۰
/دیپلماسی منطقه‌ای دولت یازدهم/

بهشتی‌پور: اهمیت آسیای مرکزی و قفقاز کمتر از خاورمیانه نیست

  • ۱۴بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه

یک کارشناس مسائل بین‌الملل درباره دیپلماسی منطقه‌ای وزارت خارجه با اشاره به روابط با روسیه، آسیای میانه و قفقاز گفت: مواضع روسیه در قبال ایران کاملا یک‌ جانبه‌گرایانه بوده و از سوی دیگر، مسوولان دیپلماسی کشور نیز مواضعی مدون در قبال آسیای مرکزی و حوزه قفقاز ندارند.

حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل آسیای مرکزی و قفقاز در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی خارجی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در زمینه اولویت‌های سیاست خارجی ایران در رابطه با آسیای مرکزی و قفقاز خاطرنشان کرد: در این زمینه صحبت‌های بسیاری شده است ولی تاکنون شاهد عملیاتی شدن این مباحث لااقل در رابطه با قفقاز و آسیای مرکزی نبودیم.

وی افزود: دولت جدید تنها چند ماه است که روی کار آمده و با موضوعات مهم‌تری مانند بحث هسته‌ای رو به رو است. با این حال جا دارد که در رابطه با مواضع سیاسی خارجی کشورمان در زمینه آسیای مرکزی، قفقاز و کشورهایی مانند ارمنستان،‌ آذربایجان و گرجستان نیز توجه ویژه‌ای صورت گیرد.

مشترکات فرهنگی ایران با حوزه قفقاز مزیت‌ بیش‌تری نسبت به فعالیت‌های سیاسی و اقتصادی دارد

بهشتی‌پور با بیان این‌که کشورهای آسیای مرکزی از نظر سیاسی و ژئوپلتیک اهمیت بسیاری برای ایران دارند، گفت: این کشورها پیوند‌های تاریخی با ایران دارند البته در دولت گذشته در رابطه با اهمیت این کشورها صحبت‌های زیادی شده ولی متأسفانه به این مباحث توجه کافی نشده است و این درحالی است که ما در حوزه قفقاز مشترکات فرهنگی بسیاری داریم و اگر بتوانیم بر روی مشترکات فرهنگی‌مان با کشورهای آسیای میانه و قفقاز بیشتر کار کنیم، خواهیم دید که این مشترکات برای ما به مراتب مزیت‌های بیش‌تری را نسبت به فعالیت‌های اقتصادی و سیاسی به همراه خواهد داشت.

وی افزود: البته این به آن معنی نیست که فعالیتی در عرصه‌های اقتصادی و سیاسی انجام ندهیم، بلکه همه این موارد مکمل هم هستند. به طور کلی زمانی می‌توانیم هویت مشترک و فرهنگ مشترکی پیدا کنیم که رسانه‌های ما هماهنگ و متناسب با مخاطبان فعالیت کنند تا اکثریت مخاطبان را جذب کنند.

حل مسأله هسته‌ای؛ افزایش امیدها برای گسترش راوبط با آسیای مرکزی

این کارشناس مسائل آسیای مرکزی و قفقاز خاطرنشان کرد: هرچند مذاکرات هسته‌ای ایران ارتباط مستقیمی با بحث بهبود روابط با کشورهای حوزه آسیای مرکزی ندارد، ولی می‌توان گفت با حل مسأله هسته‌ای کشورمان می‌توان امید داشت که روابط‌مان با کشورهای این حوزه نیز گسترش یابد. برای مثال تحریم‌ها باعث شده است تا همکاری‌های ایران با کشورهای حوزه قفقاز و آسیای مرکزی تحت تأثیر قرار بگیرد. البته زمانی که ایران تحریم نبود هم آن‌طور که باید و شاید در حوزه روابط مطلوب با کشورهای آسیای مرکزی نبودیم، ولی درصورتی که دستگاه دیپلماسی کشور بر روی بحث هسته‌ای متمرکز شود می‌توان امید داشت که بهتر و زودتر در این زمینه نیز به نتیجه برسیم.

بهشتی‌پور در بخش دیگری از این گفت‌وگو با تاکید بر این‌که سفرا نقش تعیین‌کننده‌ای در گسترش روابط ایران با سایر کشورها از جمله آسیای مرکزی و قفقاز دارند، گفت: نمی‌توان گفت که تمام مسائل متکی بر نقش سفرا است، بلکه گسترش روابط ما با سایر کشورها به سیاست خارجی ایران،‌ اولویت‌های ما و اراده‌ای که در دولت برای فعالیت در آن منطقه وجود دارد بازمی‌گردد.

اهمیت آسیای مرکزی و قفقاز کمتر از خاورمیانه نیست

وی با بیان این‌که سیاست خارجی کشورمان در خاورمیانه بسیار فعال‌تر از حوزه آسیای مرکزی و قفقاز است، ‌تصریح کرد: به عقیده من اگر اهمیت منطقه آسیای مرکزی و قفقاز کمتر از کشورهای حوزه خاورمیانه نباشد، لااقل به همان اندازه اهمیت دارد ولی برخی افراد این صحبت‌ها را اغراق و زیاده‌گویی می‌دانند.

بهشتی‌پور با اشاره به اهمیت گسترش روابط ایران با کشورهای حوزه آسیای مرکزی و قفقاز عنوان کرد: برای گسترش روابط با کشورهای آسیای مرکزی و فقفاز، یعنی پنج کشور ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان، قرقیزستان و قزاقستان در آسیای مرکزی و ارمنستان، آذربایجان و گرجستان در حوزه مرکزی فقفاز باید راهبرد ایران در این زمینه مشخص باشد و اولویت‌ها، اهداف ‌و راه‌های رسیدن و به طور کلی دیپلماسی رسیدن به این اهداف را مشخص کنیم.

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: مورد دیگری که اهمیت دارد راهکارهای رسیدن به این دیپلماسی است، چرا که حرف‌های کلی دردی را دوا نمی‌کند. ما باید ببینیم که چه کارهایی را با کدام اولویت باید انجام دهیم. به طور طبیعی آن‌چه ما می‌خواهیم به صورت صد درصد تحقق پیدا نمی‌کند و امکان دارد ۶۰، ۷۰ درصد آن ها محقق شود.

آسیای میانه بستر مناسبی برای فعالیت‌ها و کالاهای ایرانی است

وی با تاکید براین‌که آسیای میانه بستر بسیار خوبی برای کالاهای ایرانی و فعالیت‌های اقتصادی است، افزود: از سوی دیگر از آن‌جا که آنها به آب‌های آزاد راه ندارند،‌ می‌توانند از راه‌های ایران استفاده کنند. بنابراین امکان برقراری قراردادهای مشترک گاز، نفت و بسیاری از کمک‌های دیگر که مکمل کارهای فرهنگی باشد، وجود دارد. آسیای میانه بستر خوبی برای ما محسوب می‌شود زیرا منافع مشترک بسیاری در آن وجود دارد که نباید به حال خود رها شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با اظهار نارضایتی از این‌که دولت جدید هم هنوز سیاست مدونی در رابطه با گسترش روابط با کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز ندارد افزود: حتی اگر سیاستی در این زمینه وجود داشته باشد قطعا اجرا نشده است چرا که در این صورت باید اثرات آن را می‌دیدیم و من به عنوان فردی که حداقل 20 سال در زمینه مسائل اوراسیا فعالیت می‌کنم می‌گویم هنوز آن طور که باید و شاید در این زمینه کار نشده است. این در حالی است که ما در سیاست خاورمیانه خود بسیار موفق‌تر عمل می‌کنیم تا آسیای مرکزی و قفقاز.

اقدامات دولت قبل برای افزایش روابط با آسیای مرکزی و قفقاز به نتیجه نرسید

وی با بیان این‌که نمی‌توان گفت که در دولت قبل ایران با آسیای مرکزی و قفقاز کاهش روابط داشته است، خاطرنشان کرد: دولت قبل رویکردی متفاوت را در این زمینه اتخاذ کرد و اقدامات اساسی نیز در این زمینه صورت گرفت ولی متأسفانه به دلایل مختلف به نتیجه نرسید.

بهشتی‌پور در پایان گفت: در حوزه آسیای مرکزی و قفقاز همانطور که ما به روسیه کمک کردیم تا نقش‌آفرینی بیشتری در خاورمیانه داشته باشد آنها هم می‌توانند به ایران کمک کنند تا در مناطق آسیای مرکزی و قفقاز نقش‌آفرینی بیشتری داشته باشد، زیرا روسیه در منطقه آسیای مرکزی و قفقاز نقشی تعیین‌کننده دارند ولی متأسفانه روسیه در این مناطق کاملا یک جانبه‌گرایانه عمل کرده است.

انتهای پیام

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.