استوماتیت عبارت است از التهاب فراگیر دهان ( شامل مخاط دهان ،‌ لب ها ، زبان و کام ) که دارای ۲ نوع اصلی است : استوماتیت آفتی ( زخم دهان ) که شایع تر است . سایر انواع عبارتند از : ژنژویت ، پریودنتیت ، کاندیدیاز (برفک ) و آنژین ونسان . استوماتیت ممکن است نشانه ای از یک اختلال زمینه ای جدی تر باشد .

علائم آن وابسته به نوع فرق می کند . التهاب دهان ، قرمزی و خونریزی ، درد خفیف تا شدید ، زخم های دهان ، تنفس بدبو و ممکن است با بی اشتهایی ،‌ خستگی ، تب و تحریک پذیری همراه باشد .

علل اصلی آن شامل عفونت ، ضربه ، خشکی ، تحریک کننده ها ، عوامل سمی افزایش حساسیت ،‌ بیماری های خودایمنی ، کمبود ویتامین ، کم خونی و علل ناشناخته است . عوامل افزایش دهنده خظر شامل آلرژی یا حساسیت به غذا یا داروها ، سیگار ، دندان مصنوعی ،‌استرس روحی و اضطراب ، دندانهای ناهموار ، پرتودرمانی ، شیمی درمانی ،‌ سوء مصرف الکل ، غذای داغ یا چاشنی ها ،‌ حساسیت به دهان شویه ها ، رنگ شکلات ها ، رژلب ، برخی داروها و مواجهه با رنگها ، فلزات سنگین ، بخار اسید و غبارصنعتی است که باید از اینها اجتناب کرد .

در اکثر موارد در عرض ۲-۱ هفته و در سایر موارد ۳-۲ هفته بهبود می یابد . برخی نیازمند درمان هستند و سایرین خودبه خود بهبود می یابند . پیامدهای دیگر به اختلال زمینه ای بستگی دارد .

ممکن است پس از درمان عود کند . اختلال زمینه ای ممکن است عوارض خطرناکی دربرداشته باشد .

* درمان استوماتیت

درمان بسته به علت فرق می کند . گاهی تعیین آن مشکل است . معاینه فیزیکی لازم است و گاه تهیه گستره یا کشت ضایعات عامل مسبب را مشخص می کند . بهداشت کامل دهان مهم است . ترک سیگار نیز لازم است . همچنین باید دندانهای مصنوعی را از لحاظ تناسب با لثه ها خوب کنترل کرد .

در صورتی که بتوان علت زمینه ای را کشف کرده داروها به طور خاص متوجه آن خواهند بود . ممکن است شست و شودهنده های بینی یا قرص های خوراکی تجویز شوند .

داروهای بی حس کننده موضعی ممکن است مفید باشند . در صورتی که عامل مسبب آن مشخص شود می توان داروهای ضدقارچ ، ضدباکتری یا استروئیدی موضعی نیز استفاده کرد .

محدودیت فعالیت نیز لازم نیست . ممکن است لازم باشد از غذاهای چاشنی دار یا غذاهایی که سفت ، تیز یا خشک هستند اجتناب شود . از هر غذایی که یک واکنش آلرژیک برانگیزد خودداری نمائید .

در صورتی که علائم استوماتیت را داشتید ، یا پس از شروع درمان علائم بدتر شوند یا علائم جدید و غیرقابل توجیه پیداکردید یا داروهای مورد استفاده عوارض دادند به پزشک مراجعه کنید .