"جنون دزدی" یک بیماری روانی است که زیر مجموعه اختلالات کنترل تکانه است. شاید زمانی تصور نمی شد که دزدی کردن به عنوان یک بیماری تلقی شود. اما چه چیز دزدی را از جنون دزدی که یک بیماری است قابل تفکییک می کند؟ ویژگی اساسی جنون دزدی ناتوانی مکرر فرد برای مقاومت در برابر میل به دزدی اشیایی است که به آن نیاز ندارد یا ارزش مادی خاصی ندارند. اشیای دزدیده شده ممکن است مواد غذایی، گیره مو، جوراب، وسایل بهداشتی و غیره باشند. اشیای دزدیده شده اغلب دور انداخته می شوند یا به طور پنهانی بازگردانده شده یا در خفا نگهداری می شوند. مبتلایان به جنون دزدی معمولا توان خرید اشیایی را که می دزدند، دارند. تفاوت مهم دیگر جنون دزدی با دزدی در این است که در جنون دزدی شی» دزدیده شده هدف نیست، بلکه عمل دزدی کردن هدف فرد است. اگر شی» دزدیده شده هدف باشد، تشخیص جنون دزدی گذاشته نمی شود.

در این اختلال مانند سایر اختلالات کنترل تکانه شخص قبل از ارتکاب عمل دزدی، تنش قابل ملاحظه ای دارد. ممکن است آگاهانه یا ناآگاهانه مقاومتی در برابر انجام عمل نشان بدهد یا ندهد، اما درنهایت به عمل دزدیدن دست می زند و پس از انجام آن، احساس رضایت و رهایی از تنش پیدا می کند. ممکن است احساس گناه و پشیمانی هم پدیدار بشود یا نشود. دزدی بدون برنامه ریزی قبلی صورت می گیرد و فرد دیگری را در آن درگیر نمی کند. هرچند سرقت در مواردی که احتمال دستگیری فوری وجود دارد روی نمی دهد. ولی مبتلایان به این بیماری به احتمال گرفتار شدن خود فکر نمی کنند ویژگی دیگر جنون دزدی این است که دزدی برای ابراز خشم یا نفرت صورت نمی گیرد و یا ناشی از یک اختلال منش یا شخصیت ضد اجتماعی نیست.

در صورت بروز دستگیری های مکرر ممکن است فرد دچار اضطراب و احساس تحقیر و افسردگی شود. فراوانی این اختلال کم است و کمتر از ۵ درصد افرادی که از فروشگاهها دزدی می کنند دارای این اختلال هستند. نسبت ابتلا» دو جنس دقیقا مشخص نیست. اما دزدی از فروشگاه ها در زنان بیشتر دیده شده است. اغلب این افراد در روابط خود دچار اشکال هستند. این اختلال از کودکی شروع می شود و سیر آن نوسانی اما مزمن است. میزان بهبود خود به خودی معلوم نیست. بعضی از افراد به طور دوره از مقاومت در برابر کنترل تکانه ناتوان بوده و در فاصله دوره که ممکن است هفته ها طول بکشد فاقد علائم هستند. علت بروز جنون دزدی چیست؟ شواهد و مدارک غیر مستقیمی وجود دارد که نشان می دهد این اختلال به ناهنجاری های شیمیایی سروتونین در مغز مربوط می شود. تعدادی از متخصصان بالینی، جنون دزدی را به عنوان طیفی از اختلالات وسواسی فکری - عملی بررسی می کند. شواهد دیگری بیان می کنند که جنون دزدی ممکن است به یک نوع از اختلالات روانی مثل افسردگی مربوط باشد. روان درمانی برای فهم انگیزه های فرد و رفتار درمانی برای آموزش نوع دیگری از رفتار در مورد این بیماری به کار میرود. دارو درمانی و استفاده از دارو های ضد افسردگی نیز در درمان این بیماری به کار می رود.

نویسنده : آذر نادی

کارشناسی ارشد روانشناسی