محل سوختگی را باید بلافاصله تمیز کرده و با آب فراوان خنک شستشو دهید و درد را هم به کمک مسکن‌ها کنترل کنید. جریان خنک آب ‌به التیام درد نیز کمک می‌کند. لباس را از محل سوختگی باید حذف کرد، خصوصا در مواردی که لباس به یک ماده شیمیایی مانند بنزین آغشته است.‌ ولی چنانچه لباس به پوست چسبیده است، سعی نکنید آن را به زور جدا کنید. محل سوختگی را می‌توان با ملایمت با آب خنک و صابون شست و نیازی به استفاده از مواد ضدعفونی‌کننده مانند الکل یا بتادین نیست. محل سوختگی را خنک نگه دارید. این کار را می‌توان با کمپرس سرد انجام داد (قراردادن چند تکه یخ درون یک پارچه و گذاشتن آن روی محل سوخته یا قراردادن بطری خنک آب مفید است).

توجه کنید که یخ را به طور مستقیم روی پوست نگذارید چون ممکن است صدمه بیشتری به محل سوخته وارد آورد. پیشگیری از عفونت برای سوختگی‌های درجه‌۲ سطحی و عمقی ضروری است که می‌توان از پماد یا کرم آنتی‌بیوتیک یا محلول‌های ضدعفونی‌کننده مجاز که از ترمیم زخم جلوگیری نکند، استفاده کرد. سایر دستورات تجربی و غیرپزشکی و داروهای گیاهی به سفارش افراد غیرپزشک موجب طولانی‌شدن دوره درمان و حتی عفونت در محل سوختگی می‌شود. ‌سوختگی‌های کوچک را می‌توان پانسمان و بانداژ کرد خصوصا در مواردی که سطح پوست تاول‌زده است و پانسمان ۲ بار در روز باید عوض شود. از ترکاندن تاول برای جلوگیری از عفونت خودداری نمایید زیرا تاول خود بخود و بموقع پاره می‌شود.

واکسن کزاز را فراموش نکنید و برای کنترل درد، محل سوخته را در سطحی بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا ورم و درد آن کم شود که این خود به روند بهبودی و ترمیم آن کمک بسیاری می‌کند.‌ از خاراندن محل سوخته اجتناب کنید. بسیاری از افراد از خارش محل سوختگی به دنبال التیام آن رنج می‌برند. این حالت با استفاده از یک کرم مرطوب‌کننده ممکن است تقلیل یابد.

تغییر رنگ پوست در محل سوختگی قابل پیش‌بینی است. تیرگی یا سفیدی محل سوختگی ارتباط مشخصی با شدت سوختگی و نوع پوست فرد سوخته دارد. معمولا درمان تیرگی در محل سوخته از سفیدی بهتر و سریع‌تر است .

نکته مهمی که درخصوص سوختگی‌ها باید دانست احتمال ایجاد کلوئید یا گوشت اضافه یا جوشگاه در محل سوختگی است که بروز آن در کودکان و جوانان بیشتر از سایر افراد است و باید بدانیم که بهترین زمان درمان آن از هفته سوم یا چهارم بعد از سوختگی است. در واقع اگر پوست پس از درمان همچنان قرمز و ملتهب باشد باید بدانیم که این هشداری برای تشکیل جوشگاه یا گوشت اضافه بوده و این زمان بهترین فرصت برای درمان است که پزشک بر حسب شدت و وسعت و محل ضایعه و همچنین سن بیمار درمان‌های مختلفی ازجمله پمادهای موضعی، تزریق موضعی استروئید، انجماددرمانی و لیزر را ممکن است پیشنهاد کند.

دکتر سید ناصر عمادی

متخصص پوست