رنگ درمانی، هنری باستانی است که در بسیاری از تمدن‌های فرهیخته در اروپا، آسیا و خاورمیانه به آن می‌پرداخته‌اند. امروزه از رنگ‌ درمانی در آسیا، اروپا و آمریکا به‌عنوان شیوه‌ای مدرن برای درمان بسیاری از بیماری‌های جسمی مانند آسم، آرتروز، ناهنجاری‌های عصبی و روحی، افسردگی، اختلال‌های غذائی، بیماری‌های پوستی، گوارشی، مشکل‌های خونی، تب، رماتیسم، شوک، تسکین دردهای بیماری‌های وخیم مانند سرطان و ایدز، گرفتگی‌ رگ‌های بدن (تصلب شرائین) و فلج اندام‌های حرکتی استفاده کنند. متخصص رنگ درمانی به مردم کمک می‌کند تا نیاز خود به رنگ‌های خاص را بفهمند و به آنان یاد می‌دهد که چگونه می‌توانند از این رنگ‌ها در زندگی روزمرهٔ خود استفاده کنند تا شفا یابند؛ سلامتی خود را حفظ کنند؛ آرامش پیدا کرده و خود را در برابر بیماری‌ها حفظ کنند؛ با استفاده از رنگ‌ها، توان یادگیری و خلاقیت خود را افزایش دهند؛ ناراحتی‌های فکری و بیماری‌های جسمی را تسکین دهند و حالت‌های روحی و هیجانی خود را بهبود بخشند. هدف متخصصان رنگ‌درمانی، این است که به بیماران کمک کنند تا بتوانند تعادل را در زندگی خود، دوباره به‌دست آورند و به هماهنگی میان جسم، ذهن و روح، دست یابند تا سلامت خود را تضمین کنند. زمانی‌که هماهنگی بین جسم، ذهن و روح ایجاد شود؛ تعداد بیماری‌های جسمی که از میان خواهند رفت، بسیار چشمگیر است.

رنگ قرمز (قرمز روشن)

گرم و هیجان‌انگیز است؛ هرگاه احساس کم‌خونی یا بی‌حالی می‌کنید یا هر زمانی‌که حس می‌کنید سرد و رنگ‌پریده هستید و یا احساس لرز می‌کنید، از رنگ قرمز استفاده کنید؛ هم‌چنین، رنگ اشعهٔ ماورای بنفش و اشعهٔ ایکس برای درمان سوختگی‌ها و سرمازدگی بدن، سودمند است. رنگ قرمز، نوعی محرک کبد و ضد التهاب است که عفونت‌های داخلی بدن را به‌سطح بدن می‌کشاند. مواد مغذی رنگ قرمز عبارتند از: ویتامین ”ب۱۲“ و اکسید آهن.

رنگ نارنجی

محرک دستگاه تنفس، مفید برای درمان ضعف شش‌ها، درمان آسم، سل و نَفَس‌تنگی است؛ هم‌چنین از رنگ نارنجی برای درمان افراد کم تحرک و چاق که میزان ترشح تیروئید در آنها کم است، استفاده می‌گردد. رنگ نارنجی، تیروئید را تقویت می‌کند و پاراتیروئید را کاهش می‌دهد؛ گرفتگی بدن و قولنج را کاهش می‌دهد؛ میزان ترشح شیر را افزایش می‌دهد؛ نرمی استخوان و عدم استحکام ستون فقرات را برطرف می‌کند؛ پوکی استخوان را کاهش و ورم شکم را از بین می‌برد. رنگ نارنجی، باعث بهبود کارائی کلیه، سنگ صفرا، آرتروز، نقرس و روماتیسم در طی دورانی که اثری از درد بیماری‌های مذکور در بیمار وجود ندارد، می‌توان استفاده کرد. املاح معدنی رنگ نارنجی عبارتند از: بورون، کلسیم، مس، سلنیوم و سلیکون.

رنگ زرد

درخشان‌ترین رنگ، رنگ زرد می‌باشد. محرکی قوی است و باعث افزایش انرژی در عضله‌ها و سیستم عصبی بدن می‌شود. در درمان فلج و ناهنجاری‌های عضله‌های بدن، بهبود سیستم عصبی و برای کاهش خستگی، از رنگ زرد استفاده می‌شود. رنگ زرد، دستگاه گوارش را تقویت می‌کند و فرآیند هضم غذا، فعالیت‌ غده‌های پانکراس، سیستم لنفاوی، قلب، گوش‌ها و چشم‌ها را تنظیم کرده و بهبود می‌بخشد. به‌طور کلی، رنگ زرد، کلیهٔ فعالیت‌های بدن را تقویت می‌کند؛ به‌جز طحال که رنگ زرد از فعالیت آن می‌کاهد تا از سوءهاضمه، یبوست، دیابت و کاهش فعالیت‌ اندام‌های داخلی بدن جلوگیری نماید؛ هم‌چنین رنگ زرد، از طریق تحریک ترشح غده‌های برون‌ریز، باعث تمیز شدن پوست می‌شود و انگل‌های درون‌روده‌ای را از میان می‌برد. املاح معدنی رنگ زرد عبارتند از: منیزیم، مولیبیدیم و سدیم.

رنگ لیموئی (ترکیبی از زرد و سبز)

این رنگ، باعث تحریک فعالیت مغز می‌شود، غده‌های تیموس را به‌فعالیت وامی‌دارد و مسهل و خلط‌‌آور است؛ بنابراین از این رنگ، در هنگام مواجهه بامشکل‌های تنفسی مانند خلط داشتن در هنگام سرماخوردگی، آسم و سرفه استفاده می‌شود. رنگ لیموئی، برای درمان پوست‌های خشک و پوسته‌پوسته شده و جهت استخوان‌سازی در بدن، به‌کار می‌رود. رنگ لیموئی، بالا بودن سطح مواد اسیدی در بدن را خنثی می‌کند و هم‌چنین در درمان بیماری‌های مزمن بدن مانند سرطان، دیابت و کم‌رشدی از آن استفاده می‌شود. املاح معدنی رنگ لیموئی عبارتند از: طلا، ید، فسفر، نقره و سولفور.

رنگ سبز

این رنگ، غدهٔ هیپوفیز را به فعالیت وامی‌دارد؛ ساخت ماهیچه و بافت‌های بدن را تقویت می‌کند و سلول‌های سخت‌شده و لخته‌های سلولی را در هم می‌شکند. رنگ سبز، ضدگرفتگی و انسداد، ضدعفونی‌کننده، گندزدا و پاک‌کننده است؛ بنابراین برای درمان بیماری‌های قلبی، زخم‌ها، سرطان، درمان جراحت‌ها، تقویت پوست، درمان سوختگی، برطرف کردن آب سیاه چشم (گلوکوما)، سردرد و ناراحتی‌های عصبی به‌کار می‌رود. املاح معدنی رنگ سبز عبارتند از: کلراین و نیتروژن.

رنگ فیروزه‌ای (ترکیبی از آبی و سبز)

بیماری‌های حاد را کنترل می‌کند و آرامش‌بخش است؛ بنابراین برای درمان سردرد، کاهش التهاب‌ها، تسکین ناشی از آفتاب‌سوختگی و خارش پوست، سودمند است. این رنگ، پوست را بازسازی، تقویت و نرم می‌کند؛ بنابراین برای افزایش رطوبت پوست و از بین بردن ناهنجاری‌های پوستی از رنگ فیروزه‌ای استفاده می‌شود. برای درمان بیماری‌های حاد دوران کودکی، عفونت‌ها، بیماری‌های حاد آمیزشی و بیش‌فعالی (هایپراکتیویتی)، رنگ فیروزه‌ای مورد استفاده واقع می‌شود. املاح معدنی رنگ فیروزه‌ای عبارتند از: کرومیوم و روی.

رنگ آبی

خنک کننده، به‌شدت ضدالتهاب و ضدعفونی کننده است و از خون‌ریزی جلوگیری می‌کند. تب را کاهش می‌دهد و مسکن درد است. رنگ آبی برای درمان کلیهٔ بیماری‌هائی که با سرخی پوست، آماس و افزایش دمای بدن همراه باشد، مورد استفاده قرار می‌گیرد. از این رنگ برای درمان مرحله‌های حاد آرتروز، نقرس و رماتیسم استفاده می‌شود. رنگ آبی، آرام‌بخش و تسکین دهنده است. ضربان را کاهش می‌دهد. فشار خون بالا را تنظیم می‌کند و برای بهبود افراد بسیار لاغر و فعال، کاربرد دارد. نگ آبی برای درمان خارش، التهاب پوست، تحریک‌پذیری، بی‌خوابی، تیرکشیدن سر، تندکاری سلول‌های عصبی مغز، گلودرد، از دست دادن صدا، سوختگی، کبودشدگی پوست، از دست دادن آب بدن، اسهال خونی، ناراحتی‌های عصبی، سیاتیک، گوش‌درد، بیماری کبد و یرقان مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ هم‌چنین از این رنگ، برای درمان تومورها و بیماری‌های عفونی پوستی استفاده می‌شود. عنصر معدنی رنگ آبی عبارت است از: اکسیژن.

رنگ نیلی (ترکیبی از آبی و بنفش)

آرام‌بخش، تسکین‌دهندهٔ دردها، کم‌کنندهٔ میزان چرک و عفونت بدن و مانع خون‌ریزی است. از رنگ نیلی، برای درمان رنگ‌پریدگی و برطرف‌کردن عارضهٔ گشادی رگ‌ها استفاده می‌وشد. این رنگ، سیستم ایمنی را در دوران بیماری‌های ناشی از عفونت، تقویت می‌کند. از رنگ نیلی برای درمان تورم غده‌های لنفاوی، سیاه‌سرفهٔ همراه با تب و سایر بیماری‌های حاد مربوط به شُش، درمان تشنج و تحریک‌ سیستم عصبی استفاده می‌شود. رنگ نیلی، غده‌های پاراتیروئید را به فعالیت وامی‌دارد و از فعالیت غدهٔ تیروئید می‌کاهد. در برخی مناطق از رنگ نیلی برای درمان گواتر (تورم غدهٔ تیروئید در جلوی گردن) استفاده می‌شود.

رنگ بنفش

آرام‌بخش و تسکین دهنده است؛ طحال را به فعالیت وامی‌دارد و گلبول‌های سفید خون را دوباره‌سازی می‌کند. این رنگ، به قلب و عضله‌ها آرامش می‌دهد و افراد بیش‌فعال ‌(هایپارکتیو) را آرام می‌کند. برای درمان بیش‌فعالی کلیه و مثانه، شب‌ادراری، ناهنجاری‌های عصبی و بیماری‌های شدید ذهنی، صرع و بی‌خوابی از رنگ بنفش استفاده می‌شود. رنگ بنفش، اشتها را نیز، کم می‌کند.

رنگ ارغوانی (ترکیبی از قرمز و آبی)

رگ‌های خونی را منبسط می‌کند؛ فشار خون و سرعت تپش قلب را کاهش می‌دهد و ناحیهٔ اطراف آن‌را گرم می‌کند. درجه حرارت بدن را پائین می‌آورد؛ بنابراین در هنگام تب شدید، می‌توان از این رنگ استفاده نمود. میزان فعالیت رگ‌ها را بالا می‌برد؛ هم‌چنین این رنگ، باعث ایجاد حالت خواب‌آلودگی می‌شود؛ در نتیجه برای افرادی که دچار بی‌خوابی هستند، بسیار مفید است. رنگ ارغوانی، ضد بیماری مالاریاست و درد کلیه‌ها را تسکین می‌دهد.

رنگ سرخ فام (ترکیبی از قرمز و بنفش)

انرژی‌زاست؛ غده‌های فوق‌کلیوی و عضله‌های قلب را تقویت کرده؛ فشار خون و فعالیت قلب را تنظیم می‌کند. هم‌چنین این رنگ، جریان خون را منظم می‌کند؛ باعث افزایش دفع ادرار می‌گردد و برای افرادی که سنگ کلیه دارند، سودمند است. این رنگ، مکمل رنگ سبز است. عنصر معدنی رنگ سرخ فام عبارت است از: پتاسیم.

رنگ قرمز متمایل به نارنجی (ترکیبی از دو پیمانه قرمز و یک پیمانه بنفش)

سرخرگ‌ها را گشاد می‌کند و فشار خون را بالا می‌برد. کلیه‌ها را تقویت می‌نماید و باعث افزایش حجم ادرار می‌شود. رنگ قرمز متمایل به نارنجی، سرعت تولد نوزاد را افزایش می‌دهد.

وجیهه بشارت زاده، روان‌شناس، مشاور، استاد دانشگاه، مدیر مرکز خدمات مشاوره‌ای شارت