/تحلیل/

کم‌رنگ شدن مرزها در خاورمیانه پرآشوب

سیاسی

« داوید گارتنشتاین-رس، رئیس بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، اوایل این هفته نوشت: سال گذشته برای القاعده و به طور کلی افراطیون، سال خوبی بود. گروه‌های مرتبط با القاعده، در حال حاضر مسئول به وجود آمدن بیشترین خشونت‌ها در عراق از سال 2007 تاکنون هستند، کنترل شهرهای زیادی در شمال سوریه را در دست دارند، حملات پیچیده‌ای را در شاخ آفریقا ترتیب داده‌اند که از آن جمله می‌توان به حمله به مرکز خرید وست گیت در نایروبی اشاره کرد و تعداد زیادی از خارجی‌ها را برای مبارزه در کنار خود جذب کرده‌اند.»

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، "ست ماندل" در مطلبی برای پایگاه تحلیلی کامنتری به بررسی پیشرفت‌های اخیر القاعده در خاورمیانه پرداخته و نوشت: «این گزارش از دسته مواردی است که اخیرا اظهارات فاتحانه دولت باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، درخصوص موفقیت در مبارزه با القاعده را به چالش کشیده است. به نظر نمی‌رسد که القاعده در حال گریز باشد، بلکه این گروه تروریستی در حال گسترش و کامیابی است. کاری که تروریست‌های القاعده در خاورمیانه و شمال آفریقا انجام می‌دهند، تعقیب است نه عقب نشینی و در واقع دلایل کافی وجود دارد تا اتفاقات اخیر در منطقه را، فروکش کردن تروریسم در خاورمیانه‌ای که با آن غریبه نیست، تفسیر نکنیم.

شدیدترین اظهارنظر علیه تفسیر پیروزمندانه باراک اوباما را دیروز پیتر برگن از شبکه خبری سی‌ان ان مطرح کرد: القاعده اکنون از حلب در غرب سوریه گرفته تا فلوجه در مرکز عراق، کنترل بیش از 400 مایل را در قلب خاورمیانه در دست دارد. در واقع این میزان اراضی تحت کنترل القاعده در تاریخ تشکیل این گروه افراطی، بی‌سابقه است.

تمرکز رهبران القاعده همیشه بر این موضوع بوده است که رژیم‌ها‌ی کشورهای عربی را با مدل حکومتی طالبان در افغانستان جایگزین کنند و این حتی توسط ایمن الظواهری، رهبر طالبان نیز در سال 2001 مطرح شده بود. وی در نگارش شرح زندگی خود نوشته بود که مهمترین هدف القاعده، تسخیر یک کشور یا بخشی از آن در جهان اسلام است و اینکه بدون دستیابی به آن، اقدامات القاعده بی‌ثمر خواهد بود. اکنون که آن‌ها شهرهای فلوجه و بخشی از الرمادی در استان الانبار عراق را نیز اشغال کرده‌اند بیشتر به هدفشان نزدیک شده‌اند.

باور کنید یا خیر اوضاع وخیم‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد. القاعده به هدف خود که اعلام استقلال در بخشی از یک کشور است نزدیک شده است، اما اینکه این کشور عراق است، اوضاع را پیچیده‌تر می‌کند.

اما با در کنار هم قرار دادن هرج و مرج موجود در عراق و خونریزی‌های منطقه‌ای، می‌بینیم چیزی که در خطر است، سیستم‌های دولت ملت (دولت‌های ملی) در خاورمیانه و شاخ آفریقاست. این موضوع نوعی هشدار است و اوضاع هنوز به آن مرحله نرسیده است.

اما به فاجعه کنونی در سوریه و گزارش روزنامه وال استریت ژورنال از واقعیت در قدرت باقی ماندن اسد توجه کنید: به گفته مقامات آمریکایی سوریه از جهات مختلف در مفهومی که پیشتر می‌شناختیم دیگر وجود ندارد. جای آن‌را کشوری ضعیف و دچار افراط و جنگ‌های فرقه‌ای گرفته است که در سال‌های آینده جنجال‌های زیادی در خاورمیانه خواهد آفرید. در واقع مقامات آمریکایی معتقدند که شانس سر و سامان دادن به اوضاع سوریه بسیار کمرنگ شده است. در حالیکه ارزیابی‌های اطلاعاتی، پیشتر از قرار داشتن اسد در آستانه شکست خبری می‌دادند، اما اکنون نشان‌ می‌دهند که او می‌تواند قدرت خود را در بخش‌هایی از سوریه که با لبنان و دریای مدیترانه هم مرز است، حفظ کند. آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا معتقدند که او توانایی پس گرفتن کل سوریه را ندارد. مناطق خارج از کنترل اسد در حال تبدیل شدن به نواحی دچار درگیری‌های قبیله‌ای و فرقه‌ای هستند که در کنار پناهگاه‌های القاعده در مرز سوریه و عراق قرار دارند.

اما شرایط بدون شک باز هم وخیم‌تر خواهد شد. هر چند که پناهگاه القاعده از سوریه تا عراق شامل لبنان نمی‌شود، اما انحطاطی که در این کشور پیش از شروع درگیری‌های سوریه، ‌آغاز شده بود، از آن تاثیر پذیرفته و در حال گسترس است. حزب‌الله اکنون ناحیه خود را در جنوب لبنان در اختیار دارد و علاوه بر آن بخش بزرگی از سیاست‌های لبنان را نیز کنترل می‌کند و همچنان در حال ارتقاء توانایی‌های جنگی خود است.

آوی ایساچاروف، تحلیلگر و خبرنگار اسرائیلی علاوه بر این ذکر می‌کند که خشونت‌های لبنان به اراضی تحت کنترل حزب‌الله نیز نفوذ کرده و ممکن است کل لبنان را به ورطه خشونت بکشاند. سربازها، افراطیون و پناهجویان بدون کنترل از مرزها عبور می‌کنند و این نشان‌دهنده ناپدید شدن مرزهاست.

واشنگتن پست به نقل از ولید جنبلاط، رهبر دروزیان لبنان نوشت: بین ایران و لبنان دیگر مرزی وجود ندارد.

این روزنامه در ادامه به شرایط پس از جنگ جهانی اول اشاره کرد که در آن مرزهای جدید تعیین شد و آن را پشت پرده مذاکرات صلح سوریه دانست. اما از نظر آن، دوران رسم دلخواه مرزهای بین کشورها گذشته است. احتمالی که محتمل‌تر است این است که با جابجایی قدرت در خاورمیانه و قدرت گرفتن قبایل به جای حکومت‌های مرکزی، این مرزها روز به روز ضعیف‌تر شوند. نکته طنزآلود این است که در شرایطی که القاعده به هدف خود یعنی تشکیل یک کشور اسلامی نزدیکتر می‌شود، با بی تاثیر شدن مرزها، این هدف به خودی خود بی ربط و نابجا به نظر می‌رسد.»

انتهای پیام

کد N54244