طراحان دکوراسیون امروزی تقریبا همه قوانین سابق در ارتباط با استفاده از رنگ‌های گوناگون و ترکیب آنها با یکدیگر را در هم شکسته‌اند و امروز هر رنگی را می‌توان در دکوراسیون منزل به کار برد. دیگر مرزها و محدودیت‌های گذشته در کاربرد رنگ‌ها در دکوراسیون رعایت نمی‌شوند و شاید به همین دلیل انتخاب مجموعه رنگی دلخواه برای دکوراسیون یک خانه مشکل‌تر شده باشد اما هنوز راه‌هایی برای تشخیص مجموعه رنگی مناسب برای هر خانواده وجود دارد. امروزه بیش از هر چیز به سلیقه و روحیات ساکنان خانه توجه می‌شود. هر یک از ما احتمالا ایده‌هایی درباره رنگ‌های مورد علاقه خود داریم و انتخاب و سلیقه ما اغلب بهترین راهنما برای انتخاب مجموعه رنگی مناسب برای محل زندگی و منزلمان است. اگر به یک پارچه کنفی رنگ پریده، یک رومیزی بنفش پررنگ و یا لباس‌هایی به رنگ‌های زنده و درخشان تمایل دارید اینها می‌توانند راهنمای شما در انتخاب مجموعه رنگی مناسب برای منزلتان باشند. در قدم اول کلیه لوازمی که در منزل دارید و آنها را به خاطر رنگشان دوست می‌دارید در یک جا جمع کنید. این وسایل ممکن است عبارت باشند از یک روسری، یک سرویس بشقاب، صابون یا کارت تبریک و یا هر آنچه به واسطه رنگش، مورد پسند شماست. کتاب‌ها و مجله‌هایی که در رابطه با ترکیب رنگ هستند، تهیه کنید و با مطالعه آنها اطلاعات کافی در رابطه با ایجاد ارتباط میان رنگ‌های گوناگون کسب کنید.

وقتی به یک ترکیب رنگی رضایتبخش رسیدید توجه داشته باشید که تاثیر نور موجود در محیط و شرایط منزل خود را نیز در نظر بگیرید. به عنوان مثال دیوارهای زرد درخشان برای یک خانه آفتاب‌گیر در منطقه‌ای با آب و هوای گرم و آفتابی، بسیار زیبا به نظر می‌رسند؛ اما همین رنگ روی دیوارهای یک اتاق شمالی که از نور طبیعی کمی بهره‌مند است نازیبا و کسل‌کننده خواهد بود.

انتخاب رنگِ مناسب برای پوشش دیوارها اولین قدم در طراحی رنگی برای دکوراسیون هر اتاق است اما شاید یافتن رنگ‌های متناسب با آن برای دیگر اجزای دکوراسیون کمی مشکل‌تر به نظر برسد. استفاده از چرخه رنگ، روشی مطمئن برای یافتن رنگ‌های متناسب با رنگ مورد نظر ماست. چرخه رنگ متشکل از دوازده رنگ است که سه رنگ قرمز، زرد و آبی در آن رنگ‌های اولیه و رنگ‌های میان آنها به عنوان رنگ‌های ثانویه شناخته می‌شوند. هر رنگ در این چرخه می‌تواند با رنگ‌های کناری خود که رنگ‌های هم‌خانواده‌اش محسوب می‌شوند و همچنین رنگ مقابلش که رنگ مکمل آن است به خوبی ترکیب شده نتیجه‌ای زیبا و موزون بیافریند. استفاده از رنگ‌های هم‌خانواده که در چرخه رنگ در کنار هم قرار گرفته و به اصطلاح همسایه هستند، ترکیبی ملایم و هماهنگ را ایجاد می‌کند که نگاه بیننده را به راحتی از یکی به دیگری رهنمون می‌شود. استفاده از یک رنگ با میزان کمی از رنگ مکمل آن چنانچه به‌درستی و در اندازه‌های صحیح صورت گرفته باشد نتیجه‌ای درخشان و چشمگیر می‌آفریند و بر جذابیت مجموعه رنگی حاضر می‌افزاید و مانع غالب شدن کامل یک رنگ بر فضای اتاق می‌شود. در اینجا به برخی از اصطلاحات متداول طراحان دکوراسیون در ارتباط با رنگ اشاره می‌کنیم: رنگ‌های آکسان: رنگ‌های تند و درخشانی که برای زنده کردن و انرژی بخشیدن به یک مجموعه رنگی به آن اضافه می‌شوند، مانند رنگ صورتی تند چند کوسن و یک جفت شمع در یک اتاق نشیمن که با خانواده رنگ کرم رنگ‌آمیزی شده است.

رنگ زمینه:

رنگ زمینه رنگی است که در بزرگ‌ترین سطوح و به بیشترین میزان در یک فضا مورد استفاده قرار گرفته است مانند رنگ دیوارهای یک اتاق. رنگ زمینه، اغلب به عنوان پس‌زمینه‌ای برای سایر رنگ‌های به‌کار رفته در اتاق مورد استفاده قرار می‌گیرد و سایر رنگ‌ها مانند رنگ‌های آکسان یا متضاد را در خود جای می‌دهد.

رنگ‌های متضاد:

این رنگ‌ها در کنار هم تاثیری چشمگیر بر بیننده باقی می‌گذارند چنان‌که حتی پس از بستن چشم‌ها این تاثیر تا مدت کوتاهی در ذهن بیننده باقی می‌ماند.

رنگ‌های سرد:

این رنگ‌ها حاوی مقدار زیادی رنگ آبی هستند، به عنوان مثال خاکستری‌هایی که شامل مقداری رنگ آبی باشند احساس سردی و سرما را در شما ایجاد می‌کنند در حالی که خاکستری حاوی قرمز یا بنفش قرمز حس گرما را در بیننده القا می‌کنند و ویژگی دیگری خواهند داشت.

رنگ‌های مکمل:

این رنگ‌ها که در چرخه رنگ در برابر یکدیگر قرار دارند در کنار هم نمایی چشمگیر و متعادل می‌آفرینند. این رنگ‌ها هرگز از یک خانواده نیستند و حداکثر تفاوت را با یکدیگر دارند. به عنوان مثال می‌توان چند کوسن نارنجی تند را در زمینه‌ای از رنگ آبی نمونه بارزی از این ترکیب در نظر گرفت.

رنگ‌های غالب:

رنگ غالب همیشه رنگی که در بزرگ‌ترین سطوح و به بیشترین میزان در مجموعه‌ای به کار رفته، نیست، بلکه رنگی است که بیش از بقیه رنگ‌ها نظر را به خود جلب می‌کند.

یک خانواده رنگی: شامل مجموعه‌ای از رنگ‌ها می‌شود که به نوعی با یکدیگر مرتبط هستند. برای مثال خانواده آبی شامل مجموعه‌ای از رنگ‌های آبی است که از یک‌سو با آبی سبزها شروع می‌شود و از سوی دیگر به رنگ‌های آبی بنفش ختم می‌شود. خانواده قهوه‌ای از رنگ قهوه‌ای و قهوه‌ای خاکستری تا پرده‌های نارنجی و قرمز را شامل می‌شود.

رنگ‌های گرم:

این رنگ‌ها محتوی مقدار قابل ملاحظه‌ای قرمز هستند. حتی برخی از آبی‌ها نیز ممکن است به واسطه وجود مقداری قرمز در آنها در این مجموعه جای بگیرند.

رنگ‌های هم پرده:

اینها رنگ‌هایی هستند مانند رنگ زرد پررنگ و آبی پررنگ، این رنگ‌ها لزوما از یک خانواده نیستند، بلکه هر دو دارای میزان مساوی از رنگ قرمز یا آبی هستند و هیچ یک بر دیگری غلبه نمی‌یابند.

چرا از رنگ می‌ترسیم؟

اکثر افراد با تغییرات ظاهری حاصل از تغییر رنگ آشنا هستند اما چه تعداد از افراد به تغییرات به وجود آمده در فضا توجه می‌کنند؟ گاهی ما با فضاهای خاصی روبه‌رو می‌شویم که نیازمند راه‌حل هستند.

به عنوان مثال یک اتاق باریک با سقف مرتفع بدون تناسب به نظر می‌رسد. در این مورد شاید نصب یک سقف کاذب یا استفاده از رنگ تیره در سقف، مناسب باشد. رنگ، یکی از اثرگذارترین عناصر فضایی بر ذهن انسان است. نمود رنگ قرمز به عنوان القاکننده حرارت، آبی القاکننده سردی، سبز القاکننده سرزندگی و... نشان‌دهنده تاثیر بارز رنگ بر احساس و ذهنیت انسان است. روانشناسی رنگ و اینکه چگونه رنگ، رفتار انسان را تحت تاثیر قرار می‌دهد، امروزه به عنوان یک مبحث مهم موضوع مطالعه و تحقیق در دانشگاه‌هاست. اتاق‌های بیمارستان، کلاس‌ها، رستوران‌ها و ادارات به‌گونه‌ای رنگ می‌شوند که رفتار و حالات روانی کاربران این محیط‌ها را تحت تاثیر قرار دهند.

اولین گام برای کنار گذاشتن ترس در استفاده از رنگ، فهمیدن تاثیرات روانشناختی آن روی انسان است. رنگ قرمز به عنوان تحریک‌کننده اشتها شناخته شده، بنابراین یک رنگ عالی برای اتاق غذاخوری است. آبی و سبز، هر دو تازه و آرامش‌بخش هستند و رنگ‌هایی از طبیعت هستند که می‌توانند بهترین انتخاب‌ها برای اتاق خواب باشند.

زرد و نارنجی مثل خورشید پرانرژی هستند بنابراین می‌توانند انتخاب‌های خوبی برای فضاهایی که انسان نیاز به فعالیت و صرف انرژی دارد، مثل آشپزخانه باشند. نارنجی در حالت کم رنگ برای یک اداره مناسب است و همان تاثیر پرانرژی قرمز و نارنجی را دارد، اما بدون جلب توجه است.

رنگ بنفش و سبز مغز پسته‌ای با هم همخوانی دارند، زیرا رنگ مکمل می‌باشند و در دایره رنگ در مقابل هم قرار دارند. رنگ فیروزه‌ای و نارنجی هم به همین ترتیب هستند. شاید تصور کنید که نارنجی و سرخ متضاد هستند در حالی که در دایره رنگ کنار هم قرار می‌گیرند و دارای هارمونی هستند. خریدن یک دایره رنگ، که در آن نحوه ارتباط رنگ‌ها و چیدمان آنها و رنگ‌های مکمل مشخص شده است و در اکثر فروشگاه‌های لوازم هنری وجود دارد، با ارزش است تا قبل از خریدن زرد گریپ فوروتی و سبز زیتونی برای رنگ کردن اتاق خواب، نگاهی به آن بیندازید.

این به این معنا نیست که رنگ‌های دراماتیک و ملایم هیچ جایگاهی در ترکیب رنگ ما ندارند. تاکنون خانه‌های بسیاری به رنگ بژ و کرم و تنالیته‌های آن رنگ‌آمیزی شده‌اند و رنگ استاندارد معمول برای خانه‌های جدید مگنولیایی است. دیوار‌هایی به رنگ‌های ملایم و نامحسوس مثل استخوانی، برای زندگی کردن بسیار مناسب هستند اما ایجاد کنتراست در آنها با انتخاب رنگ‌های خاص در لوازم جانبی منزل و روکش‌ها و رومبلی‌ها باعث روح بخشی به فضا می‌شود. قالیچه‌های چند رنگ، سرامیک‌ها یا شیشه‌های رنگی، نقاشی‌های رنگی و پر نشاط، کوسن‌های نرم با رنگ‌های درخشان و... باعث روح‌بخشی و عدم یکنواختی فضا می‌شوند. این ترکیب‌بندی‌ها علاوه بر تغییر محیط نشان‌دهنده خصوصیات شخصی شما هستند.

رنگ‌های قوی و شدید بهترین انتخاب‌ها برای فضاهایی هستند که کاربری کمتری دارند و شخص مدت زمان کمتری را در طول روز در آن می‌گذراند. راهرو‌ها و رختکن‌ها برای این مورد مناسب هستند و هیچ‌کس زمان زیادی را در این فضا‌ها نمی‌گذراند. صرفا به خاطر اینکه این فضا‌ها ممکن است کوچک یا باریک باشند، از استفاده از رنگ‌های تند نترسید. یک رختکن کوچک، یک رختکن کوچک است و رنگ سفید هیچ تغییری در آن به‌وجود نمی‌آورد، پس چرا از رنگ ارغوانی یا سرمه‌ای برای رنگ کردن آن استفاده نکنیم؟ یک رنگ صورتی با یک آبی کبود شیک به همراه مقدار کمی یشمی ممکن است بهترین انتخاب برای اتاق شما باشد. مهم‌ترین چیز توجه به کمیت است. ابتدا رنگ اصلی خود را مشخص کنید و سپس مقدار رنگ‌های بعدی را تعیین کنید.

به بافت و زمینه رنگ مورد استفاده خود توجه کنید. یک اتاق غذاخوری به رنگ قرمز روشن می‌تواند با استفاده از لعاب‌های مختلف متعادل‌تر و از حرارت آن کاسته شود. به این ترتیب رنگ اصلی حفظ می‌شود و درجه روشنی آن تغییر می‌کند. همچنین رنگ‌ها می‌توانند برای القای تاثیرات غیرواقعی استفاده شوند. مثلا یک مبلمان قدیمی ارزانقیمت، با تغییر رنگ روکش آن می‌تواند گرانقیمت به نظر برسد.

رنگ‌های شاد را انتخاب کنید و از آنها لذت ببرید.