بیمه مازاد مسئولیت مدنی شخص ثالث تا حد دیه در قانون مجازات اسلامی (دیات ) که در سال ۱۳۶۱ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده، قانونگذار دیه را بدین گونه تعریف کرده است : دیه مالی است که به سبب جنایت بر نفس یا عضو به مجنی علیه یا به ولی یا اولیاء دم او داده می شود با نگاهی براین تعریف درمی یابیم که دیه در واقع مجازاتی است که شرع برای قتل نفس ، جرح و یا صدمات بدنی دیگر برای مقصر حادثه درنظر گرفته ، مشروط بر این که عمدی نباشد.

یکی از مصادیق این تعریف و در واقع تحقق امر دیه ، همانا حوادث ناشی از رانندگی است ، زیرا راننده و یا دارنده وسیله نقلیه موتوری مسئول خساراتی است که ممکن است به علت کاربرد وسیله نقلیه به اشخاص ثالث وارد شود و بیمه شخص ثالث هم به منظور جبران ضرر و زیانهای ناشی از کاربرد همین وسیله نقلیه توسط قانونگذار تصویب شده است. دادگاهها مقدار دیه قتل نفس یک مرد مسلمان را یکی از موارد ۶ گانه زیر که جانی در انتخاب هر یک از آنها مخیر می باشد و تلفیق آنها هم جایز نیست تعیین کرده اند. یکصد شتر سالم و بدون عیب که خیلی هم لاغر نباشد. دویست گاو سالم و بدون عیب که خیلی هم لاغر نباشد. یکهزار گوسفند سالم و بدون عیب که خیلی هم لاغر نباشد.

دویست دست لباس سالم از حله های یمن . یکهزار دینار مسکوک سالم و غیرمغشوش که هر دینار یک مثقال شرعی طلا به وزن ۱۸نخود است . ده هزار درهم مسکوک سالم و غیرمغشوش که هر درهم به وزن ۱۲/۶نخود نقره می باشد. پرداخت قیمت هر یک از موارد ششگانه در صورت تراضی طرفین کافی است و اگر تلفیق به نوان پرداخت قیمت یکی از موارد ششگانه باشد کافی است . با توجه به قوانین مصوب ، شرکتهای بیمه با در نظر گرفتن محدودیت پوشش بیمه ای غرامت مالی و جانی بیمه نامه شخص ثالث ، اقدام به ارائه بیمه نامه ای مازاد با همان شرایط و چند شرط اضافی خاص کرده و آن را بیمه نامه مازاد ثالث (دیه ) نامگذاری کردند. اصولاً شرایط عمومی این بیمه نامه مطابق با شرایط عمومی بیمه نامه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث است ، اما تفاوت عمده آن با بیمه نامه شخص ثالث در این است که خسارات وارد براساس رأی محاکم صالحه قابل پرداخت است . تعهد بیمه گر از لحاظ افراد زیان دیده در داخل وسیله نقلیه موتوری برابر ظرفیت مجاز اتومبیل است ، حال آنکه در خارج از وسیله نقلیه برای شمار افراد محدودیتی وجود ندارد. شرکتهای بیمه با توجه به قیمت و ارزش فعلی موارد ششگانه ای که محاکمه صالحه رأی خود را بر آن اساس صادر می کنند بیمه نامه هایی را برحسب درخواست بیمه گذاران خود از مبلغ ۶ میلیون تا هفتادمیلیون ریال صادر می کنند. نرخ حق بیمه بیمه نامه های دیه توسط بیمه مرکزی ایران به شرکتهای بیمه ابلاغ شده است .