کرباسچی:اصلاح‌طلبان و دولت در انتخابات مجلس بهم می‌رسند/کارگزاران حزب دولت ساخته نبود

غلامحسین کرباسچی

دبیرکل حزب کارگزاران پیروزی روحانی را نتیجه همگرایی بین نیروهای اصلاح طلب و معتدل در کنار اصولگرایان اعتدالی می داند.

فاطمه استیری:  [em]«مجمع روحانیون جلسه مشترک احزاب و وزیر کشور را بایکوت نکرد»، « سران سه قوه نباید حزبی بودن‌شان را انکار کنند»، « رابطه تنگاتنگ بین دولت و احزاب»،«نیروهای اصلاح‌طلب و اصولگرایان اعتدالی زمنیه ساز پیروزی روحانی را فراهم کردند»، «احزاب باید مسئولیت دولتی که بر روی کار می آیند را بپذیرند»، «تلاش اصلاح طلبان برای ورود به انتخابات ذیل جبهه اصلاح طلبان»، « امیدواری نسبت به نزدیکی دولت و اصلاح طلبان در انتخابات مجلس» و ... این اهم اظهارات غلامحسین کرباسچی دبیرکل حزب کارگزاران در گفتگو با روزنامه خبر بود که بعد از اولین نشست مشترک دولت تدبیر و امید با احزاب و تشکل های سیاسی عنوان شد. [em]
[em]
[em]وی در این گفتگو گریزی نیز به عملکرد محمود احمدی نژاد و  نگرانی اصولگرایان از همگرایی بین اصلاح طلبان و دولتی‌ها زد. 

مشروح گفتگوی خبر با دبیرکل حزب کارگزاران را در ادامه بخوانید:

آقای کرباسچی! در جلسه روز گذشته وزیر کشور و احزاب، شاهد حضور احزاب مطرح اصلاح طلب مانند اعتمادملی، کارگزاران و مردمسالاری بودیم، به نظر می‌رسد بعد از 8 سال فضا برای فعالیت احزاب اصلاح‎‌طلب فراهم شده است، ارزیابی‌تان از جلسه دیروز دولت و تشکل‌های سیاسی چیست؟

اصلاح‌طلبان روند فعالیت‌شان را متوقف نکرده بودند و متناسب با شرایط کارشان را انجام می‌دادند، نتیجه آن فعالیت‌ها هم همین تغییر و تحولاتی بود که در چندماه اخیر و بعد از انتخابات شاهد بودید. با این وجود طبیعی است که هرچقدر دولت فضای بازتری را برای فعالیت احزاب و جریانات سیاسی فراهم کند و کشور را از فضای امنیتی خارج کند،فعالیت همه احزاب از جمله اصلاح طلبان بیشتر می‌شود.

به جز احزاب مشارکت و مجاهدین که بنا به گفته وزیر کشور به دلیل مشکل قضایی به این جلسه دعوت نشدند، روز گذشته مجمع روحانیون علی رغم اینکه دعوت شده بود، نماینده‌ای در این جلسه نداشت، تصور نمی‌کنید بایکوت کردن و فاکتور گرفتن این جلسات از سوی خود تشکل‌های اصلاح طلب بازتاب منفی برای این جریان داشته باشد؟
تا آنجا که من در جریان هستم مجمع روحانیون این جلسه را بایکوت نکرد. بنا بوده آقای انصاری از مجمع روحانیون در این جلسه شرکت کنند. با ایشان که صحبت کردم گفتند چون این جلسه همزمان با جلسه مجمع تشخیص مصلحت است و آنجا کار ضروری دارند نمی توانند در جلسه وزارت کشور حضور داشته باشند. حتی تا آخرین لحظات هم می‌گفتند که تلاش می‌کنیم یکی از اعضا را به عنوان نماینده بفرستیم اما ظاهرا گرفتار بودند و موفق نشده بودند.

برخی خبرها هم حکایت از احتمال حضور آقای خاتمی یا موسوی خوئینی‌ها در این جلسه داشت، که انتشار این خبر با موج منفی در برخی رسانه‌ها روبرو شده بود، فکر نمی کنید یک دلیل عدم فرستادن نماینده هم همین موضوع بوده باشد؟
دلیلی که من می دانم همین است که گفتم.

صحبت‌های دیروز شما از این باب که در آن به آقای کروبی اشاره کرده بودید متمایز از دیگر سخنان نمایندگان احزاب بود، با هدف خاصی این موضوع را مطرح کردید؟
بحث دیروز من این بود که اگر مثل همه دنیا بخواهیم احزاب را جدی بگیریم و تقویت کنیم باید شخصیت‌هایی که در کشور مسئولیت می‌گیرند و قدرت دارند از حضور در احزاب یا تاسیس حزب یا اینکه خود را جز یک حزب بدانند، اجتناب نکنند. یک نوع رویه‌ای در بین شخصیت‌های درجه اول و دوم نظام داریم که تلاش دارند خود را حزبی معرفی نکنند. بارها دیده شده که خیلی از وزرا وقتی مسئولیت می‌پذیرند می‌گویند ما عضو هیچ حزب و گروهی نیستیم. این رفتار در جهت تقویت نظام حزبی نیست. در همه جای دنیا می‌بینید که رییس‌جمهور قبل و بعد از انتخابات جزء یک حزب است، آن حزب برایش فعالیت اتتخاباتی می‌کند و بعد هم چه پیروز شود یا شکست بخورد عضویتش را در یک مجموعه انکار نمی‌کند و حتی در جهت تقویت مجموعه سیاسی متبوعش تلاش می‌کند.

من گفتم در کشور ما معمولا اینگونه است که شخصیت‌هایی که در سطح بالاتری هستند خصوصا روسای قوای سه گانه همواره تلاش دارند که به نوعی خود را از احزاب جدا کند و با وجود آنکه نظام حزبی را قبول دارند و بر آن تاکید هم می‌کنند و حتی آنها را تقویت هم می‌کنند اما خیلی وقت‌ها حاضر نیستند که خودشان را در قالب یک جریان یا حزب معرفی کنند.

دلیل این اجتناب کردن نمی‌تواند این باشد که نمی‌خواهند وامدار حزب و افراد باشند؟
یک دلیل آن شاید این باشد که واهمه دارند که اگر یکبار در صحنه انتخاباتی رای نیاوردند یا شکست خوردند منتهی به آسیب دیدن به خود آن شخصیت‌ها شود. حرف دیروز من این بود که تنها کسی که این روند را شکست و شجاعانه ایستاد و حزبش را تاسیس کرد با اینکه آن زمان در رده‌های بالا  مسئولیت داشت آقای کروبی بود. اتفاقا دیروز یکی از آقایان هم یک حاشیه‌ای به این حرف من اضافه کرد و گفت مرحوم شهید بهشتی با وجود اینکه در راس قوه قضاییه بودند ولی حزب تاسیس کردند و خودشان دبیرکل حزب جمهوری اسلامی بودند. لذا صحبت‌های من درباره آقای کروبی در این راستا بود و اگر برداشت شد یا فکر کردند با هدف خاص یا عنایت ویژه مطرح شده اینگونه نبود. البته ما به ایشان ارادت داریم و این را انکار نمی کنیم.

آقای کرباسچی! موضوع «احزاب دولت ساخته» در سه دولت گذشته همواره محل مناقشه بوده است، برخی آن را امری اجتناب پذیر برای هر قدرتی می‌دانند که بر سرکار می‌آید و برخی هم آن را نفی کرده و به دولت  هشدار می‌دهند که مانند دولت‌های گذشته که احزابی مانند کارگزاران و مشارکت یا جبهه پایداری را بنا کردند، وارد این مقوله نشود، شما این رابطه و نزدیکی بین دولت و احزاب را می پذیرید یا....؟

هر تشکیلات و حزبی برای این شکل می‌گیرد که قدرت سیاسی را در دست بگیرد، ممکن است قبل از پیروزی یک مجموعه سیاسی دولتی را بسازند یا بعد از تشکیل دولت در درون آن دولت حضور یافته و انسجام پیدا کنند.

اگر منظور از حزب دولت ساخته، حزب فرمایشی باشد مانند آنچه قبل از انقلاب شاهد بودیم که کسی دستور دهد باید حزب واحد تشکیل شود، همه داخل این حزب باشند، در قالب آن فعالیت سیاسی کنند و غیر از آن هم کسی حق ندارد تشکیلات و حزبی درست کند. آن انتقاد حزب دولت ساخته اینجا وارد است چون این حزب‌ها فرمایشی هستند. در واقع حزب دولت ساخته به این معنا که رشد، توسعه و پیشرفت یک تشکیلات با زور سیاسی، نظامی یا امنیتی دولت باشد.

اما در هر صورت باید گفت هر حزبی رابطه تنگاتنگی با دولت دارد و تلاش می‌کند که دولتی را روی کار بیاورد و آن دولتی که روی کار می‌آورد هم یک حزب یا جریان سیاسی را تقویت می‌کند. احزابی که در جامعه شکل می‌گیرند برخواسته از یک طبقه اجتماعی و مجموعه ای با منافع مشترک هستند. در جایی حزب کارگر وجود دارد که دنبال منافع طبقه کارگر است، مانند آنچه در انگلستان می‌بینید حالا اگر دولت حزب کارگر روی کار آمد نمی‌توان گفت این حزب را دولت ساخته یا دولت حزب را ساخته است.

کما اینکه وقتی دولتی روی کار می‌آید اگر دولتی باشد که برخواسته از یک فکر یا اندیشه یا طبقه خاص باشد می‌تواند تشکیلاتی را راه‌اندازی کند و به این معنا اشکالی ندارد.اشکال آنجاست که بخواهند با تفنگ و فشنگ و رانت و پول دولتی و امکانات تبلیغاتی جکومتی جریانی را تقویت کنند. آن زمان می توان آن جریان را دولت ساخته یا حکومت ساخته نامید.

مثلا در زمان شاه حزب رستاخیز را داشتیم که هیچوقت پا نگرفت، آن زمان می‌گفتند هرکس عضو این حزب نیست از کشور برود. براین اساس اگر جریانی بخواهد از امکانات حکومتی و تبلیغاتی و امکانات اطلاعاتی و نظامی استفاده کند و تشکیلاتی راه بیندازد و این تشکیلات در انتخابات شرکت کند یا در دولت حضور داشته باشد آنها را باید احزاب فرمایشی دانست که مبتنی بر یک جریان فکری و اجتماعی نیست.

کارگزاران هم همواره به عنوان حزب دولت ساخته نام برده می‌شده است، این را می پذیرید؟
اگر اینگونه باشد می‌توان درباره همه احزاب دنیا وقتی به قدرت می‌رسید این حرف را زد. اینکه یک عده‌ای ازاعضای یک دولتی در یک حزبی حضور داشته باشند این معنای حزب دولت ساخته نیست و آن معنای منفی حزب دولت ساخته‌ای که با استفاده از زور و پول و امکانات و فرمایشی تشکیل شده باشد را نمی‌رساند. بسیاری از مقامات و مسئولان کشور ما هم در احزاب حضور دارند ولی نمی‌توان همه آنها را دولت ساخته دانست که بصورت مرئی یا نامرئی مورد دستور و فرمایش قرار می‌گیرند

برخی چهره‌های اصولگرا اخیرا نسبت به تفرق بین تشکل‌های این جریان هشدار دادند و نسبت به همگرایی بین اصلاح طلبان از یک سو و نزدیک شدن این جریان به دولت احساس نگرانی کردند. دغدغه و نگرانی جریان رقیب‌تان را چقدر بحق می دانید؟

نگرانی اصولگرایان از اتفاقاتی است که در انتخابات 92 افتاد. در این انتخابات نیروهای اصلاح طلب و معتدل و حتی بخشی از اصولگرایانی که مشی اعتدالی دارند زمینه پیروزی آقای روحانی را فراهم کردند.

طبیعی است این فضایی که در انتخابات بوجود آمد فضای مثبتی برای پیروزی یک جریان اعتدال‌گرا و تحول‌خواه و به نوعی اصلاح‌طلب بود. لذا طبیعی است که اصولگرایان نگران باشند.

البته این منفی هم نیست و اگر بتوانیم یک وضعیتی را در کشور ایجاد کنیم که دو جناح یا جبهه بزرگ تشکیل شود و آنها از این حالت تفرق نجات پیدا کنند و مبانی، فکرشان و حرف‌شان را یکی کنند و به یک تیم و نظریه واحدی برسند که اگر برنده شدند مسئولیت بگیرند، اگر برنده نشدند به عنوان اقلیتی حضور داشته باشند نظرم موضوع منفی نیست و اتفاقا خوب هم هست.

آنچه در جریان دولت احمدی نژاد بوجود آمد آن بود که با همه تلاشی که اصولگرایان برای پیروزی این مجموعه داشتند اما بعدها در همان زمانی که آن دولت روی کار بود و بعد از آن نسبت به نحوه اداره کشور و روش‌های آن اعلام برائت می‌کردند. در حالیکه نمی‌شود کسی یا تشکیلاتی همه تلاش و سرمایه خود را برای پیروزی یک نفر و یک جریان بگذارد ولی بگوید اینها جز ما نیستند یا ما با اینها نبودیم یا ما منتقد اینها هستیم.

در جریان در انتخابات 92 دیدید که 4 نماینده اصولگرا از جریان حاکم 8 سال گذشته و روش اداره کشورانتقاد کردند. بنابراین معتقدم اگر زمینه‌ی بوجود آید که همه اصولگرایان حرفشان را یکی کنند و دیگر حرف‌های مختلف و متفرق وجود نداشته باشد هم مردم تکلیف شان را می دانند و هم برای کشور مفید است.

فکر می‌کنید نزدیکی دولت و اصلاح طلبان تا انتخابات مجلس دهم ادامه یابد؟
ما امیدواریم که دوام داشته باشد.

با توجه به اینکه دولت‌ها همواره تلاش‌شان این بوده که مجلسی همراه با خودشان را شکل دهند، فکر نمی کنید دولت در انتخابات مجلس دهم از اصلاح طلبان و اصولگرایان دوری کند و مستقلا وارد انتخابات شود تا مجلس را مطلقا در دست گیرد؟


همیشه هم اینطوری نبوده است. فقط در دولت آقای احمدی‌نژاد دیدیم که دولت تمام جریانات مخالف خود حتی اصولگرایان معقول را حذف کرد. در دولت‌های آقای خاتمی و هاشمی بسیاری از وزارتخانه‌ها و مسئولیت‌ها در اختیار اصولگرایان بود. در همان دولت آقای هاشمی بیش از نصف وزرا از جناحی بودند که هم آن روز و هم امروز به عنوان جناح اصولگرا یا راست شناخته می‌شد.ند حتی در دولت مهندس موسوی آقای توکلی، عسگراولادی، رفیقدوست و خاتمی و سرحدی زاده را کنار هم داشتیم. در دولت آقای خاتمی هم برخی وزرا اصولگرا بودند، وزارت اموزش و پروش به عنوان وزارتخانه مهمی که با نیروی انسانی سروکار داشت در اختیار آقای مظفر بود، آقای سعیدی کیا هم در همین دولت مشغول فعالیت بود.

فقط در دولت آقای احمدی‌نژاد بود که تصفیه کامل را شاهد بودیم و عده‌ای را در دولت بکار گرفتند که فقط با آن مجموعه مرتبط بودند. حتی از اصولگرایان و طیف‌های مختلف آن استفاده نشد.

دولت آقای روحانی دولتی است که بر مبنای میانه‌روی و اعتدال و استفاده از همه جناح‌ها برای اداره کشور شکل گرفته و فکر می‌کنم همین روند هم ادامه پیدا می‌کند، یعنی اگر آقای روحانی در دور دوم هم رییس جمهور شوند فکر نمی‌کنم ترکیب و شرایط کابینه شان تفاوت چندانی کند.

آقای محمدرضا خاتمی چندی قبل عنوان کردند جریان اصلاح طلب در انتخابات مجلس دهم ذیل عنوان جبهه اصلاح طلبان ورود خواهد کرد، آیا کارگزاران هم در قالب همین مجموعه وارد انتخابات خواهد شد؟

تلاش ما همین است، باید ببینیم که مجموعه جبهه اصلاح‌طلبان به چه نتیجه ای می‌رسند. اگر روند به همین شکلی که الان هست پیش رود این اتفاق انشاالله می افتد.

یعنی جلسات انتخاباتی تان برای مجلس دهم آغاز شده است؟
جلسات هست اما به آن معنای که به مرحله تعیین افراد رسیده باشد نیست و هنوز جدی نشده است.
27220

 

کد N44346

وبگردی