نصرالله تاجیک سفیر سابق در اردن: نمره دولت قبلی درروابط بین‌الملل صفر بود

روزنامه اعتماد گفت وگویی با نصرالله تاجیک سفیر سابق در اردن درباره سیاست خارجی دولت گذشته انجام داده است.

*کارکرد اصلی سیاست خارجی که روابط خارجی در حقیقت بخشی از آن تلقی می‌شود و در واقع ادامه سیاست داخلی محسوب می‌شود باید اتخاذ مواضع راهبردی باشد تا باعث ایجاد قدرت برای کشور شود. 

* متاسفانه دولت پیشین اعتقادی به ادبیات بین‌المللی نداشت، البته در ادبیات سیاست داخلی نیز چندان نمره قابل قبولی نمی‌گیرد. در حالی که جمهوری اسلامی ایران باید براساس تجربیات انباشته شده در طی این مدت 34 سال، حجم و قدرت خود، انعطاف‌پذیری راهبردی، پذیرش قواعد منطقی یا روند علمی علت- معلولی سیاست خارجی و فهم جریان هایی که در حوزه روابط بین‌الملل ساری و جاری هستند بر اساس کار کارشناسی شده، اهداف متنوعی را در پرتو یک راهبرد مشخص، شفاف و اعلام شده در قبال تحولات بین‌المللی طراحی و دنبال کند.
* در دولت قبل فضای تنفسی نه‌تنها برای روابط خارجی بسته شده بود و کلیت روابط خارجی ما به دو سه مقوله محدود و نوعا شعاری محدود شده بود بلکه سیاست خارجی کشور هم قفل شده بود.
* رییس‌جمهور پیشین نه به وزارت امور خارجه اعتمادی داشت و نه به نظرات کارشناسی آنان توجهی می‌کرد. یک دستگاه موازی چند نفره راه انداخته بود و خود را از عقل و نظرات کارشناسی محروم کرده بود. بیشتر سیاست‌هایی که در دولت قبل انجام شد شعاری، احساساتی و توهمی بود نه عقلی و کارشناسی شده. هرگونه مشکل و نقصان در وزارتخانه‌های داخلی چون باید خدمتی به مردم ارائه دهند خیلی زود عیان می‌شود ولی درباره سیاست خارجی و این وزارت شاید دهه‌ها باید بگذرد تا نتایج اقدامات در سیاست خارجی مشخص شود.
* دولت کنونی تا حدی اشکالات دولت قبلی را ندارد. قرار است با استفاده از بدنه کارشناسی کشور که هزینه سنگینی روی دوش ملت است، نخبگان، دانشگاه و بر اساس موازین خرد جمعی کار کند. این دولت از یک پایگاه مشخص تحول‌خواهانه و اصلاح‌طلبانه برخوردار است که نه‌تنها مقابل تغییرات مقاومت نمی‌کند بلکه خواهان استفاده از فرصت‌های تغییر در صحنه‌های سیاست داخلی و خارجی است. بدنه و رهبران اصلاح‌طلب هم دارای دیدگاه مشخص و نظریه‌پردازی کاملا روشن هستند و از این دولت برای تغییر وضعیتی که دولت پیشین در سیاست خارجی که بحث ما است به وجود آورده است حمایت می‌کنند. عملکرد نسبی دولت در این مدت با توجه به مشکلاتی که پیش پای دولت بود قابل قبول است.
*
باید به دولت وقت داد و جناح مقابل هم فراموش نکند که مملکت را در چه وضعیتی به این دولت تحویل داده است ولی به عنوان منتقد منصف فعالیت دولت در سیاست خارجی را نقد کند. البته اصلاح‌طلبان نیز خودشیفته نیستند و باید ضمن حمایت از دولت برای اجرای وظایفش اصول نقد منصفانه و مشفقانه را فراموش کنند. ما شرایط سختی در دنیا داریم با نقاط قوت و پتانسیل فراوان رعایت این اصول می‌تواند باعث هم افزایی شود تا نقش منطقه و بین‌المللی ایران شکوفا شود. بنابراین تفاوت بین دولت گذشته و کنونی در چگونگی و میزان شناخت صحنه جهانی و روابط بین‌الملل است که نمره دولت قبلی صفر است.
* یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های دنیای کنونی شتاب روزافزون تغییرات است و لازم است در تدوین راهبردهای سیاست خارجی به این عامل توجه ویژه شود. به عنوان مثال مجموعه تحولات خاورمیانه، دلسردی امریکا از نقش عربستان و ترکیه در قضایای سوریه، اوج گرفتن افراطی‌گری بر اساس تکیه بر سیاست‌های ضد ایرانی غرب که دور نیست آن روز که دامن خود غرب را نیز بگیرد و شکست امریکا در معرفی ترکیه به عنوان نمونه یک کشور اسلامی موفق شرایطی برای ایران فراهم کرده که ایران می‌تواند از این ظرفیت‌سازی استفاده کند.
* به نظر من تماس تلفنی در بستر واقع‌گرایی مسوولان ایران و امریکا و پاسخ به ندای تغییر و تحول‌خواهانه مردم و مخصوصا در سیاست خارجی شکل گرفت. تداوم عدم گفت‌وگو بین دو کشور مهم و تاثیرگذار در صحنه بین‌المللی با توجه به شرایطی که ما به عنوان ایران در منطقه و در دنیا با آن روبه‌رو هستیم به صلاح کشور و سیاست خارجی نیست. این مساله جدای از قطع رابطه بین دو کشور و بی‌اعتمادی ما به امریکا و مطالباتی که ما داریم باید دیده شود.

/45212

کد N25373

وبگردی