| اول گردون ز رنج در تابم کرد |
|
در اشک دودیده زیر غرقابم کرد |
| پس بخشش نوساخته اسبابم کرد |
|
واندر زندان به ناز در خوابم کرد |
| --------------- |
| هر ابر که بنگرم غباری شده گیر |
|
گرگل گیرم به دست خاری شده گیر |
| هر روز مرا خانه حصاری شده گیر |
|
عمری شده دان و روزگاری شده گیر |
| --------------- |
| مسعود که هست سعد سلمان پدرش |
|
جایی است که از چرخ گذشته است سرش |
| در حبس بیفزود به دانش خطرش |
|
عودی است که پیدا شد از آتش هنرش |
| --------------- |
| با همت باز باش و با کبر پلنگ |
|
زیبا به گه شکار و پیروز به جنگ |
| کم کن بر عندلیب و طاووس درنگ |
|
کانجا همه بانگ آمد و اینجا همه رنگ |
| --------------- |
| من همت باز دارم و کبر پلنگ |
|
زان روی مرا نشست کوه آمد و سنگ |
| روزی، روزی گر دهدم چرخ دو رنگ |
|
بر پر تذرو غلطم و سینهی رنگ |
| --------------- |
| هر یک چندی به قلعهیی آرندم |
|
اندر سمجی کنند و بسپارندم |
| شیرم که به دشت و بیشه نگذارندم |
|
پیلم که به زنجیر گران دارندم |
| --------------- |
| در آرزوی بوی گل نوروزم |
|
در حسرت آن نگار عالم سوزم |
| از شمع سهگونه کار میآموزم: |
|
میگریم و میگدازم و میسوزم |
| --------------- |
| از بلبل نالندهتر و زارترم |
|
وز زرد گل ای نگار بیمارترم |
| از شاخ شکوفه سرنگونسار ترم |
|
وز نرگس نوشکفته بیدارترم |
| --------------- |
| از هرچه بگفتهاند پندی دارم |
|
وز هرچه بگفتهام گزندی دارم |
| گه بر گردن چو سگ کلندی دارم |
|
بر پای گهی چو پیل بندی دارم |
| --------------- |
| من بستر برف و بالش یخ دارم |
|
خاکستر و یخ پیشگه و بخ دارم |
| چون زاغ همه نشست بر شخ دارم |
|
در یک دو گز آبریز مطبخ دارم |
| --------------- |
| تا نسبت کرد اخوت شعر به من |
|
می فخر کند ابوت شعر به من |
| بفزود چو کوه قوت شعر به من |
|
شد ختم دگر نبوت شعر به من |
| --------------- |
| نی روزم هیزم است و نه شب روغن |
|
زین هر دو بفرسوده مرا دیده و تن |
| در حبس شدم به مهر و مه قانع من |
|
کاین روزم گرم دارد آن شب روشن |
| --------------- |
| دیدی که غلام داشتم چندان من |
|
پرورده ز خون دل چو فرزندان من |
| در جمله از آن همه هنرمندان من |
|
تنها ماندم چو غول در زندان من |
| --------------- |
| ای بخت مرا سوخته خرمن کردی |
|
بی جرم دو پای من در آهن کردی |
| در جمله مرا به کام دشمن کردی |
|
با سگ نکنند آنچه تو با من کردی |
|