روح مهربان که دلش برای زمینی ها تنگ شده بود پائین آمد، پائین و پائین تر و بالاخره آنقدر پائین که توانست به راحتی از پنجره اولین خانه کوچه وارد بشود. روح کوچولو از فکر دیدار زمینی ها غرق لذت بود ولی انگار خانه خالی بود. اتاق اول، اتاق دوم، نه یک نفر در گوشه اتاق نشیمن در یک صندلی فرو رفته بود. یک پیرزن، شاید هشتاد ساله، با موهای سفید، با پوست چروکیده، ضعیف و لاغر و افسرده و غمگین. روح بیشتر از آن در این خانه نماند. از دیوار رد شد و به خانه دوم رفت: مردی تنها شاید شصت ساله، روزنامه به دست روی صندلی چرخدار نشسته بود. تلویزیون روشن بود، کتری روی گاز می جوشید، خانه پر از وسایل زیبا بود. اما چه قدر غمگین! روح معطل نکرد. از دیوار خانه رد شد و به خانه سوم رفت. دختری روی تخت دراز کشیده بود و گریه می کرد. در اتاق نشیمن مردی جدول حل می کرد و زنی ساکت و افسرده مشغول گردگیری بود. هیچ کس حرف نمی زد. سراسر خانه، تمام فضا، از غمی نامعلوم، آکنده بود. این چه غمی بود؟ روح در این فکر بود که صدای یک دختر کوچولو از حیاط خانه توجه اش را به خود جلب کرد: ”مامان، مامان...“
مادر بی حوصله جواب داد: بله!
دختر در حوض بود و آب بازی می کرد: ”مامان، من تنها نیستم، دارم با دوستم بازی می کنم!“
روح مهربان به حیاط لغزید. چرا، دختر تنها بود. پس چرا می گفت تنها نیست؟ تنهائی! بله! این آن غم نامعلوم و آن درد مشترک بود. ولی به چه علت همه تنها بودند؟
حالا وقتش بود. یادتان که هست؟ روح مهربان ما که پر از شر و شور و نشاط جوانی بود قدرتی خاص داشت. وردی می خواند یا دست هایش را تکان می داد هیچ کس نمی دانست. ظاهراً گوئی آرزوئی می کرد، چیزی از خودش را در کلمه یا کاری می دمید. می دمید و زمینی ها را در شور جوانی خیوش شریک می کرد. می دمید و همه را با خود همراه می کرد، تا بیشتر عشق بورزند و بیشتر لذت ببرند. بله، حالا وقتش بود.
دختر کوچولو وسط حوض آب ناگهان ایستاد و گفت: ”تنها؟!“ نمی دانست چرا، اما با سرعت از حوض بیرون پرید، خودش را خشک کرده و نکرده، لباس را بر تن کشید و به طرف آشپزخانه دوید: ”مامان ولی من تنها بودم، می خواستم فکر کنم تنها نیستم“.
تها؟
مادر پارچه گردگیری را به گوشه ای پرتاب کرد و به اتاق نشیمن دوید: رو به شوهر گفت: ”چه طوره بریم سراغ مادرت؟“
مرد عبوس سرش را از روی کتاب جدول بلند کرد و گفت: ”چی می گی؟“
زن گفت: ”هیچی به مرتبه فکر کردم که او خیلی تنهاست!“
مرد سرش را تکان داد، انگار خاطره ای از سال ها قبل برایش زنده شده بود: ”بله تنهاست. پس حاضر بشین تا بریم. و خود به طرف اتاق دختر بزرگ به راه افتاد.
دختر هنوز روی تخت دراز کشیده بود. گریه نمی کرد ولی در فکر بود.
برای دیدن مادربزرگ بریم؟
نه من حوصله ندارم.
بهتره که تو خانه تنها نمونی
تنها؟!
دختر نگاهی به اطراف انداخت. انگار در و دیوار خانه می خواستند بخورندش. خنده ای کرد و گفت: ”آره بدفکری نیست. بعد هم شاید من برم یه دختر همسایه شون سر بزنم“ و گوشی تلفن را برداشت:
دخر همسایه مشغول فال گرفتن بود. بی حصوله گوشی را برداشت: ”الو؟“
سلام!
سلام، چه طوری؟
خوبم، می خواستم ببینم اگه خانه ای بیام سراغت!
خانه هستم، ولی حوصله ندارم، داشتم فال می گرفتم.
من فکر کردم شاید با هم جائی بریم. از تنهائی که بهتر.
تنهائی؟
دیگر معطل نکرد. جواب موافق داد. گوشی را زمین گذاشت و از جا پرید. باید این پیغام را به کس دیگری می رساند. همه جای خانه را سرک کشید ”مامان، بابا؟“
هیچ کس خانه نبود. پس دوباره گوشی را در دست گرفت: ”الو پدربزرگ؟“
پدربزرگ خسته و غمزده و دلشکسته جواب داد: ”جانم؟“
حالتون خوبه؟
خوبم عزیزم.
تنها هستین؟
آره جانم تنهای تنها
و کلی با نوه اش حرف زد ولی انگار نیروئی وادارش می کرد که کار دیگری هم بکند. پس گفت: ”خداحافظ گلم“
تلفن را قطع کرد ولی گوشی را نگذاشت. بلافاصله شماره خانه پسر دوم را گرفت.
پسر سرش توی کتاب بود، هنوز با چشم ها نوشته ها را دنبال می کرد که گوشی تلفن را برداشت و کلافه گفت:
بله؟!
سلام پسرم.
سلام بابا. می دونم امروز تلفن نکردم. خب من هزار کار دیگه هم دارم. حالا، حالتون خوبه؟
خوبم. راضی ام فکر کردم که شاید بتونی بیای پیشم.
پیش شما بیام؟ من که گفتم هزار تا کار دارم.
می دونم. فقط یه مرتبه احساس کردم که دلم نمی خواد تنها باشم.
تنها باشین؟ تنها؟!
این کلمه چون سیخ در تمام وجودش فرو می رفت. لحظه ای سکوت کرد، بعد گفت:
باشه بابا، درستش می کنم. بابا؟
جانم؟
دوستتون دارم.
و گوشی را گذاشت.
روی میز پر از خاک بود. کتاب ها گوشه و کنار روی هم ریخته و ظرف ها در آشپزخانه نشسته مانده بودند. خانه خالی بود، خالی خالی. پسر دوم همه چیز را از نظر گذراند. به کتابی که مشغول خواندنش بود هم نگاهی انداخت. بعد با عجله از جا برخاست. کتش را به دست گرفت، کفشش را پوشید و با خود گفت: ”برای همه این کارها وقت پیدا می کنم“ و از خانه بیرون رفت.
قبل از رسیدن به خانه پدر تصمیم گرفت از گلفروشی سر کوچه دو شاخه گل برای پدرش بخرد. آقای گف فروش غرق در افکار خودش پشت میز نشسته بود که او از در وارد شد. سلام، لطفاً دو شاخه گل رز بدین. نه، مریم بهتره. هم بوش خیلی خوبه، هم عمر طولانی تری داره. می خوام برای پدرم ببرم“.
گل فروش بی تفاوت جواب داد: ”بله“
ولی پسر دوم ادامه داد: ”می دونین او امروز به من تلفن کرد“.
گل فروش سری تکان داد: ”آها!“
می گفت: تنها است. فکر کردم خوبه پیشش برم و ...“
گل فروش که مشغول آراستن گل ها بود سرش را بالا گرفت و در چشم پسر خیره شد: ”تنها؟“
بله.
من هم امروز تنها بودم. باور کنین از صبح تا حالا همه اش در افکار خودم غرق بودم. آدم ها می آن چند تا گل می خرن و می رن کی به فکر آدمه؟“
پسر گل را از او گرفت، خنده ای کرد و گفت: ”شاید هم ما باید به فکر دیگران باشیم؟“ پول را داد، خداحافظی کرد و از گل فروشی بیرون رفت. مرد گل فروش با خود گفت: بله ما هم می توانیم به فکر دیگران باشیم. بعد با خود فکر کرد که چرا امروز پسرک کارگرش نیامده. کارش را تعطیل کرد. در مغازه را بست و به طرف خانه پسرک به راه افتاد.
پسر بیمار بود و در رختخواب افتاده بود. مادرش غذا درست می کرد. خواهر کوچکش در حیاط گل بازی می کرد، پدر سر کار بود. دیدن آقای گل فروش برایش نعمتی بود. حتی باور نمی کرد. گل فروش در آغوشش کشید و پنهانی چند اسکناس در دستش گذاشت.
باید بیشتر مواظب خودت باشی پسرم.
خواهر کوچولو با همان دست های گلی به اتاق آمد و محو تماشای آقای گل فروش و برادرش شد. آقای گل فروش نگاهش کرد و گفت: ”تو داشتی بازی می کردی؟ چرا تنهائی؟!“
چیزی در درون دخترک جوشید به حیاط دوید. دست هایش را شست. مادر را بوسید: ”می رم دیدن مادربزرگ. خیلی دلم براش تنگ شده“
مادر حیرت زده او را با نگاه تعقیب کرد. برای آقای گل فروش چای ریخت و به اتاق بیمار رفت. هر سه گرم صحبت شدند.
دخترک تا خانه مادربزرگ دوید. خیس عرق شد. مادربزرگ روی صندلی نشسته بود و بافتنی می بافت. دخترک دست های کوچکش را دور گردن او حلقه کرد، مادربزرگ را بوسید و با شادی در اتاق به جست وخیز پرداخت.
مادربزرگ که دست های دختر را گرفت. او را به سمت خود کشید و نگاهش کرد. غرق تماشایش شد. دختر لبخندی زد و زیر لب گفت: ”چه قدر داشتن مامان بزرگ خوبه!“
پیرزن چشم هایش را بست، لبخندی بر لبش نشاند و با لذت گفت: ”چه قدر خوبه تنها نبودن!“
و روح مهربان خوشحال و راضی نیرویش از ”تنها“ پس گرفت، کوچه تنهائی را که حالا در شادی فرو رفته بود ترک کرد و به آسمان پر کشید.
مریم سیادت