● کارگردان: کریستین جفز، فیلم نامه: جان براون لا. بازیگران: گوئینت پالترو، دانیل گریک، جیرد هریس، بلیت دنر، مایکل گامبون، امیرا کاسار. مدت: ۱۱۴ دقیقه.
پرداختن به شخصیت های ادبی دشوار است و در واقع، توصیفی ناقص از زندگی هائی متلاطم است، که نبوغ هنری گهگاه بارقه ای از نور بدان می افکند.
آیریس مصداق این تعریف به شمار می آید. داستان دو انسان برجسته ای که زندگی شان، در ادبیات زنده و پایدار ماند. طرفداران آیریس، مرداک و شوهرش، جان بیلی، از نبوع آنها ذوق زده می شوند در حالی که دیگران ممکن است از اینکه دو شخصیت برجسته، به زحمت توانسته اند از پس مشکلات عادی زندگی برآیند، حیرت کنند.
در این روایت محکم و خوش ساخت، از زندگی و مرگ شاعرهٔ آمریکائی، سیلویا پلات، تماشاگران شاهد رابطه ای پرشور و اشتیاق هستند. پلات با شاعر انگلیسی، تد هیوز، یک یورکشایری با استعداد ولی ساده ازدواج کرد که به زعم فیلم، عدم وفاداری اش، سیلویا را دچار افسردگی کرد و میل به خودکشی را در او برانگیخت. شهرت سیلویا، بیشتر مرهون چاپ آثاری است که بعد از مرگش و تحت نظارت خود هیوز انجام گرفته. به هر حال پی نوشت تلخ و نیشدار پایان فیلم (که شاید طرح فیلم بعدی کارگردان است)، در واقع هیوز را آدم پلیدی تصویر می کند.
گرچه خیلی سعی شده، ولی فیلم نتوانسته به وضوح، پلات را زنی متزلزل یا پرتوقع نشان دهد. موضع اخلاقی فیلم، اجباراً سیاه و سفید است و برای اینکه سیلویای سرخورده بتواند قهرمان تراژیک داستان خود بشود، باید همچنین می بوده. کارگردان، بدون تردید سعی کرده تا آنجا که نوع کار اجازه می دهد، بی طرف باشد، ولی واقعیت این است که در این کار، خیلی هم موفق نبوده است. مشکل دیگر، تفسیر استعداد هنری است، کسی که اسیر پلات و اشعارش باشد، عکس العمل اش به فیلم، کاملاً متفاوت از کسی خواهد بود که این درگیری را ندارد.
این نکته باز هم آیریس را به یاد می آورد، فیلمی که در بسیاری چیزها با سیلویا مشترک است، از اصالت فضای آن دوره گرفته تا بازی خوب بازیگران با استعدادش. اینجا هم به تدریج نارضایتی را حس می کنید چون فیلم خیلی واضح و آشکار از تماشاگر می خواهد احساسی داشته باشد ولی از برانگیختن عواطف او در می ماند. این هم در واقع بی عدالتی دیگری است که در حق شخصیت هائی چنین برجسته و هنرمند شده است و می شود.