یکی از پایه‌های سلامت انسان، پاکسازی است. بدن انسان به شیوه‌های مختلف مواد مورد نیاز را جذب و آنچه مورد نیاز نیست، پاکسازی می‌کند...

علاوه بر مواد مضری که از طریق گوارش، تنفس و به میزان کمتر از پوست وارد بدن می‌شود، فعل و انفعالات طبیعی بدن منجر به تولید مواد آسیب‌رسانی می‌شود که به‌طور عادی از بدن خارج می‌شوند. پوست یکی از سطوح پاکسازی بدن انسان است.

یکی از روش‌های پاکسازی و درمان در طب سنتی آبزن (وان) است. ۲ نوع آبزن از دیرباز مورد استفاده حکمای طب سنتی قرار داشته است: آبزن‌ تر و آبزن خشک. در آبزن‌ تر، تمام بدن یا یک عضو از بدن در آب یا در جوشانده گیاهان قرار می‌گرفت که با توجه به بیماری می‌توانست سرد یا گرم باشد. آبزن خشک نیز مشابه سونای خشک کنونی است نکته مهم در این روش جذب مواد موثره گیاهان دارویی از طریق وسیع‌ترین عضو بدن یعنی پوست و استنشاق مواد متصاعد شده از گیاهان است. باید توجه داشت که جذب دارو از طریق پوست بالا نیست و از طرفی جذب مواد موثره گیاهان نیز از طریق ریه، غلظت آن را در خون بالا نمی‌برد. در حال حاضر با الهام‌ از آبزن‌ها و براساس طب سنتی سایر ملل، آبزن مخصوص پا در بازار عرضه شده است که در برخی از این محصولات از کیسه‌های حاوی گیاهان یا آب یونیزه استفاده می‌شود. در طب سنتی چین و هند نیز مانند طب سنتی ایران، با در نظر گرفتن نوع مزاج و بیماری، نوع گیاهان تفاوت دارد، بنابراین تجویز گیاهان از قبل تعیین‌شده و بدون توجه به زمینه مزاجی یا بیماری از نظر علمی قابل‌قبول نیست. این‌گونه روش‌ها و آثار درمانی متعددی که مدعی آن هستند، جای تامل دارد و قابل‌تایید نیست.

دکتر مهرداد کریمی

متخصص طب سنتی