یکی از کسالتهای بسیار ناراحت کننده که گاهی باعث رنج فراوان انسان می شود سرگیجه است . سرگیجه زمانی بقدری به بیمار فشار وارد می آورد که جرئت حرکت و نشستن و برخاستن را ندارد وبیمار ناچار است درگوشه ای بنشیند و از دیدن اشیا و افراد وحشت کند .

سرگیجه بر چند نوع است . گاه زمین و اشیا در حول محور عمودی دور انسان میگردند و زمانی که این گردش در حول محور افقی است و گاهی هردو گردش با هم وجود دارد .

سرگیجه علل زیادی دارد و به همین جهت لازم است انسان فوری انواع سخت و ناراحت کننده آنرا در نظر نگیرد . سرگیجه ممکن است براثر عدم تعادل اعصاب ایجاد شود . خستگی و کار زیاد گاهی با سرگیجه همراه می شود ، در کوهنوردی کم شدن غلظت اکسیژن هوا . بعضی اوقات با سرگیجه و استفراغ همراه می گردد . زمانی سرگیجه اثر بدکار کردن معده و روده و کبد است . ورم کیسه صفرا و جمع شدن صفرای زیاد در آن نیز باعث سرگیچه می گردد. بعضی اوقات سرگیجه بر اثر ابتلا به انواع و اقسام پارازنت های روده است . سرگیجه ممکن است بعضی اوقات به علت افزایش فشار خون به وجود آید و گاهی زیاد شدن جربی خون یعنی کلسترول به سرگیجه می انجامد . سرگیجه گاهی به علت حساسیت و آلرژی به وجود می آبد. بعضی از بیماریهای عروق نیز با سرگیجه همراه است . بالاخره نوعی سرگیجه وجود دارد که به اصطلاح نامش بیماری مه نیار است که معمولا خیلی شدید است . به هر حال ملاحظه گردید که سرگیجه علل زیادی دارد و بعضی از آنها بسیار ساده و پیش پا افتاده و بعضی برعکس شدید و سخت است . در درمان فقط پزشک می تواند تصمیم بگیرد و شما به هیچ وجه نباید سر خود یا به دستور این و آن نسبت به رفع سرگیجه خود اقدام کنید .

سرگیجه ای که از تولید اخلاط غلیظ در مغز بوجود آید . علامتش سنگینی سر وسیلان آب دهان و کف کردن و سفیدی رنگ صورت و افسردگی ذهن می باشد ، علاجش ـ عاقرقرحا و اسطوخودوس و بسفایج وافتیمون مساوی الوزن گرفته و کوبیده که نرم شود با دو برابر وزن مجموع گیاهان قوق با مویز منقی ( بدون دانه ) معجون ساخته ۳۵گرم از آنرا قبل از حمله سرگیجه بخورند و تقلیل در غذا نمایند . غذا فقط آب نخود یا گوشت کبک و آهو یا کبوتر با ادویه های مثل دارچین یا زیره ، هل ، زنجبیل از هر یک که باشد ۳گرم مفید است . مالیدن و بوییدن روغن بنفشه هم نافع است .