۰

بررسی حقوقی دستاوردهای مذاکرات هسته‌ای با حضور خرم

  • ۱۱بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه

نشست هم‌اندیشی با موضوع بررسی حقوقی دستاوردهای مذاکرات هسته‌ای ایران در گروه 1+5 با حضور علی خرم نماینده پیشین ایران در سازمان ملل متحد در دانشگاه اصفهان برگزار شد.

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه اصفهان، علی خرم در این نشست هم اندیشی اظهار کرد: در سال 1384 هنگامی که دولت نهم بر سر کار آمد، در مهرماه آن سال قطعنامه تندی از سوی آژانس علیه ایران صادر شد که این قطعنامه تأکید می کرد ایران تهدیدی برای صلح جهانی است و در فاصله شش ماهی که دولت نهم بر سر کار بود، پرونده ایران از سوی آژانس بین المللی انرژی هسته ای به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع پیدا کرد.

وی با بیان اینکه ماهیت کار آژانس بین المللی انرژی هسته ای با امنیت جهان سر و کار دارد، گفت: در فروردین ماه سال 85 اولین قطعنامه شورای امنیت علیه ایران صادر شد که البته این قطعنامه جنبه اخلاقی داشت و به ایران گوشزد می کرد که اگر درخواست های شورای حکام را اجرا نکند، تحریم های سختی علیه ایران وضع خواهد شد.

استاد حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران تصریح کرد: در آن زمان 50 کشور علیه برنامه هسته ای ایرن ائتلاف کردند که این مایه نگرانی بود. طی سال های 85 تا 87، چهار قطعنامه از سوی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران صادر شد و ایران مورد انواع تحریم‌ها قرار گرفت. به حق یا ناحق بودن این تحریم ها بحث امروز ما نیست، بلکه ما می‌خواهیم به علل وضع این تحریم‌ها بپردازیم.

خرم افزود: وقتی این تحریم های کمرشکن علیه ایران صادر شد، دوستان در آن زمان می گفتند ما را از رفتن به شورای امنیت نترسانید، چون نمی دانستند رفتن به شورای امنیت به چه معناست. نمی دانستند که قطعنامه های شورای امنیت جنبه اجرایی دارد و اگر قطعنامه در این شورا صادر شود قابل ابطال نیست مگر با قطعنامه های دیگر.

وی اضافه کرد: تحریم های اروپا و آمریکا از قطعنامه های شورای امنیت به مراتب مهلک تر بود به طوری که این تحریم ها به صورت فراقانونی علیه ایران اعمال شد ولی چون آمریکا و غرب قدرت اقتصادی داشتند، کشورهای دیگر مجبور به اطاعت از آنها شدند. در همین زمان بود که آمریکا و اسرائیل ایران را با حمله نظامی تهدید می کردند که در نتیجه قیمت بورس در ایران به شکل بی سابقه ای سقوط کرد.

نماینده سابق ایران در سازمان ملل متحد گفت: در اردیبهشت ماه سال گذشته از ایران می خواستند که تأسیسات نطنز و فردو را ببندد و تأسیسات آب سنگین اراک را نیز به حالت تعلیق درآورد. تأسیسات آب سنگین اراک فرقش با آب سبک بوشهر در این است که تأسیسات آب سنگین اراک می تواند پولوتونیوم 240 تولید کند که قابلیت تولید سلاح هسته ای را دارد به همین دلیل می خواستند فعالیت تأسیسات اراک به حالت تعلیق درآید.

خرم ادامه داد: در مقطعی ایران اورانیوم 20 درصد تولید کرد و رؤسای جمهور برزیل و ترکیه به ایران آمدند و اعلام کردند که ایران توافق کرده است که این اورانیوم غنی شده را به ترکیه تحویل دهد تا توسط روسیه به میله های سوخت تبدیل شود، اما گروه 1+5 این ایده را هم قبول نکردند و گفتند اورانیوم ایران باید کاملاً نابود شود.

مشاور ارشد وزرای امور خارجه دولت‌های سازندگی و اصلاحات به برنامه هسته ای عراق در زمان صدام حسین اشاره کرد و گفت: برنامه هسته ای عراق به گونه ای رسیده بود که غربی ها این برنامه را برنامه نفت در برابر غذا نام دادند تا عراق را تحت فشار بگذارند و از درون این کشور را مضمحل کنند. متأسفانه وضعیت ایران هم کم کم داشت به این سو می رفت و ما دیدیم که وقتی حاکمیت عراق را متلاشی کردند، به آن کشور حمله نظامی کردند.

خرم گفت: خوشبختانه در انتخابات سال گذشته مردم به جای قهر از انتخابات به پای صندوق ها آمدند و با رأی دادن به دولت تدبیر و امید درخواست های خود را به صراحت اعلام کردند. مردم اعلام کردند صنعت هسته ای را می خواهند اما نمی خواهند صنعت هسته ای بر حیثیت ایرانی سایه اندازد. به همین دلیل دولت حسن روحانی سیاست خارجی مبتنی بر تعامل را پیاده کرد که درخواست خود مردم ایران بود.

وی اضافه کرد: وضعیتی که در آستانه انتخابات سال گذشته داشتیم، این بود که غربی ها می خواستند برنامه هسته ای ایران کاملاً برچیده شود. در این شرایط دولت جدید باید چه کاری را انجام می داد. دولت در یک محیط احترام آمیز و از طرف ایران اسلامی برای ملت ایران اعاده حیثیت کرد و برنامه نفت در برابر غذای غرب را باطل کرد.

نماینده سابق ایران در سازمان ملل متحد تصریح کرد: اگر بخواهیم در مورد توافق ژنو صحبت کنیم، در متن توافقنامه ژنو اعلام شده است که این توافق عنوانش برنامه اقدام مشترکی است که این برنامه اقدام مشترک سه مرحله موقت، جامع و دوره پس از اعتماد سازی را شامل می شود.

خرم افزود: در مرحله اول ایران و گروه 1+5 قرار گذاشتند ظرف شش ماه شمشیرهای خود را غلاف کنند به این معنا که ایران هرکاری که تا به امروز درخصوص برنامه هسته ای انجام داده، به طور موقت متوقف کند و گروه 1+5 نیز تحریم های گذشته را همچنان داشته باشد اما گسترش ندهد. در این مرحله از نظر حقوقی کسی به کسی بدهکار نیست اما با هم قرار می گذارند داوطلبانه چه کارهایی را انجام دهند و ایران و گروه 1+5 فقط در این مرحله اعتمادسازی را انجام می دهند و خبری از امتیاز دادن و گرفتن نیست.

وی به مرحله دوم توافقنامه ژنو که همان برنامه جامع است اشاره کرد و افزود: در این مرحله ایران و گروه 1+5 ابتدا بر سر موضوعات مورد توافق بحث کردند و دستور کار مذاکرات این است که ایران ثابت کند برنامه صلح آمیز دارد و طرف مقابل نیز با فرستادن نمایندگان خود به سایت های هسته ای ایران تأیید کند که ایران به تعهداتش عمل می کند.

استاد حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران گفت: مرحله سوم که همان مرحله پس از اعتمادسازی است، دوره ای را شامل می شود که ایران هر زمانی بخواهد می تواند غنی سازی کند و حتی اورانیوم غنی شده را به هر میزان که بخواهد به کشورهای دیگر صادر کند. پس هم اکنون مذاکرات در مرحله دوم قرار دارد و در اینجا امتیاز دادن ملاک نیست بلکه اثبات صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران مهم است.

خرم اضافه کرد: بحث غنی سازی در متن توافقنامه ژنو به رسمیت شناخته شده است و همانطور که گفتم ایران در مرحله سوم آزاد است تا هر اندازه که می خواهد غنی سازی کند.

مشاور ارشد وزرای امور خارجه دولت‌های سازندگی و اصلاحات با بیان اینکه کشورهای زیادی در جهان بودند که وضعیت مشابه برنامه هسته ای ایران را داشتند، گفت: حداقل 15 کشور که عموماً هم غربی هستند مانند ایران مورد امتحان واقع شدند. کشورهایی مانند هلند، بلژیک، برزیل، آرژانتین و حتی کره جنوبی در برنامه هسته ای خود مانند ایران امتحان پس دادند به طوری که مذاکرات هسته ای این کشورها 10 تا 18 سال به طول انجامید. پس اگر مذاکرات هسته ای ایران زود تمام شود و به مرحله اجرا برسیم، برگ پایان کار به ما می دهند و ایران عضو آزاد جامعه جهانی می شود به طوری که می تواند به هر میزان که می خواهد غنی سازی کند و اورانیوم به دیگر کشورها صادر کند.

خرم تصریح کرد: امروز که اینجا هستیم نمی شود دیگر برای گذشته افسوس خورد، همه باید همدل باشند تا ایران به مرحله پیشرفت برسد و هرچه زودتر به همان مرحله سوم برسیم. مطمئن هستم که مرحله برنامه جامع را با موفقیت پشت سر می گذاریم و همانطور که مقام معظم رهبری فتوا دادند، تولید سلاح هسته ای حرام است.

وی به بررسی پرونده هسته ای ایران در بستر سیاست بین الملل اشاره و تصریح کرد: اعتقاد دارم یک عامل به کمک ایران آمده است. سال 1970 بریتانیا، خلیج فارس را ترک کرد چون به دلایل اقتصادی و ناتوانی نظامی دیگر قادر به استعمارگری خود نبود در آن زمان آمریکا برای حفظ بلوک غرب جایگزین بریتانیا شد. در نگاه جهانی غرب دیگر روسیه حریفی برای منافع غرب محسوب نمی شود. روسیه فقط از نگاه غرب می تواند کارهای تخریبی انجام دهد. آمریکا و غرب اعتقاد دارند که به جای روسیه، چین حریف آینده آنها خواهد بود. پس ما شاهد انتقال قدرت از خاورمیانه به خاور دور هستیم.

استاد حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران گفت: آمریکا امروز توانایی تولید 12 میلیون بشکه نفت در روز را دارد یعنی به نوعی به صادرکننده نفت تبدیل شده است و به نوعی درصدد خروج از خاورمیانه است و البته نمی خواهد این منطقه بهم بریزد. در چند دهه گذشته اسرائیل در پرتو ایران هراسی سوگلی آمریکا شده بود و عربستان سعودی تا قبل از پیروزی انقلاب فرماندهی نظامی ایران بر منطقه خاورمیانه را پذیرفته بود.

خرم در همین خصوص افزود: اگر آمریکا خاورمیانه را ترک کند، عربستان با ایرانی روبرو خواهد شد که قدرت صلح آمیز هسته ای دارد و به نوعی مجبور است دوباره فرماندهی ایران بر منطقه خاورمیانه را بپذیرد و همه تلاشش را می کند که این امر شکل نگیرد.

وی گفت: همه باید به دولت کمک کنیم و همه کسانی که در گذشته اشتباه کردند، بیایند و به دولت جدید کمک کنند چرا که همه ما فرزندان ایران هستیم و حسن روحانی رییس جمهور تک تک ملت ایران است.

مشاور ارشد وزرای امور خارجه دولت‌های سازندگی و اصلاحات اضافه کرد: نباید پرونده هسته ای گروگان عده ای قرار بگیرد تا به سر منزل مقصود نرسد. نقد در جهت تخریب نباشد، باید نقد دلسوزانه کنیم و تفاهم‌ ژنو سند بسیار محکم و خوبی است و اگر در اجرای این توافق نامه مشکلی پیش آید، نه ایران مقصر است و نه غربی ها چرا که در اجرا بروز برخی مشکلات طبیعی است.

خرم گفت: امیدوارم مذاکرت برنامه جامع به زودی اجرا شود و تحریم ها یکی پس از دیگری برداشته شود. هدف دولت تنش زدایی و تعامل سازنده با جهان است و همه کسانی که در دولت قبلی کار می‌کردند، متعلق به ملت ایران هستند و باید همه انصاف را رعایت کنیم. نیاییم به هر بهانه ای به تیم مذاکره کننده هسته ای ایراد بگیریم.

در این بخش از مراسم سخنرانی علی خرم، تریبون دانشجویی آغاز شد و برخی دانشجویان به بیان دیدگاه‌های خود در مورد توافقنامه ژنو پرداختند. یکی از دانشجویان از خرم پرسید، چرا ما نتوانستیم تغییرات موردنظر را در متن توافقنامه ژنو اعمال کنیم؟ و برداشتن تحریم ها یک خیال خام است.

خرم در جواب این دانشجو گفت: ما در متن توافقنامه ژنو تغییرات را اعمال کردیم آن متن پس از توافق در ایران و پس از آنکه مورد تأیید مقامات ایران قرار گرفت، امضا شد. پس ما توانستیم تغییرات را اعمال کنیم.

«در این لحظه دانشجوی سؤال کننده از پاسخ خرم قانع نشد و با صدای بلند به خرم گفت: تا صبح بنشین و اینجا به دروغگویی خود ادامه بده. این دانشجو پس از گفتن این مطلب به سرعت تالار آوینی اصفهان را ترک کرد».

خرم در ادامه افزود: تحریم ها به مرور زمان برداشته می شود و اصلاً خیال خام نیست. اگر واقعاً از وضع این تحریم ها ناراحت هستید، در هشت سال گذشته همین شماها بودید که این مصیبت ها را به بار آورده اید و حالا دایه مهربانتر از مادر شده اید. تا به این لحظه تیم مذاکره کننده هسته ای فقط در چارچوب نظام مذاکره کرده است و اصلاً بحث حقوق بشر با موضوع هسته ای ایران قاطی نشده است. پس پرخاشگری چیزی را حل نمی کند و در همینجا می‌گویم که هیچ گله ای از این دانشجوی عزیز ندارم.

وی افزود: جان کری وزیر امور خارجه آمریکا اگر پس از توافقنامه ژنو به آمریکا رفت و در آنجا گفت که ایران دیگر حق غنی سازی ندارد، به این دلیل بود که قصد داشت جلوی دهان تندروهای آمریکا را بگیرد و به نوعی این سخنان مصرف داخلی داشت. پس ما نباید این مطالب را چماق کنیم و بر سر تیم مذاکره کننده هسته ای بکوبیم.

در این لحظه یکی دیگر از دانشجویان پشت تریبون آمد و خطاب به جمع حاضر آمد و گفت: تعجب می کنم که چرا برخی ها در توافقنامه ژنو با اسرائیل همنوا شده اند چرا که اسرائیل هم از این توافقنامه اصلاً راضی نبود. مگر تغییر سیاست های کلی نظام با مقام معظم رهبری نیست؟ پس توافقنامه ژنو نیز با نظر رهبری بوده است.

خرم در پاسخ به این دانشجو گفت: در سال 84 خیلی ها تلاش کردند که پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل نرود اما نتیجه ای نداد و بعد دیدیم که نتیجه اش چه شد. اعتقاد داریم می توان برنامه هسته ای داشت و به شورای امنیت نر فت. مثل کشور برزیل که هیچگاه پرونده هسته ای این کشور به شورای امنیت ارجاع داده نشد. چرا برزیل از ما پیشرفته تر شد؟ برزیل در آن زمان یک کشور ضد آمریکایی بود.

نماینده سابق ایران در سازمان ملل متحد افزود: طبق قانون اساسی هر نظری بر روی سیاست های نظام برعهده مقام معظم رهبری است و هر وقت سندی امضا شود مانند توافقنامه ژنو، حتماً ایشان در جریان هستند.

خرم با بیان اینکه آمریکا نوکر منافع خودش است، اضافه کرد: ما باید آنقدر هوشیار باشیم که اجازه سوء استفاده به آمریکا را ندهیم. در قضیه اوکراین ایران سعی کرد دخالت نکند چرا که این دعوا بین شرق و غرب است. اما این دعوا به هرحال ممکن است بر ایران هم تأثیر بگذارد ولی ایران باید رابطه خوب خود با روسیه را حفظ کند.

وی در پاسخ به دانشجویی که از او پرسید مگر رهبری نفرمودند که آب سنگین اراک نباید بسته شود، گفت: بله درست است. موضوع آب سنگین اراک در برنامه جامع قرار دارد و قرار است بر سر این موضوع صحبت شود. مطمئن باشید که خط قرمزها حفظ شده است و سایت های هسته ای نطنز، اراک و فردو به کار خود ادامه می دهند.

استاد حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران در پاسخ به سؤال دانشجویی که از او پرسید چرا نمایندگان مجلس نباید به طور کامل از توافقنامه ژنو اطلاع داشته باشند، گفت: بحث هسته ای در تمام دنیا بخشی از آن محرمانه است و بخش دیگر علنی. جان کری بارها مورد انتقاد قرار گرفت که چرا متن توافقنامه ژنو را به طور کامل در مجلس سنای آمریکا قرائت نمی کند. پس می بینیم که در آمریکا هم بخشی از مسائل هسته ای محرمانه است، چرا که دولت آمریکا از تندروهای داخلی خود و اسرائیل نگران است.

در پایان این سخنرانی علی خرم به سؤالات خصوصی دانشجویان پاسخ داد.

انتهای پیام

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.