«نفوذی» توسط كارگردانی ساخته شده است كه اغلب او را با ساخت آثار مستقل سیاسی و اجتماعی می شناسیم. اسپایك لی با ساخت «نفوذی» به سراغ تكراری ترین ژانر سینمای دنیا رفته است. اما هنگامی كه فیلم را می بینیم چاره ای جز تحسین او نداریم.
«نفوذی» (inside man) محصول سال ۲۰۰۶ امریكاست كه در مدت زمان دو ساعت و نه دقیقه ساخته شده است.
● درباره فیلم
از نخستین پلان های «نفوذی» تماشاگر در نگاه هنری فیلمساز غرقه می شود و خود را درگیر می بیند. این اتفاق كه تا پایان فیلم ادامه می یابد به ندرت در آثار سال های اخیر سینما دیده شده است.
در سینمایی «نفوذی» حتی یك پلان اضافه دیده نمی شود. همه چیز به سرعت از برابر چشم تماشاگر می گذرد بدون آن كه لحظه ای به هدر برود.
«نفوذی» موجبات خنده تماشاگر را نیز فراهم می كند. خنده ای كه در مكث های لازم و مفید فیلم بر لبان مخاطبان نقش می بندد تا لحظه ای از آن ریتم تند خارج شوند.
با این حال «نفوذی» منتقدانی نیز داشته است كه اغلب به فیلمنامه خرده گرفته اند. به اعتقاد آنان رمزگشایی انتهایی متناسب با مقدمه چینی های پر آب وتاب فیلم نیست. شكل روایی فیلم به طرز مستمری انتظارات تماشاگران را بالا می برد و آنان را در میان تعدادی شخصیت مرموز با انگیزه های غیر مشخص سرگردان می سازد و در انتها نیز پاسخی به این حجم ابهام و رازورزی نمی دهد.
● داستان فیلم
فیلمنامه «نفوذی» را راسل جی ورتس در ژانر جنایی و درام به نگارش درآورده است. فیلمنامه ای كه به اعتقاد برخی منتقدان می بایست یك بار دیگر نوشته می شد. داستان فیلم درباره یك گروه سارق حرفه ای است كه در قالب كارگران نقاشی ساختمان وارد یك موسسه بین المللی مالی در منهتن می شوند. آنها به سركردگی دالتون تمام كاركنان و مشتریان بانك را گروگان می گیرند. در آن سو بهترین مامور مذاكره كننده پلیس به مرخصی رفته و آنها یك كارآگاه كهنه كار (امانه چپلان مشهور) را برای مذاكره با گروگانگیران می فرستند.
او به همراه همكار خود و یكی از افسران واحد فوریتهای امنیتی باب برقراری ارتباط با دالتون را باز می كند. ابتدا همه چیز به خوبی و خوشی پیش می رود وسارقان یك فروند جت خصوصی برای فرار می خواهند اما با ورود افراد دیگری به بازی قضیه گره می خورد. كارآگاهان هیچ توفیقی نداشته اند و مسوولان رده بالا به توانایی آنها شك می كنند.
همان طور كه مدت گروگانگیری طولانی تر می شود ازدحام افراد مقابل موسسه مالی بیشتر می شود و همه چیز به هم می ریزد. سردسته گروگانگیران به اوضاع مشكوك است واز آن طرف گره های بیشتری به ماجرا افزوده می شود.
● اكران در سینماها و حضور در جشنواره های جهانی
«نفوذی» باتكیه بر ستارگان جذابش و شیوه فیلمسازی اسپایك لی توانست علی رغم ضعف فیلمنامه و گاف های روایتی طی ۵ هفته ۸۰ میلیون دلار فروش كند و به پرفروش ترین فیلم دركارنامه اسپایك لی تبدیل شود.
با آن كه كمتر از یك سال از ساخت «نفوذی» می گذرد این فیلم در كشورهای بسیاری چون انگلیس، كانادا، سنگاپور، آرژانتین، آلمان، استرالیا، مجارستان، هنگ كنگ، فنلاند، كره جنوبی، مالزی، سوئد و برزیل به نمایش درآمده است و فروش نسبتا خوبی هم داشته است.
با این حال ساخته اسپایك لی در جشنواره های جهانی موفقیت چندانی به دست نیاورد. تنها حضوراین فیلم در جایزه فیلمهای سیاه در سال ۲۰۰۶ بوده كه توانست جایزه بهترین كارگردانی را دریافت كند. دنزل واشنگتن نیز در این جشنواره كاندیدای دریافت جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد شد.
● درباره بازیگران
بازیگران سینمایی «نفوذی» متشكل از دنزل واشنگتن ( در نقش كارآگاه دیك فرازیه)، كلایو اوون (دالتون راسل)، جودی فاستر (مادلین وایت)، كریستوفر پلامر (آرتوركیس) و ویلم دفو (كاپیتان جان داریوس) به بهترین وجه توانسته اند سینمای صریح و جذاب اسپایك لی را به نمایش بگذارند و كار خود را به انجام رسانند.
● درباره فیلمساز
اسپایك لی، ۲۰ مارس ۱۹۵۷ در جورجیای امریكا متولد شد و از سنین جوانی از شهر كوچك جورجیا به بروكلین نیویورك مهاجرت كرد. پدر او نوازنده موسیقی جاز بود و مادرش در مدرسه تدریس می كرد. او در كالج مورهاوس به تحصیل پرداخت و مبانی رشته فیلمسازی را در آنجا یاد گرفت. اسپایك لی پس از اتمام تحصیلاتش در مورهاوس به دانشگاه هنرهای زیبا رفت و در رشته فیلمسازی به تحصیل مشغول شد.
او نخستین فیلمش را با نام «پاسخ» در سال ۱۹۸۰ ساخت كه یك فیلم كوتاه بود. اسپایك لی در دهه هشتاد با ساخت ۵ فیلم سینمایی اوج گرفت و سپس در اوایل دهه نود یك پدیده بزرگ سینمایی شناخته شد و بسیاری او را همپای دیوید لینچ و الیوراستون دانستند.
اسپایك لی به عنوان فیلمسازی سیاه پوست در میان هم نژادان خود طرفداران بسیاری دارد و به همین دلیل ساخت سینمایی «ساعت ۲۵» در دوران میانسالی این كارگردان ادای دینی به سیاه پوستان محسوب می شود.
او تا كنون ۴۲ فیلم سینمایی را كارگردانی كرده است كه «نفوذی» سی و هفتمین ساخته وی محسوب می شود.
پس از این فیلم اسپایك لی دو مجموعه تلویزیونی را كارگردانی كرد و در سال ۲۰۰۷ نیز قصد ساخت سینمایی «زمان فروخته شده» را دارد.