۰

چماق تحریم در مناقشه راهبردی روسیه و غرب

  • ۱۰بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
جنگ تحریم

مسکو- ایرنا- روابط نیمه جان روسیه وغرب در ماه های اخیر بر سر تحولات اوکراین و الحاق کریمه به خاک روسیه بیش از پیش پر تنش شده است و آمریکا و متحدان اروپایی اش که از ناکارآمدی تهدید نظامی علیه مسکو با خبرند این بار با سلاح تحریم به جنگ کرملین آمده اند.

به گزارش ایرنا، مناسبات متشنج روسیه و غرب این روزها مرحله جدیدی از بحران را سپری می کند که به گفته کارشناسان در دو دهه پس از فروپاشی شوروی سابق و بر افتادن دیوار آهنین بی سابقه بوده است.

تحلیلگران مسایل سیاسی با اشاره به تعمیق روز افزون شکاف میان روسیه و غرب بر سر اوکراین می گویند که سیاست عملگرای مسکو و خونسردی پوتین در پیشبرد برنامه های کشورش در نزاع راهبردی با آمریکا و متحدان اش، غرب را سردرگم کرده است و پایتخت های اروپایی و واشنگتن ابزاری جز استفاده از چماق تحریم برای تحت فشار گذاشتن کرملین پیش روی خود نمی بینند.

از این دیدگاه غرب به دلیل اطلاع از قدرت بازدارندگی نظامی روسیه نمی تواند از ادبیات تهدید در مناسبات یخ زده خود با مسکو استفاده کند و ناگزیر است با هم افزایی اقتصادی از رویکرد در حال نهادینه کردن خود در مناسبات بین المللی مبنی بر اعمال تحریم های یکجانبه مالی و سیاسی و دور زدن نهادهای قانونی بین المللی مانند شورای امنیت سازمان ملل بهره گیرد.

با این رویکرد بود که مقام های غربی در روزهای اخیر لفاظی ضدروسی با خمیرمایه تحریم شخصیت های حقیقی و حقوقی نزدیک به کرملین را تشدید کرده و از اعمال بسته جدید تحریمی علیه مسکو سخن گفتند.

بدیهی است که روس ها نیز با پیش بینی سیر وضعیت در این مسیر هیچ گونه عقب نشینی از مواضع خود در خصوص تحولات اوکراین را بر نمی تابند و در مقابل هر گام غرب برای تضعیف اقتصادی خود گام های متقابلی را اتخاذ می کنند.

هر چند مقام های روس در اظهار نظرهای رسمی خود در رسانه ها و پشت تریبون های عمومی از اعمال تحریم های متقابل و مشابه غربی سخن می گویند اما واقعیت این است که مسکو در پاسخ به فشار غرب می تواند گزینه های متعددی را در خصوص اوکراین به عنوان عامل اصلی جدال ژئوپلیتیک با آمریکا و متحدان اش اجرا کند.

از این منظر روسیه در صورت ادامه فشارهای تحریمی غرب تلاش می کند با تداوم جدال فرسایشی میان دولت اوکراین و 15 میلیون روس تبار ساکن مناطق شرقی و جنوبی این کشور امتیازات مورد نظر خود را در قالب تغییر در نقشه جغرافیایی سیاسی این مناطق به دست آورد.

ادامه این روند موجب شده است که تقابل میان مسکو از یک سو و کی یف و غرب از سوی دیگر ماهیت سیاسی و اقتصادی پیدا کند و در شرایطی که واشنگتن و بروکسل بسته های جدید تحریمی علیه مقام های ارشد روس اعمال می کنند، کرملین با خویشتنداری از مضر بودن این گونه اقدامات و پاسخ متقابل به آن سخن بگوید.

البته بدیهی است که غرب برای اقدام خود در اعمال تحریم های جدید یکجانبه علیه مسکو باید توجیهی داشته باشد و اتهام نقض توافق نامه ژنو درباره اوکراین از سوی مسکو که چندی پیش میان وزرای امور خارجه روسیه، آمریکا و اوکراین و مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا امضا شد، بهانه مناسبی برای این منظور است.

با این استدلال بود که آمریکا روز دوشنبه در جدیدترین اقدام علیه روسیه، تحریم های جدیدی را علیه هفت مقام دولتی نزدیک به ولادیمیر پوتین رییس جمهوری روسیه و 17 شرکت دیگر روسی اعمال کرد.

در همین راستا جو بایدن معاون رئیس جمهور آمریکا شنبه این هفته در مکالمه تلفنی با نخست وزیران مجارستان و چک در مورد اقدام علیه روسیه رایزنی و بار دیگر تکرار کرد که ˈدر صورت دخالت نظامی روسیه در (اوضاع) اوکراین، آمریکا و شرکای آن باید آماده مجازات اشخاص حقیقی و شرکت های فعال در برخی شاخه های اقتصاد روسیه باشندˈ.

گفته می شود نخست وزیر چک با این نظر و همچنین اتهام بایدن در مورد عدم رعایت موافقتنامه ژنو از طرف روسیه در خصوص تشنج زدایی در اوکراین موافقت کرده است.

ازسوی دیگر تحریم روسیه از سوی غرب به دولت های غربی محدود نشد و جو کیزر ( Joe Kaeser) مدیرعامل زیمنس به تازگی اعلام کرد شرکت متبوع اش تمام مجازات های آمریکا و اتحادیه اروپا علیه مقام ها و شرکت های روسی را رعایت می کند.

این در حالی است که کیزر حدود یک ماه قبل در ملاقات با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه ادعا کرده بود شرکت تحت مدیریت وی اجازه نخواهد داد ˈمسایل کوتاه مدتˈ بر برنامه های بلند مدت زیمنس اثر گذارد.

مدیرعامل زیمنس در شرایطی وعده داده است به طور ˈپیگیرانهˈ تمام محدودیت های اعمال شده از طرف اتحادیه اروپا و آمریکا علیه مسکو را رعایت کند که گردش مالی سالانه زیمنس در روسیه حدود 2 میلیارد یورو می باشد و سه هزار نفر در شعبات این شرکت آلمانی در روسیه فعال هستند.

از سوی دیگر همزمان با تشدید تنش ها در مناسبات شکننده مسکو و غرب، رئیس جمهور آمریکا و سران 4 کشور اروپایی متشکل از آلمان، انگلیس، فرانسه و ایتالیا هفته گذشته توافق کردند مسکو باید به دلیل بحران اوکراین تاوان سنگین تری را بپردازد.

کاخ سفید در گزارشی که در این مورد و پس از مذاکره تلفنی اوباما با سران چهار کشور یاد شده منتشر و اعلام کرد: ˈسران در مورد همکاری فعال با یکدیگر و همچنین در چارچوب گروه هفت و اتحادیه اروپا به منظور هماهنگی قدم های مضاعف قرار گذاشتند. هدف این گام ها وادار کردن روسیه به پرداخت قیمت بزرگتر می باشد. طرفین تأکید کردند روسیه امکان انتخاب به نفع راه حل صلح آمیز بحران (اوکراین) را دارد. برای این منظور باید مفاد موافقتنامه ژنو رعایت شودˈ.

در اعلامیه کاخ سفید گفته شد که واشنگتن هم اکنون آماده است مجازات های بیشتری را علیه روسیه اعمال کند.

همزمان با آن دفتر دیوید کامرون نخست وزیر انگلستان هم در اطلاعیه ای در این باره تاکید کرد که ˈطرفین مذاکره، روسیه را بخاطر بی تحرکی در حمایت از رعایت موافقتنامه ژنو و تلاش برای بی ثبات کردن اوکراین و مختل کردن انتخابات 25 ماه می در این کشور محکوم کردندˈ.

این در حالی است که باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا پیشتر حین دیدار از سئول گفته بود در صورتی که وخامت اوضاع پیرامون اوکراین ادامه یابد، ایالات متحده می تواند مجازات هایی را علیه برخی حوزه های اقتصاد روسیه بکار گیرد.

اوباما همان زمان اعلام کرد که آمریکا و متحدان اروپایی آن بسته مجازات های مربوطه را تهیه کرده اند و آماده اند در صورت عدم اقدام مسکو در جهت تغییر سیاست خود در باره اوکراین آن را اعمال کنند.

تونی بلینکن مشاور امنیت ملی رئیس جمهور آمریکا نیز در گفتگو با کانال تلویزیونی سی بی اس با بیان اینکه واشنگتن مجازات هایی علیه بخش های دفاعی و فناوری اقتصاد روسیه اعمال می کند، اعلام کرد: مجازات ها علیه اشخاص و شرکت هایی اعمال می شود که آمریکا آنها را نزدیک به رییس جمهور پوتین تلقی می کند.

وی گفت: ما اشخاصی را که در حلقه نزدیکان پوتین هستند و بر اقتصاد روسیه اثر ملموس دارند شناسایی و گام هایی را نسبت به حوزه فن آوریهای پیشرفته و صنایع دفاعی آنها اعمال می کنیم. همه اینها همراه هم مؤثر واقع می شودˈ.

در کش و قوس جنگ تحریمی غرب و روسیه و در شرایطی که بسیاری از کارشناسان با اشاره به درهم تنیدگی غیرقابل تصور مناسبات جهانی از ناکارآمدی تحریم های ضد روسی آمریکا و متحدان اش علیه مسکو سخن می گویند، مقام های ارشد روس نیز واشنگتن و پایتخت های اروپایی را به اتخاذ تدابیر متقابل تهدید می کنند.

تحلیلگران مسایل سیاسی می گویند که روسیه درعرصه جنگ تحریمی با غرب علاوه بر برخورداری از مزیت های نسبی همچون تامین دو سوم انرژی مورد نیاز قاره سبز گزینه های دیگری نیز مانند تجزیه اوکراین به عنوان شلیک آخر در اختیار دارد.

از این دیدگاه با وجود اینکه کرملین تلاش می کند از تنگ تر شدن حلقه فشار اقتصادی غرب بکاهد و علاقه ای به تشدید تنش ها با آمریکا و متحدان اروپایی اش ندارد، اما در صورت ادامه وضعیت فعلی می تواند با افزایش حمایت خود از جدایی طلبان روس تبار مناطق شرقی و جنوبی اوکراین، کی یف و حامیان غربی اش را به عقب نشینی از مواضع خود وا دارد.

درهمین راستا سرگئی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه روز گذشته با تاکید بر غیرقانونی بودن تحریم های آمریکا علیه روسیه اعلام کرد: تحریم های یکجانبه آمریکا علیه کشورمان را فاقد وجاهت قانونی می دانیم و محکوم می کنیم.

ریابکوف در گفت وگو با ایتارتاس با بیان اینکه تحریم های یکجانبه فرا ملی کاملا ماهیت غیرقانونی دارند، افزود: این گونه اقدامات با هیچیک از اصول منطقی مناسبات بین المللی مطابقت ندارند و متناقض شرایط حقوق بین الملل هستند.

سیاستمدار سرشناس روس با اشاره به اینکه واشنگتن بر مناقشه در اوکراین دامن می زند و هیچ اقدام مثبتی برای حل و فصل بحران این کشور و تشویق سران اوکراین به برداشتن گام های منطقی انجام نمی دهد، اظهار داشت : اقدامات جدید آمریکا علیه روسیه و استفاده از زبان زور و اولتیماتوم علیه کشور ما هیچ کمکی به حل و فصل سازنده مسایل اوکراین نمی کند.

از سوی دیگر ویتالی چورکین نماینده دائمی روسیه در سازمان ملل نیز به تازگی با هشدار نسبت به اقدامات مقام های غربی در قبال بحران اوکراین اعلام کرد : مسکو می تواند مجوز شورای فدراسیون برای بکار گرفتن نیروهای روس در خاک اوکراین را به یاد آورد.

چورکین در مصاحبه با کانال اول تلویزیون دولتی روسیه افزود: این امکان همیشه در دست ما است، ولی البته مایل نیستیم (به آن متوسل شویم).

در همین حال فرانتس کلینتسویچ نماینده دومای دولتی از حزب حاکم ˈروسیه واحدˈ و معاون کمیته دفاعی دوما نیز در واکنش به تحریم های زنجیره ای غرب علیه کشورش اعلام کرد روسیه برای مقابله با هر مجازاتی آماده است و تهدید مجازات از طرف آمریکا مانند شمشیر دموکلسی است که آمریکا آن را بالا برده ولی نمی داند چطور ضربه بزند.

کلینتسویچ گفت : اوکراین برای آنها (غرب) عامل اصلی اعمال فشار بر روسیه است. آنها واقعاً امیدوارند به کمک اوکراین وحدت ملت روس را مختل کنند. در این موقعیت ما تنها یک راه حل داریم. ما نمیتوانیم ساکت بنشینیم و ببینیم چطور روس ها جان می دهند. من اطمینان دارم ما برای هر شخص، برای هر روس مبارزه می کنیم.

نماینده دومای روسیه افزود : ما بر اساس رویکرد اخلاقی، موضع روسی و تمام موازین بین المللی هرگز عقب نخواهیم نشست و سر فرود نخواهیم آورد. ما آماده هر امری هستیم.

تجزیه و تحلیل اظهارات مقام های روس نشان می دهد که روسیه ضمن استفاده از ابزار دیپلماسی برای مقابله با تهدیدهای تحریمی غرب هر گونه استفاده احتمالی از توانمندی های نظامی خود برای حمایت از روس تباران مناطق شرقی و جنوبی اوکراین به عنوان عامل بازدارنده در مناقشه با واشنگتن و متحدان اش را نیز از نظر دور نمی دارد.

اظهارات چورکین مبنی بر امکان بکارگیری نیروی نظامی در مناطق مرزی با اوکراین و نیز واقعیت سلطه جدایی طلبان روس تبار در شرق و جنوب اوکراین بر ساختارهای حکومتی در این مناطق موید این ادعاست که مسکو در صورت وخامت اوضاع و خودداری کشورهای غربی از سازش در بحران اوکراین، گزینه نظامی را روی میز دارد.

در نهایت می توان گفت که تنش در روابط نیمه جان مسکو و غرب در هفته های اخیر وارد مرحله جدیدی شده است که می توان از آن با عنوان ˈجنگ تحریمیˈ دو طرف علیه همدیگر یاد کرد و روس ها در این عرصه با آگاهی از ضعف اقتصادی نسبی خود در برابر طرف مقابل، نیم نگاهی نیز بر احتمال بکارگیری نیروی نظامی برای تامین اهداف راهبردی خود دارند.

اروپام/518 ** 1064

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.