احساس درد یا ناراحتی در قفسه سینه یکی از مهم‌ترین و استرس‌زاترین شکایت‌های افراد است که در بسیاری موارد به بستری‌شدن و انجام انواع آزمایش‌ها و بررسی‌های پزشکی منتهی می‌شود. از یک طرف باید دانست که بسیاری از دردهای قفسه سینه بخصوص مواردی که گذراست و زمان کوتاهی دارد، بی‌خطر بوده و دلیل آسیب به قلب یا سایر اجزای مهم بدن نیستند و از طرف دیگر انواع خاص دردهای قفسه سینه را که نشانه مشکلات اساسی قلبی ـ عروقی یا ریوی هستند، باید شناخت و سریع نسبت به درمان آنها اقدام کرد.

نکته اول این است که در بیشتر بیماری‌های قلبی علامت بیمار به صورت درد نیست، بلکه به صورت فشار، احساس خفگی، احساس چنگ زدن یا احساس گره خوردن قفسه سینه است. در این موارد معمولا احساس تنگی نفس یا احساس مرگ ایجاد می‌شود. نکته دوم این است که دردهای قلبی زمانی بیش از ۲ دقیقه طول می‌کشد و معمولا بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه دوام دارد و به آرامی از بین می‌رود. این در حالی است که دردهای برق‌آسا و ناگهانی که چند ثانیه زمان دارد و ناگهان ایجاد شده و از بین می‌رود، اصولا مربوط به قلب و تنگی رگ‌های کرونر نیست و در اثر تحریک رشته‌های عصبی عضلات قفسه سینه یا دیافراگم ایجاد می‌شود. نکته سوم این است که دردهای قفسه سینه که در اثر تنگی رگ‌های کرونر ایجاد می‌شود، اصولا با فعالیت بدنی یا هیجانات شدید به وجود می‌آید و با استراحت از بین می‌رود.

البته بسته‌شدن کامل رگ کرونر و سکته قلبی ممکن است در هر حالتی بخصوص در ساعات اولیه صبح و بدون فعالیت خاصی ایجاد شود، که در این حالت درد شدید و احساس خفگی و فشار در قفسه سینه که دقایق طولانی ادامه دارد، مشخصه بیماری است. درد و ناراحتی قفسه سینه در یک مرد ۶۰ ساله که دچار فشار خون و دیابت است، به هر شکلی که باشد باید جدی گرفته شود و بررسی‌های سریع از جمله نوار قلب و ویزیت پزشک انجام شود. در حالی که وقوع درد گذرا بخصوص حین فشار روانی ناگهانی در یک دختر ۲۵ ساله که عوامل خطر اصلی بیماری کرونر قلبی مثل سیگار کشیدن، چاقی، فشارخون، چربی بالای خون و دیابت را ندارد، بعید است مربوط به قلب باشد. البته گرفتن نوار قلب و توجه کافی به بیمار نیز منطقی است، اما با این علم که احتمال وقوع تنگی رگ کرونر و مشکل جدی قلبی در این فرد بسیار کم است.

یک موضوع مهم دیگر این است که شایع‌ترین علت دردهای قفسه سینه بیماری‌های مری است. پرخوری، چاقی و بی‌تحرکی باعث شده است که برگشت اسید از معده به مری شیوع بسیار پیدا کند که در موارد زیادی به صورت دردهای قفسه سینه خود را نشان می‌دهد. وقوع درد بعد از غذا بخصوص غذاهای حجیم و ترش کردن یا تلخی و ترشی دهان یا گس بودن زبان در ساعات صبح نشانه‌های این بیماری است.

دکتر رضا کریمی

متخصص بیماری‌های داخلی