● تاریخ و محل تولد : ۵۶۸ هجری قمری اصفهان
● تاریخ و محل وفات : ۶۳۵
● تخصص : شاعر
● آثار : دیوان اشعار
● زندگی نامه : کمال الدین ابوالفضل اسمعیل فرزند جمال الدین محمد عبدالرزاق اصفهانی، ملقب به خلاق المعانی از شعرا و قصیده سرایان معروف قرن ششم و هفتم هجری قمری ایران است. وی در سال ۵۶۸ هجری قمری در دامان پدرش که از سخنگویان عصر خود محسوب می شد رشد و نمو یافت و در نوجوانی به فراگیری زبان و ادبیات فارسی و عربی و اشعار شعرای متقدم خود پرداخت و پس از چندی سرودن شعر را آغاز کرد. کمال الدین در طول زندگانی خود اتابکان فارس، خوارزمشاهیان و حمله مغول را درک کرد و در اشعار خود هراس و وحشت جامعه از حمله مغول و جنگهای شجاعانه جلال الدین منکبرتی پسر سلطان محمد خوارزمشاه با مغولان را به خوبی به تصویر کشیده است. وی در اواخر عمر به عرفان گرایش پیدا کرد و در این راه از پیروان شیخ شهاب الدین سهروردی بوده است. کمال الدین پس از حمله مغولان به اصفهان و قتل عام مردم این شهر (۶۳۳ه.ق) به همراه بسیاری از بزرگان ودانشمندان آن شهر متواری شد و پس از تحمل سختیها و شداید فراوان در سال ۶۳۵ به دست متجاوزان مغول بقتل رسید. کمال الدین از قصیده سرایان و غزل سرایان بزرگ ایران عهد خوارزمشاهی است که در اشعارش اندیشه های رقیق و مضامین باریک و نکته سنجی مشاهده می شود و از این رو وی را خلاق المعانی خوانده اند. در اشعار زیبای این شاعر نکاتی اجتماعی حاوی شکایت از گذر عمر، پند و اندرزهای اخلاقی و فغان از ناسپاسی مردمان مشاهده می شود. وی اشعار مذهبی زیبایی نیز در وصف ائمه اطهار(ع) و فاجعه کربلا سروده است. کمال الدین را از شاعرانی دانسته اند که بر اثر معانی باریک اشعارش، سبک هندی در ادوار بعدی از او متأثر گردید و پا به عرصه ادبیات ایران نهاد. دیوان اشعار کمال الدین اسماعیل یادگار بزرگ این شعر نامی است. ای آنکه لاف می زنی از دل که عاشقست / طوبی لک از زبان تو با دل موافقست // بگذار ساز و آلت حس و خیال و وهم/ تنها جریده رو که گذر پر مضایقست // از عقل پرسی راه که پیری موحد است/ مسیر پی خیال که دزدی منافق است // زافلاک برگذر اگرت میل نزهتست / کین گرد خیمه نیز محل طوارقست// چون غنچه دل درین تن ده روی بسته ای / پس لاف یکدلی زنی، آنهم نه لایقست // خورشید حق زسایه تو در حجاب شد / ورنه همه سراسر عالم مشارقست// |