۰
ˈسید اسدالله اطهریˈ کارشناس مسایل ترکیه در گفت و گو با ایرنا:

شاخص های همگرایی تهران و آنکارا بیش از شاخص های واگرایی است

  • ۱۵بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
ایران,ترکیه

تهران-ایرنا-سید اسدالله اطهری پژوهشگر ارشد پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه در گفت و گو با ایرنا گفت: ایران و ترکیه به این باور رسیده اند که باید مکمل یکدیگر باشند و با همکاری هم می توانند بسیاری از مشکلات را حل و فصل کنند.

ˈمحمدجواد ظریفˈ وزیر امور خارجه کشورمان برای دومین بار از زمان عهده داری مسوولیت وزارت امور خارجه، روز گذشته (14 دی ماه) به ترکیه سفر کرد و با مقام های ارشد این کشور از جمله ˈرجب طیب اردوغانˈ نخست وزیر و ˈاحمد داوود اوغلوˈ وزیر امور خارجه، دیدار و درباره مسایل دوجانبه و وضعیت کشورهای منطقه از جمله سوریه و عراق، با آنها رایزنی کرد.

روابط ایران و ترکیه گرچه با فراز و نشیب هایی، همواره روابطی همراه با احترام متقابل بوده است، اما به نظر می رسد روابط دو طرف وارد فاز جدیدی از همکاری متقابل شده است که بسیاری از تحلیلگران آن را از یک سو به روی کارآمدن دولت تدبیر و امید در ایران و پررنگ شدن بیش از پیش رویکردهای تعاملی در سیاست خارجی ایران و از سوی دیگر به برخی تغییرها در رویکردهای منطقه ای دولت ترکیه، مرتبط می دانند.

در ماه های اخیر تماس های دیپلماتیک بین ایران و ترکیه به نحو چشمگیری افزایش پیدا کرده است. به گفته مقام های دو کشور قرار است در آینده ای نزدیک رجب طیب اردوغان به تهران سفر کند و ˈحسن روحانیˈ رییس جمهوری ایران نیز به آنکارا برود.

سفر ماه گذشته وزیر امور خارجه ترکیه به تهران و پیش از آن دیدار حسن روحانی با ˈعبدالله گلˈ همتای ترکیه ای اش، در حاشیه نشست شصت و هشتم مجمع عمومی سازمان ملل متحد، از جمله تماس های دیپلماتیک دیگر ایران و ترکیه در دوره جدید بوده است.

در این راستا گروه پژوهش های خبری ایرنا با دکتر سید اسدالله اطهری عضو هیات علمی دانشگاه، کارشناس مسایل ترکیه و مدیرگروه ترکیه شناسی پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه به گفت و گو نشست و نگاه و تحلیل وی را درباره تحولات جدید در روابط ایران و ترکیه جویا شد.

اطهری در این گفت و گو تاکید کرد که از زمان روی کار آمدن دولت تدبیر و امید، رفت و آمدهای دیپلماتیک و گشایش هایی در روابط دو کشور صورت گرفته است.

وی یکی از دلایل روابط نزدیک ایران و ترکیه را نگاه عملگرایانه مقام های آنکارا دانست و تغییر نگاه این کشور نسبت به تحولات منطقه از جمله در سوریه را یکی از نشانه های عملگرایی دولت ترکیه دانست.

وی افزود: یکی دیگر از نشانه های عملگرا بودن ترکیه را می توان در موضوع هسته ای ایران مشاهده کرد. بعد از توافق هسته ای ایران و غرب، شاهد سفر 80 کارفرمای ایرانی به ترکیه به منظور افزایش حجم تجارت دو کشور و پس از آن شاهد سفر قایم مقام وزارت صنعت، معدن و تجارت کشورمان به ترکیه بودیم که در زمینه های تحریم ها، مرز، کشاورزی، غذا، دارو، نساجی، حمل و نقل و پشتیبانی، برای نیل به توافق، مذاکره صورت گرفت.

مدیر گروه ترکیه شناسی پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه، با اشاره به حمایت ترکیه از برنامه صلح آمیز هسته ای ایران و مخالفت با اعمال تحریم ها علیه کشورمان، گفت: ترک ها سعی دارند تا از طریق میانجیگری در این موضوع، جایگاه خود را در نظام بین المللی ارتقا دهند. همچنین اردوغان به دنبال صلح طلب نشان دادن خود و تبدیل کردن خود به یک کاریزما در منطقه است و حتی با استدلال به اینکه ایرانی ها دارای این فناوری هستند، به دنبال به دست آوردن این فناوری حرکت می کند.

عضو هیات علمی دانشگاه تاکید کرد که برخی طرف ها، از نزدیک شدن ترکیه و ایران نگرانند و سعی در القای این مساله دارند که توافق ایران با غرب بر سر موضوع هسته ای، به زیان ترکیه است.

با این وجود اطهری در پایان گفت و گوی خود خاطر نشان کرد: شاخص های همگرایی تهران و آنکارا به مراتب بیشتر از شاخص های واگرایی است و با توجه به ظرفیت های بالای همکاری در زمینه های مختلف سیاسی، اقتصادی، اطلاعاتی و امنیتی، انرژی و حتی نظامی، می تواند به شراکت دو کشور بینجامد.



در ادامه متن کامل گفت و گوی ایرنا با سید اسدالله اطهری آمده است.

*** ایرنا: با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و در پیش گرفتن رویکرد تعاملی و اعتدالی در سیاست خارجی و همچنین افزایش تحرکات دیپلماتیک تهران در قبال مناقشه های منطقه ای و بین المللی، به نظر می رسد روابط تهران و آنکارا نیز وارد فضای جدیدی شده است. تماس تلفنی اردوغان برای تبریک ریاست جمهوری روحانی، دیدار دوجانبه روحانی و ˈعبدالله گلˈ همتای ترکیه ای اش در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد و همچنین سفر وزیران امور خارجه ایران و ترکیه به پایتخت های دوکشور، برجسته ترین تحولات دیپلماتیک دوجانبه تهران و آنکارا در ماه ها و هفته های اخیر بوده است. به نظر شما این شرایط، نشان دهنده شروع فصلی جدید در روابط دو کشور است؟ در این زمینه رویکرد تعامل سازنده و احترام به منافع متقابل و مشترک را که از سوی دولت تدبیر و امید پیش گرفته شده است، چقدر موثر می دانید؟

**اطهری: همان طور که به خوبی اشاره کردید از زمان روی کار آمدن دولت تدبیر و امید، رفت و آمدهای دیپلماتیک و گشایش هایی در روابط دو کشور صورت گرفته است. در همین زمینه، باید به سفر استاندار آذربایجان شرقی به استانبول که به دعوت مجمع کاری ترکیه و ایران و از سوی شورایی به نام شورای روابط خارجی ترکیه صورت گرفت هم، اشاره کرد که در این سفر استاندار آذربایجان شرقی به مسایل مهمی از جمله افزایش روابط تجاری دو کشور، برقراری روابط تجاری ایران و غرب از طریق ترکیه و همچنین موضوع شهرک صنعتی مشترک و فعال شدن گمرکات ترکیه و ایران اشاره داشت. در همین راستا، سفیر ایران در ترکیه هم به تازگی خواهان افزایش تجارت خارجی دو کشور تا حجم 35 میلیارد دلار شد و بانک ترکیه ای ˈهالک بانکˈ(HALK BANK) هم اعلام کرد که توانایی انتقال پول های نفت بلوکه شده ایران در هند را دارد. البته طرف هایی وجود دارند که به دنبال تخریب روابط دو کشور هستند.

همچنین باید به صحبت های داووداغلو وزیر امور خارجه ترکیه اشاره کرد که گفته بود در صورت شکسته شدن تحریم ها، حجم روابط تجاری دو کشور توانایی رسیدن به 100 میلیارد دلار را دارد. البته این گفته به این معنی است که نظام تحریم های اعمالی از سوی غرب علیه ایران، به مناسبات تجاری دو کشور ضربه زده است.

در عین حال باید به این نکته مهم اشاره کرد که در روابط ایران و ترکیه، نوع دولت ها و ایدئولوژی ها، بی تاثیر بوده است. برای مثال در زمان جنگ سرد که نظام سیاسی ما-در دوره پهلوی- در خط غرب قرار داشت، ایران روابط ویژه ای با ترکیه داشت. پس از انقلاب اسلامی و به خصوص در زمان جنگ تحمیلی عراق علیه کشورمان هم روابط خوبی با ترک ها برقرار بود. به نظر من، دولت ترکیه، دولت تاجری است؛ به این معنی که همیشه رویکرد عملگرایانه داشته و در حال تجارت با دیگر کشورها بوده است. نکته جالب این است که ترک ها در زمان جنگ، هم به ایران و هم به عراق کمک می کردند. پس از انقلاب، با توجه به تفاوت دیدگاه جمهوری اسلامی با ترکیه در قبال غرب و نظام بین الملل، ترکیه جایگاه ما در منطقه را اشغال کرد و این مهمترین ضربه ای بود که به ایران وارد شد؛ برای مثال باید به مساله انتقال انرژی، تزانزیت و انتقال مسافر و ... اشاره داشت که توسط ترکیه بدست گرفته شد.

عامل دیگری که باعث تغییر در روابط ایران و ترکیه شده است، مذاکراتی است که میان مقام های دو طرف درباره وضعیت سوریه و بویژه مسایل بشردوستانه در این زمینه، کمک به مهاجران سوری و جلوگیری از تجزیه نشدن سوریه، انجام شده است. در این زمینه بین ایران و ترکیه اشتراک هایی وجود دارد. درباره موضوع سوریه، ما به آرامی شاهد اظهارنظرهای جدید ترکیه و کناره گیری این کشور از طرف غربی هستیم. همچنین ترکیه با مشاهده تضعیف ارتش آزاد سوریه و قدرت گرفتن عناصر تندرو از قبیل جبهه النصره، چرخش موضع داده که همین امر موجب نزدیکی بیش از پیش ایران و ترکیه شده است.



***ایرنا: به نکته مهمی اشاره کردید. در دو سال و اندی گذشته، مناقشه سوریه، بر روابط مستحکم و ریشه دار ایران و ترکیه سایه افکنده بود. ایران که حمایت از دولت مستقر دمشق را از سیاست های اصولی خود می داند، همواره بر حق مردم در تعیین سرنوشت خود تاکید کرده است. در دیگر سو، آنکارا با وجود اعلام راهبرد به صفر رساندن تنش با همسایگان، همزمان با آغاز بحران سوریه، با چرخش در سیاست خارجی منطقه ای خود، حمایت از مخالفان را در دستور کار قرار داد که به دلیل گسترده بودن طیف مخالفان و رسوخ گسترده گروه های افراطی و سلفی در میان آنها، برای ترکیه نیز هزینه های سنگینی در پی داشت. اما در چند ماه اخیر، شاهد بازگشت بی سر و صدای سیاست خارجی ترکیه به حالت قبل و بازیابی روابط این کشور با همسایگان هستیم. سفر تازه ی وزیر امور خارجه ترکیه به تهران یا سفر رییس پارلمان ترکیه به عراق از نشانه های مهم تحول در رویکرد خارجی ترکیه نسبت به همسایگان است. به نظر شما سیاست خارجی دولت جدید ایران، در این چرخش اثر داشته است؟ ترکیه و ایران برای کاستن از تنش های بوجود آمده ناشی از بحران سوریه و نزدیک کردن هر چه بیشتر دیدگاه های خود چه اقدام هایی را باید انجام دهند؟

** اطهری: صحبت های شما به طور کامل صحیح است. به نظر من، ترکیه در سیاست خارجی خود عملگرا رفتار می کند. وقتی به 11 سال گذشته در ترکیه بنگریم، تفاوت این کشور با دیگر کشورها را متوجه می شویم. ترکیه همواره از اشتباه های خود درس می گیرد و رفتار خود را اصلاح و بازبینی می کند. همان طور که شما اشاره کردید، سفر داوود اغلو وزیر امور خارجه ترکیه به ایران و عراق، نشان دهنده همین امر است و اینکه دولت ترکیه برخلاف دولت های ایدئولوژیک، استعداد مطابقت دادن خود با شرایط متغیر را دارد. در مورد اسراییل هم، ترکیه به همین شکل رفتار کرد. در رابطه با مصر هم، به همین گونه رفتار کرده است و با وجود رجزخوانی های ترکیه که منجر به اخراج سفیر این کشور و همچنین دستگیری خبرنگار شبکه ملی ترکیه در مصر شد، با گذشت زمان و در پیش گرفتن سیاست سکوت توسط ترکیه، شاهد آزادی خبرنگار بودیم.

این موارد نشان می دهد که این دولت از اشتباه های خود درس می گیرد که شواهد خوبی برای عملگرا بودن دولت ترکیه است. در همین راستا زمانی به نظر می رسید که این کشور با حمایت از اخوان المسلمین و نیروهای سنی مذهب منطقه و همچنین مخالف با دولت ˈبشار اسدˈ در سوریه و دولت ˈنوری مالکیˈ در عراق، سیاست فرقه گرایی در پیش گرفته است و با انفجار صورت گرفته در مقابل سفارت ایران در لبنان، این تفکر در ایران شکل گرفت که ترکیه در این مسیر به پیش می رود. اما به دلیل عملگرا بودن ترکیه، در نظر سنجی صورت گرفته توسط ˈبنیاد پژوهش های اقتصادی و اجتماعیˈ ترکیه، آماری گرفته شده بود که بر اساس آن با وقوع بهار عربی، محبوبیت ترکیه افزایش پیدا کرده است اما با گذشت زمان و اشتباه های رخ داده توسط این کشور در بحران سوریه، لیبی و همچنین اتحاد این کشور با کشورهای مرتجعی که از تروریسم حمایت می کنند، این مساله باعث کاهش محبوبیت ترکیه شد و طبق آخرین آمار این بنیاد، حزب الله با 44 درصد محبوبیت، در راس جریان های اسلامی قرار گرفت و حماس با 42 درصد در رتبه بعدی و در رتبه سوم اخوان المسلمین با 35 درصد قرار گرفت. این نظرسنجی به خوبی نشان دهنده دلایل تغییر سیاست های ترکیه در قبال مناقشه های منطقه ای است.

یکی دیگر از نشانه های عملگرا بودن ترکیه را می توان در موضوع هسته ای ایران مشاهده کرد. بعد از توافق هسته ای ایران و غرب، شاهد سفر 80 کارفرمای ایرانی به ترکیه به منظور افزایش حجم تجارت دو کشور و پس از آن شاهد سفر قایم مقام وزارت صنعت، معدن و تجارت کشورمان به ترکیه بودیم که در زمینه های تحریم ها، مرز، کشاورزی، غذا، دارو، نساجی، حمل و نقل و پشتیبانی، برای نیل به توافق، مذاکره صورت گرفت.



***ایرنا: ترکیه در سال های اخیر همواره از حق ایران در داشتن فناوری صلح آمیز هسته ای دفاع کرده و سعی کرده است تا به عنوان یک میانجی بین ایران و غرب ظاهر شود. توافق سوم آذر ژنو میان ایران و گروه 1+5 هم با استقبال آنکارا همراه شد. این کشور از کاهش تحریم های ایران ابراز خرسندی کرد و آن را به نفع توسعه روابط دوجانبه دانست. به نظر شما توافق ژنو چه پیامدی بر روابط دو کشور خواهد داشت؟ نقش این توافق را در نزدیک شدن دو کشور چطور ارزیابی می کنید؟ به طور کلی هدف ترکیه از حمایت از برنامه صلح آمیز هسته ای کشورمان با وجود اینکه خود این کشور هنوز به این فناوری دست پیدا نکرده است، چیست؟

** اطهری: باید به این نکته اشاره کنم که ترک ها در قبال کاربرد نظامی از انرژی هسته ای، کاملا مخالف هستند اما همواره از حقوق هسته ای مسالمت آمیز کشورمان حمایت کرده اند تا از این طریق زمینه ای برای فعالیت خودشان ایجاد شود. به تازگی شاهد بودیم که ترک ها با روس ها، ژاپنی ها و فرانسوی ها در زمینه هسته ای مذاکراتی داشته اند و حتی با روسیه توافق نامه هسته ای امضا کردند. از طرف دیگر، ترک ها سعی دارند تا از طریق میانجیگری در این موضوع، جایگاه خود را در نظام بین المللی ارتقا دهند. همچنین اردوغان به دنبال صلح طلب نشان دادن خود و تبدیل کردن خود به یک کاریزما در منطقه است و حتی با استدلال به اینکه ایرانی ها دارای این فناوری هستند، به دنبال به دست آوردن این فناوری حرکت می کند. به این موضوع نیز باید اشاره کرد که دو نوع تحریم علیه ایران وجود دارد؛ یک نوع آن تحریم های اعمالی از سوی آمریکا و غرب است که به صورت یکجانبه وضع شده است و ترک ها سعی بر رعایت نکردن آن دارند. اما در رابطه با تحریم های اعمالی از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد، مجبور به رعایت آن بودند که این خود ضربه ای به روابط تجاری ایران و ترکیه بود که با ضعیف شدن آن، شاهد گسترش روابط خواهیم بود.

در رابطه با انرژی هسته ای ترکیه، باید به این موضوع اشاره کرد که روسیه حدود 22 میلیارد دلار در نیروگاه هسته ای در مرسین ترکیه سرمایه گذاری کرده است. همچنین آنکارا از 26 بانک در این زمینه وام دریافت خواهد کرد. پس اگر ایران بتواند در زمینه برداشتن تحریم ها، طبق توافق نامه ژنو، موفق عمل کند، ترکیه از این موضوع سود فراوانی خواهد برد. برای مثال ˈتانر یلدیزˈ وزیر انرژی ترکیه به تازگی بدون نام بردن از کشوری گفت که پنج کشور اروپایی برای خرید گاز ایران از طریق ترکیه برنامه ریزی کرده اند و اینکه همان اندازه که ایران روابطش را با جهان توسعه دهد، روابطش با ترکیه بهتر خواهد شد. پس تنها کاهش و لغو تحریم ها و عادی شدن روابط ایران با دیگر کشورها، زمینه ساز این امر است.

به این نکته نیز باید اشاره کنم که در پی توافق صورت گرفته میان ایران و غرب، عده ای این توافق را موفقیت ایران دانستند و عده ای دیگر آن را موفقیت آمریکا برشمردند و برخی هم آن را پروژه مشترک ایران و آمریکا دانستند. در این میان اما برخی این وضعیت را به نفع ترکیه و برنده آن را آنکارا می دانند؛ زیرا حجم تجارت ایران با این کشور افزایش پیدا می کند و فضای همکاری بیشتر خواهد شد. همانگونه که در ارتباط با خط لوله گاز ایران به اروپا از طریق ترکیه اشاره شد، در نهایت ایران بازیگری عاقل و قابل اعتماد شناخته خواهد شد و ترکیه راحت تر با ایران رابطه برقرار خواهد کرد. اما عده ای نیز که به دنبال تخریب روابط هستند، سعی در رقیب نشان دادن دو کشور دارند و سعی می کنند به القای این مساله بپردازند که ایران از نقش ترکیه خواهد کاست و در صورت حل مشکل تهران با واشنگتن، ظرفیت ژئوپلیتیک ایران که تخلیه شده بود، باز خواهد گشت و قدرت تهران بیشتر خواهد شد و در پی آن سیاست های منطقه ای ایران به عنوان تهدید عمل خواهد کرد و در نهایت به اهدافی که ترکیه تا سال 2020 میلادی در جهان اسلام برای خود در نظر گرفته است، لطمه وارد خواهد شد. بنابراین همواره گروهی، به دنبال تخریب روابط میان تهران و آنکارا هستند.



***ایرنا: برخی معتقدند با وجود روابط گسترده دو کشور در زمینه های سیاسی و اقتصادی در سال های اخیر، به نظر می رسد هنوز رقابت های تاریخی و هویتی گریبانگیر برخی از سیاستمداران دو کشور است و حتی رقابت دوگانه شیعه-سنی برای در دست گرفتن جهان اسلام را در این باره به کار می برند. به نظر شما این انگاره تا چه حد صحیح است؟ مهمترین راهکار برای زدودن این انگاره از روابط دو کشور چیست؟

** اطهری: به نظر من روابط یک کشور با دیگر کشورها یا مبتنی بر همکاری یا مبتنی بر تضاد یا مبتنی بر تعارض است. بهترین حالت این است که تضادها در روابط دو کشور به تعارض ختم نشود. به نظر می رسد که بعد از قرار داد قصر شیرین و به ویژه در یک قرن اخیر و با روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در ترکیه، روابط دو کشور بهتر شده است و آینده بهتری نیز برای روابط قابل تصور است. به نظر می رسد هر دو کشور به این باور رسیده اند که باید مکمل یکدیگر باشند و بر اساس تئوری مجموعه امنیتی ˈباری بوزانˈ، داخل یک مجموعه امنیتی هستند و مکمل یکدیگرند و با همکاری یکدیگر می توانند خیلی از مشکلات را حل و فصل کنند. این در روابط دو کشور وجود دارد. اما اگر دو کشور به دنبال برتری بر یکدیگر باشند، همان چیزی که شما اشاره کردید اتفاق خواهد افتاد و آنها نخواهند توانست به اهداف منطقه ای خود دست یابند.

در رابطه با توافق هسته ای ایران و غرب نیز، ترک ها با تایید آن، اشاره به میانجیگری هسته ای این کشور و برزیل در سال 1389 کردند و راه خود را در این مسیر درست دانستند و همانگونه که دیدیم با اینکه برخی طرف های منطقه ای از جمله رژیم صهیونیستی از این توافق ناراضی بودند، ترک ها از آن استقبال کردند و در مجموع باید بگویم که ترکیه از نزدیکی ایران و غرب نفع خواهد برد و اینکه ایران و ترکیه مکمل یکدیگرند و با همکاری هم می توانند به ثبات در منطقه کمک شایانی بکنند. البته به این نکته نیز باید اشاره کنم که عده ای در داخل ترکیه نیز در حال ترساندن سران این کشور نسبت به نزدیکی بیش از اندازه آنکارا به تهران هستند. برای مثال روزنامه ˈجمهوریتˈ ترکیه به تازگی با انتشار مطلبی نوشت که حزب عدالت و توسعه در کجای طرح ایران و غرب (اوباما) قرار دارد و در صورت نزدیکی غرب به ایران، ترکیه ضرر خواهد کرد. ولی به نظر می رسد که اینگونه نیست و ایران و ترکیه می توانند همکاری نزدیک و مثبتی داشته باشند.



***ایرنا: مهم ترین ظرفیت های مشترک همکاری دوکشور چیست؟ با وجود حجم قابل توجه روابط تجاری میان دو طرف، مقام های تهران و آنکارا ظرفیت های موجود را بیش از این می دانند. مهمترین اقدام هایی را که می تواند برای افزایش همکاری دو کشور، اتخاذ شود، چه می دانید؟

**اطهری: مهمترین زمینه همکاری دو کشور، مساله انرژی است. تجارت، انرژی، انتقال گاز ایران به اروپا، حل و فصل مناقشه های قفقاز و آسیای میانه، مسایل امنیتی و همکاری برای جلوگیری از تجزیه طلبی در منطقه، همکاری های کشاورزی، ساختن پایانه ها، همکاری های اطلاعاتی و امنیتی برای مقابله با تروریسم، زمینه سازی صلح در سوریه و عراق و خاورمیانه، همکاری برای برقراری صلح در خاورمیانه و همچنین همکاری در سازمان های بین المللی جهانی و منطقه ای، از جمله حوزه هایی است که ایران و ترکیه می توانند آنها را در دستور کار خود قرار دهند. همه این موارد می تواند موجب نزدیکی بیش از پیش دو کشور باشد و به جای به کار بردن واژگانی همچون شیعه و سنی، صفوی و عثمانی، این دو کشور می توانند پنجره جدیدی از همکاری را بگشایند و سعی بر این باشد که آنها دشمن ژئوپلیتیک هم نشوند. خیلی ها علاقه مند به برهم زدن روابط دو کشور بوده اند اما هیچ گاه ایران به ترکیه به عنوان تهدید نگاه نکرده است و نزدیک شدن دو کشور را به نفع منطقه، اسلام و جهان می داند. همچنین مسوولان ایران و ترکیه اعلام کرده اند که در صورت نبود تحریم های ظالمانه علیه ایران، حجم 22 میلیارد دلاری روابط دوکشور در سال 2012، به بیش از 30 میلیارد دلار خواهد رسید.



***ایرنا: جناب آقای دکتر اطهری ضمن تشکر از شما برای گفت و گو با ایرنا، به عنوان آخرین پرسش، آیا همکاری ایران با ترکیه با وجود تفاوت دیدگاه دو طرف در برخی زمینه ها می تواند به شراکت راهبردی دو کشور بینجامد؟

** اطهری: من هم از شما تشکر می کنم و در مورد پرسش شما هم می گویم بله. منظور من همین بود که شاخص های همگرایی تهران و آنکارا به مراتب بیشتر از شاخص های واگرایی است و با توجه به ظرفیت های بالای همکاری در زمینه های مختلف سیاسی، اقتصادی، اطلاعاتی و امنیتی، انرژی و حتی نظامی، می تواند به شراکت دو کشور بینجامد. اکنون می بینیم که این شراکت، علی رغم عضویت ترکیه در ناتو و پایبندی به آن یا همکاری گسترده با دیگر کشورهای منطقه، منافاتی ندارد. با توجه به همکاری گسترده نظامی و هسته ای ترکیه با روسیه یا برگزاری مانور مشترک ترک ها با چینی ها، ایران و ترکیه هم می توانند در زمینه نظامی و دفاعی همکاری کنند؛ به ویژه اینکه در موضوع دیپلماسی دفاعی، دو کشور از ظرفیت های گسترده ای برخوردارند.



*گروه پژوهش های خبری

پژوهش**2079**2054

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.