واگرایی در روابط اتحادیه اروپا و اسراییل

رژیم صهیونیستی,اتحادیه اروپایی

اتحادیه اروپا گاهی با برخی اقدامات، محدودیت ها وتحریم ها نارضایتی خود به سیاستها و رفتار رژیم اشغالگر قدس را نشان می دهد و محدودیت های اخیر نیز در همین راستاست.

دکتر سعید خالوزاده

اتحادیه اروپایی اخیرا رژیم اسرائیل را تحت فشار گذاشته تا شهرک سازی در منطقه قدس شرقی را متوقف نماید. در این رابطه هیأتی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا اخیرا" در پایان سفر به اراضی اشغالی طی گزارشی اعلام کرد که هدف از شهرک سازی در قدس، مانع تراشی در تشکیل دو کشور فلسطینی و اسرائیلی است. اتحادیه در این گزارش با عنوان "گزارش قدس درسال 2012" اعلام کرد ساخت و ساز شهرک ها در قدس شرقی، اقدامی هدفمند، برنامه ریزی شده، تحریک آمیز و بخشی از استراتژی سیاسی با هدف غیرممکن ساختن قرار گرفتن قدس به عنوان پایتخت دو طرف است.
همچنین، لارس اندرسون، سفیر اتحادیه اروپا در اراضی اشغالی اخیرا اعلام کرد، در صورتی که شهرک‌سازی‌ها ادامه داشته باشد، رژیم صهیونیستی مسوول شکست مذاکرات با طرف فلسطینی به شمار خواهد آمد. وی گفت من به مسوولان اسرائیلی گوشزد کردم که ساخت شهرک‌های جدید به شدت به مذاکرات با طرف فلسطینی‌ لطمه وارد می‌کند و در این صورت مسوولیت شکست مذاکرات بر عهده تل آویو قرار خواهد داشت. سایت عبری زبان واللا در همین راستا نوشت: این اظهارات مسوول اتحادیه اروپا به این معناست که اسرائیل در صورت شکست مذاکرات، باید پیامدهای آن همچون تشدید تحریم‌های اقتصادی علیه شرکت‌های اسرائیلی را بپذیرد و و این امر به معنای ضرر چند میلیون شِکلی (واحد پول اسرائیل) برای اسرائیل است.
این در حالی است که اخیرا بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل خواستار ادامه مذاکرات بین اسرائیل و اتحادیه اروپا شده است تا اینکه دو طرف درباره مشارکت اسرائیل در پروژه موسوم به «افق 2020» به تفاهم برسند. اسرائیل از ماه اوت امسال گفتگوهای گسترده ای با مقامات اروپایی در این خصوص انجام داده است. افق 2020 پروژه تحقیقاتی بزرگ اروپا است. این درحالی است که اتحادیه اروپا اخیرا مصوبه ای را به تصویب رسانده است که براساس آن، همکاری بین اتحادیه اروپا و سازمانهای اسرائیلی که دفتر اصلی آنها در مناطقی خارج از مرزهای سال 1967 است، ممنوع شده است. اسرائیل امیدوار است اتحادیه اروپا در اجرای این مصوبه نوعی انعطاف پذیری از خود نشان بدهد. اتحادیه تاکنون حاضر نشده است به اسرائیل برای شرکت در پروژه افق 2020 مجوز بدهد. بنیامین نتانیاهو از تزیپی لیونی وزیر دادگستری و اویگدور لیبرمن وزیر امور خارجه اسرائیل خواسته است به دنبال توافق جدیدی در این زمینه با اتحادیه اروپا باشند.
روسای هیات دیپلماتیک اروپایی در گزارش خود به 28 کشور عضو اتحادیه توصیه کردند که معاملات مالی در حمایت از شهرک سازی اسرائیل در کرانه باختری را متوقف کنند و درباره پیامدهای معاملات این چنینی هشدار دادند. در این گزارش به شکل ویژه به شهرک های صهیونیست نشین "هار حوما" ،" جیلو" و "جفعات هاماتوس" پرداخته و از آنها به عنوان "طرح های بارزتر و با اشکال بیشتر" یاد شده است. در این گزارش آمده است در صورتیکه اسرائیل به سیاست فعلی خود به ویژه در زمینه شهرک سازی در بخش جنوبی قدس ادامه دهد، تا پایان سال 2013 عملا" منطقه حائل میان قدس شرقی و بیت لحم ایجاد می شود که اگر نگوییم تحقق راه حل دو کشور فلسطین و اسرائیل را غیرممکن می سازد، می توان گفت که این کار را بسیار دشوار می سازد.
اتحادیه اروپایی ضمن انتقاد از ادامه فعالیت های شهرک سازی غیرقانونی اسرائیل در قدس شرقی اعلام کرده اند "برای اینکه راه حل تشکیل دو کشور فلسطین و اسرائیل محقق شود، قدس باید پایتخت آینده دو کشور فلسطین و اسرائیل باشد. بر اساس این گزارش، شهرک سازی، علاوه بر نابودی اعتماد میان دو طرف و افزایش جمعیت شهرک های صهیونیست نشین، افق های موجود برای تشکیل کشور فلسطینی را از بین می برد.
حدود 270 هزار فلسطینی در قدس شرقی زندگی می کنند که رژیم اشغالگر اسرائیل در سال 1967 آنرا اشغال کرد، صهیونیست ها قدس را بخشی لاینفک از پایتخت "ابدی و همیشگی" خود می دانند اما جامعه بین الملل الحاق قدس به اسرائیل را به رسمیت نمی شناسد. علی رغم تلاش های گسترده صهیونیست ها و حامیان غربی آنان برای تبدیل قدس به پایتخت رژیم اسرائیل، فلسطینی ها همواره تاکید می کنند که قدس پایتخت ابدی فلسطین است واز هیچ بخش این شهر مقدس نخواهند گذشت.
طبق دستورالعمل جدید اتحادیه اروپا نهادهای خصوصی و دولتی اسراییل واقع در کرانه باختری رود اردن، شرق بیت المقدس و بلندی های جولان، از سال آینده میلادی از دریافت کمک مالی اتحادیه اروپا محروم خواهند شد و هرگونه ارتباط یا امضای موافقت نامه تجاری با آنها ممنوع است. اتحادیه اروپا در تاریخ 25/4/1392، با صدور بخشنامه‌ای از 28 کشور عضو این اتحادیه، خواست تا با نهادهای دولتی و خصوصی اسرائیلی که در شهرک‌های یهودی نشین واقع در کرانه باختری و قدس شرقی فعالیت دارند، هیچ‌گونه تعاملی نداشته باشند. براساس تصمیم اتحادیه اروپا، حمایت مالی کشورهای اروپایی از این نهادها و اعطای هرگونه جوایز یا هدایا به پژوهش‌های علمی موسسات مذکور ممنوع است.
اتحادیه اروپایی در کنار آمریکا، روسیه و سازمان ملل متحد یکی از 4 طرف گروه چهارجانبه بین المللی (کوارتت) برای حل و فصل درگیری بین اسرائیل و فلسطین است و در این میان نزدیکی بیشتری با دیدگاههای فلسطینیان دارد. لکن این دیگاه اروپا به هیچوجه مورد خوشایند اسرائیل و طیف تندروی طرفدار آن در امریکا نیست. این در حالی است که بخاطر سرسختی ها و کارشکنی های اسرائیل، مذاکرات مستقیم صلح میان رژیم صهیونیستی و فلسطینی‌ها از چند سال پیش عملا متوقف شده است. سیاست شهرک سازی و اسکان یهودیان در سرزمینهای اشغالی فلسطین از سوی اسرائیل که به منظور تغییر بافت مناطق و اراضی فلسطینی و یا اشغال شده پس از 1967 می باشد مورد مخالفت دولت خودگردان فلسطین و همچنین اتحادیه اروپایی است.
بطور کلی در مقام مقایسه با امریکا، اتحادیه اروپایی سیاست منعطف تری نسبت به فلسطینیان و ارائه هرگونه راه حلی برای حل و فصل مناقشه اعراب و اسرائیل دارد. لکن این سیاست مورد اعتراض شدید دولت اشغالگر قدس است و اسرائیل حاضر نیست با پیشنهادات و راه حلهای اروپایی برای رسیدن به یک توافق مرضی الطرفین با فلسطینیان موافقت کند و این امر رابطه بین اروپا و اسرائیل را تحت تاثیر قرار می دهد. کشورهای اروپایی با توجه به اینکه در نزدیکی منطقه خاورمیانه حضور دارند، حساسیتهای منطقه خاورمیانه را بهتر از آمریکا درک کرده و در اولویتهای خویش بر لزوم حل مساله فلسطین تاکید داشته و از راه حل ایجاد دو کشور حمایت می کنند.
اتحادیه اروپایی نفوذ و موقعیت لازم برای ایفای یک نقش تاثیرگذار و کافی برای حل و فصل مناقشه فلسطینیان با اسرائیل را ندارد و نیازمند حمایت و پشتیبانی سیاسی و دیپلماتیک امریکاست. امریکا نیز تا اندازه ای از موضع اروپا حمایت می کند ولی نه به اندازه ای که نعیین کننده و نتیجه بخش باشد. هر گونه راه حل اروپایی که تائید و حمایت امریکا را نداشته باشد راه بجایی نبرده و به نتیجه نخواهد رسید. لذا اتحادیه اروپا گاهی با برخی اقدامات، محدودیت ها وتحریم ها نارضایتی خود به سیاستها و رفتار رژیم اشغالگر قدس را نشان می دهد و محدودیت های اخیر نیز در همین راستاست.

استاد دانشگاه پژوهشگر ارشد مطالعات اروپا

5252

کد N47073