۰

تداوم روابط شکننده کشورهای آسیای مرکزی در سال 2013

  • ۹بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
تاجیکستان,آسیای مرکزی

دوشنبه - ایرنا - کشورهای آسیای مرکزی مشترکات فراوانی دارند که سبب شد مناسبات دو یا چندجانبه میان آنها شکل بگیرد اما پاره ای اختلافات، این کشورها را از داشتن روابط نسبتا گرم، محروم و به داشتن مناسبات شکننده در سال 2013محدود کرده است.

کشورهای آسیای مرکزی با گذشت حدود 22 سال از استقلال تغییرات چندانی در سیاستها و حکومتهایشان دیده نمی شود.

اختلافات مرزی و آبی مهمترین چالش کشورهای آسیای مرکزی شامل تاجیکستان، قرقیزستان، ازبکستان، قزاقستان و ترکمنستان است.

تاجیکستان در راستای شعار ˈدر های بازˈ و با وجود برخورد یکسان با همه کشور ها عملا پاسخهای متفاوتی را از همسایگانش دریافت کرده است.

تاجیکستان با قرقیزستان همیشه روابط خوبی داشت اما تحولات پیاپی در این کشور به دوشنبه امکان نداد تا مناسبتهایش را با بیشکک در سطح مناسبی مستحکم کند.تغییر نظام قرقیزستان از ریاست جمهوری به پارلمانی این روند را دشوار تر کرد.

اکنون مشکلی که روی مناسبتهای دو کشور بیشتر سایه افکنده است، مناقشه تاجیکان و قرقیز ها در مرز های پیچیده بین دو کشور است که در سال 2013 به اوج خود رسید.

افزایش جمعیت دو کشور و تلاش برای بدست آوردن حق مالکیت و مشکلات سرحدی ممکن است روابط بین دو طرف را در سال آینده باز هم مشکلتر کند.

ˈطالب اسماعیلˈ تحلیلگر تاجیک می گوید تاجیکستان برای حل مشکلات خود با قرقیزستان و همزمان حفظ منافع خود کار سختی در پیش دارد.

ˈمیروسلاو نیازفˈ دبیر پیشین شورای امنیت قرقیزستان می گوید: دو کشور با توجه به مشترکات زیاد و مخصوصا منابع آبی فراوان می توانند به هماهنگی دست یابند و در مقابل کشورهای دیگر یک سیاست مشترک اتخاذ کنند.

در سال 2013 امامعلی رحمان از قرقیزستان بازدید کرد و این سفر را تحلیگران

برای تحکیم روابط دو کشور گام مثبتی عنوان کردند.

هر دو کشور تاجیکستان و قرقیزستان برای استفاده از طرحهای آب و انرژی خود

با مانعی به نام کشور ازبکستان مواجه هستند و تاکنون به خاطر این مشکل نتوانسته اند طرح خود را مبنی بر تاسیس ائتلاف آب آسیای مرکزی عملی کنند.

طرح کاسا-1000 نیز مربوط به تاجیکستان و قرقیزستان برای انتقال برق به افغانستان و پاکستان است اما این دو کشور در تامین سرمایه لازم برای اجرای این طرح عظیم، مشکل جدی دارند.

گردش مالی میان تاجیکستان و قرقیزستان در نیمه اول سال 2013 افزایش زیادی نداشت و تنها 94 میلیون دلار بود.

نیروگاه ˈراغونˈ در تاجیکستان طرحی است که در منطقه و بین مقامات در سال 2013 بیشتر بر سرزبانها افتاد اما در مقابل در ازبکستان نیز تبلیغات ضد راغون بیشتر شد.

رویارویی ازبکستان با تاجیکستان و قرقیزستان بر سر مشکلات آبی همچنان به قوت خود باقی مانده است.

رسانه ها دو ماه پیش خبر دادند که یک مقام ازبک در اجلاس وزرای امور خارجه آسیای مرکزی و اتحادیه اروپا گفته بود که مشکل استفاده نادرست از منابع آبی در آسیای مرکزی در نهایت به جنگ خواهد انجامید.

ˈولادمیر نار افˈ در این اجلاس با مطرح کردن موضوع آب، کشورهای همسایه خود را به استفاده نادرست منابع آبی و بی توجهی به قراردادهای بین المللی در این مورد متهم کرد.

ازبکها از ساخت نیروگاههای ˈقمبراتهˈ و ˈنارینˈ در قرقیزستان و ˈراغونˈ در تاجیکستان انتقاد می کنند و اعتقاد دارند که احداث این نیروگاهها از نظر محیط زیست، مدیریت منابع آبی و آبیاری، برای منطقه خطرات زیادی دارند.

در همین حال مقامات قرقیزستان و تاجیکستان اظهارات ازبکها را رد کرده

و می گویند که استفاده از منابع آبی در کشورشان برای کشورهای منطقه و همچنین محیط زیست هیچ گونه خطری ندارد و در مقابل ازبکستان را به کارشکنی و ممانعت از اجرای طرحهای برقابی آنها متهم می کنند.

ازبکستان در سال 2013 سختگیرهای بیشتری را نسبت این دو کشور بخصوص تاجیکستان اعمال کرد. عوارض گمرگی خودروهای ترانزیتی تاجیکستان برای عبور از محدودi ازبکستان را در ابتدای سال 2013 حدود 50 درصد گرانتر کرد ضمن اینکه همچنان از فروش گاز خود به تاجیکستان امتناع می کند.

کار شناسان سیاسی به چشم انداز روابط مناسب بین دو دولت و دو رئیس جمهوری ازبکستان و تاجیکستان امیدوار نیستند به گفته تحلیلگران نشستن دو کشور در صورتی است که دو طرف تواناییها و مشکلات مشترک داشته باشند در صورتی که طرف ازبک خود را کشوری بالاتر و قدرتمند تصور می کند.

گردش مالی بین تاجیکستان و ازبکستان در سال 2013 بیش از 70 درصد نسبت به سال قبل از آن کاهش یافت.

تاجیکستان و قزاقستان نیز در سال 2013 در ظاهر از روابط خوب برخوردار بودند.هر دو کشور عضو سازمان پیمان امنیت جمعی هستند و بر همین اساس قزاقستان در این سال به تاجیکستان به منظور تحکیم مرز خود با افغانستان کمک نظامی ارائه کرد.

دوشنبه از آستانه انتظار داشت نظربایف رئیس جمهوری قزاقستان در مسائل بین ازبکها و تاجیکها، هوای طرف تاجیک را داشته باشد اما نورسلطان نظربایف عملا به طرف ازبک روی خوشتری نشان داد.

به گفته ˈکمالدین ربم افˈ تحلیلگر مسائل ازبکستان، قزاقستان بعد از ورود به اتحادیه گمرکی روسیه، برای کسب منافع اقتصادی، روابطش را با ازبکستان گسترش داد. ماه ژوئن (خرداد) سال 2013 روسای جمهوری دوکشور در تاشکند نیز توافقنامه همکاری راهبردی امضا کردند.

گردش مالی بین قزاقستان و ازبکستان در سال 2013 با 25 درصد افزایش

به حدود دو میلیارد دلار رسید . در حالی که این شاخص میان قزاقستان و تاجیکستان در سال 2013 تنها 384 میلیون دلار بود.

از زمان به قدرت رسیدن قربانقلی بردی محمد اف رئیس جمهوری ترکمنستان،

روابط این کشور با تاجیکستان به ظاهر گرم شد اما قربانقلی در مورد اختلافات طرحهای آب و انر‍ژی بین ازبک و قرقیز و تاجیکها از ازبکستان حمایت کرد اما از طرفی وی از مدافع طرح راه آهن ترکمنستان به افغانستان و تاجیکستان نیز هست.

در جریان سفر امامعلی رحمان به ترکمنستان در سال 2013 احترام خاص دو رئیس جمهوری بیشتر نمود یافت.

قربانقلی بعد از دو هفته به عنوان پیشکش یک اسب ترکمنی برای امامعلی رحمان به دوشنبه فرستاد.

گردش مالی بین تاجیکستان و ترکمنستان سال 2013 معادل 220 میلیون دلار بود.با احداث خط راه آهن ترکمنستان، تاجیکستان، افغانستان میزان گردش مالی دو کشور افزایش خواهد یافت.

با وجود آنکه کشورهای آسیای مرکزی دارای منافع مشترک و در مقابل با تهدیدات یکسانی مواجه هستند اما روسای جمهوری این کشور ها تاکنون نسبت به همدیگر صمیمیتی از خود نشان نداده اند و منافعشان نیز نگذاشته است یک ائتلاف واحد بین این کشورها شکل گیرد.

در تعاملات بین کشورهای آسیای مرکزی، قدرتهای جهانی و منطقه ای نظیر

آمریکا، چین، روسیه، هندوستان، ایران اتحادیه اروپا، پاکستان و ژاپن به شیوه های گوناگون حضور دارند و کشورهای آسیای مرکزی عمدتا به این موضوع فکر می کنند که از حضور این کشورها بیشترین منفعت را کسب کنند.

آساق**1663**1577

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.