناتورهاي جمهوري خواه براي پيروي از سياست انزواگرايي حساب مي كنند. با اين احتساب، اين عقب نشيني هاي پياپي، بذر سوءظن آزاردهنده اي را ميان دوستان و دشمنان مي كارد كه آمريكا در روز بزرگ بسادگي ممكن است ظاهر نشود.

ريشه زهرآگين

مسلماً، امتناع هميشه برخي از عناصر شك را با خود دارد. ميان اين امر مسلم كه هر رئيس جمهوري از قلمرو سرزميني آمريكا دفاع مي كند و اين باور قوي كه آمريكا بخاطر اوكراين با روسيه وارد جنگ نمي شود، تركيب بي نهايتي از احتمالات قرار مي گيرد. بيشتر به اين بستگي دارد كه هر حادثه اي چگونه بروز يابد. اما شك بسرعت در اين سرزمين گسترش يافته است با اين مخاطره كه جهان را به ورطه خطرناك تر و كريه تري سوق دهد.

درحال حاضر قدرت هاي منطقه اي بيش از پيش مشتاق تسلط بر همسايگان شان مي باشند. چين سلطه جويانه تر از پيش بر ادعاهاي سرزميني خود پافشاري مي كند و روسيه گستاخانه تر مداخله مي كند. در سال 2013، آسيا براي اولين بار بيش از اروپا براي تسليحات نظامي هزينه كرد. اين نشان از آن دارد كه كشورها به اين نتيجه رسيده اند كه مي بايست بر روي پاي خود بايستند. اگر آقاي اوباما نتواند به توافقي با ايران برسد، كابوس گسترش سلاح هاي هسته اي در انتظار خاورميانه است. قطعاً شك از خود تغذيه مي كند. اگر يك طرف مسلح شود و ابرقدرت ناوچه هاي خود را گسيل نكند، شما هم سلاح هاي خود را داريد. براي هر رهبر در حسرت تاكتيك هاي آقاي پوتين، بررسي روش هاي كپي برداري آنها است.

چنين بازي هاي فكري در باتلاق هاي شرق اوكراين و جنوب درياي چين، فاصله زيادي تا تولدو يا تورين دارند. اما غرب هم به گرامي داشتن اين نظم جهاني آشفته پايان خواهد داد. هنجارهاي  بين المللي، مثل آزادي دريانوردي، تضعيف خواهد شد. اكثريت در تجاوز به حقوق اقليت ها احساس آزادي خواهند نمود. حفظ كالاهاي عمومي جهاني همچون تجارت آزاد، كاهش آلودگي مناطق مشاع، دشوار تر خواهد شد. موسسات بين المللي كم اثر تر خواهند شد. بطور منطقي، آمريكايي ها با قدرناشناسي جهانيان كه قدرت اقتصادي، ديپلماتيك و نظامي ايالات متحده را صرف نموده اند، اصطكاك پيدا خواهند كرد. اما خود آمريكايي ها از امتياز گزاف عامليت در نظام كه كاملاً برازنده آنهاست احساس خرسندي خواهند نمود

دردسرهاي هژموني

منتقداني كه تمام تقصير را بر گردن آقاي اوباما مي اندازند در اشتباه هستند. او نبود كه گروهان ها را به خيابان هاي سنگري بغداد فرستاد. از اين مهمتر، آمريكا هرگز نمي تواند بلندي فوق العاده تفوق جهاني خود را كه با فروپاشي اتحاد جماهير شوروي بدست آورده است حفظ كند. همانطور كه چين به غولي تبديل مي شد مهياي قدرت بيشتر بود. و رئيس جمهور هم معمولا درست عمل مي كرد. كسي بر اين باور نيست كه عليرغم شكست قرارداد 1994، مي بايست قوايي به كريمه مي فرستاد.

با اين حال آقاي اوباما موقعيت دشوارش را از دو سو وخيم تر كرده است. اول آنكه او قاعده اصلي امتناع ابرقدرت را شكسته است: شما بايد بر حرف خود بمانيد. در سوريه او خط قرمزي ترسيم كرد: در صورتي بشار اسد را مجازات مي كند كه از سلاح هاي شيميايي استفاده نمايد. ديكتاتور سوريه چنين كرد و آقاي اوباما هيچ كاري از پيش نبرد. در پاسخ به تهاجم روسيه، تهديد به تحريم هاي همه جانبه كرد تنها به جهت فاش سازي مسائل پشت پرده. او دلايل خودش را داشت: بريتانيا در مورد سوريه او را مأيوس كرده بود، اروپا گاز روسيه را نياز داشت، كنگره متشنج است. اما پيام كوتاه، ضعف است.

دوم آنكه آقاي اوباما دوست بي توجهي است. او به ائتلاف هاي سياسي متمايل و دموكراسي هاي هم فكر براي اداره نظام بين الملل اعتماد كرد. اين صحيح است اما او در شكل دهي ائتلاف ها ناكام بود. و بكارگيري ديپلماسي در قبال گروه هاي ناشي همچون ايران و روسيه به امتيازات منتهي مي شود كه متحدين آمريكا را نگران مي كند. اعتبار مستلزم تضمين حتي با استفاده از نيروي نظامي است.

اعتبار به راحتي از دست مي رود و به سختي بازسازي مي شود. از سوي ديگر، غرب تضعيف شده كه پس از افتضاح سوريه آن را به اين نام مي خوانيم، همچنان از قدرتمندتر از تصور است. آمريكا در هزينه و تجربيات نظامي از همه بالاتر است.  برخلاف چين و روسيه داراي شبكه اي از متحدين رو به رشد غيررقيب مي باشد. در چند سال اخير، مالزي، ميانمار، ويتنام و فيليپين همگي به سوي او قدم برداشته اند تا در قبال چين، حفاظت شوند. برخي اتفاقات مي تواند درك جديدي را برافرازد. در سال 1991، ضربه جورج بوش پدربه صدام حسين، سخن از سندرم ويتنام آمريكا را در هم شكست. اما هيچ پيروزي در كار نخواهد بود تا زمانيكه غرب نسبت به آنچه كه از دست مي دهد آگاه است. اروپاييان تصور مي كنند مي توانند بدون پرداخت هزينه اي مي توانند از امنيت آمريكايي برخوردار باشند. حتي دموكراسي هاي پديدار شده جهان مثل هند و برزيل، اقدامات كمتري در جهت حمايت از نظامي انجام مي دهند كه به آن وابسته هستند. آمريكا گرفتار اجتناب از درگيري هاي خارجي است. آقاي اوباما دوران رياست جمهوري اش را زماني آغاز كرد كه دنيا بدنبال رام كردن آمريكا بود. هم او و هم كشورش بايد بداند كه سوال تغيير كرده است.
کد N265735

وبگردی