اصولا سقط به معنای خروج محصولات حاملگی قبل از ۲۰ هفتگی است. در اینجا برخی وضعیت‌ها و تعریف پزشکی مربوط به آن ذکر می‌شود.

- تهدید به سقط: زمانی از این عبارت استفاده می‌شود که خونریزی (به هر شکل از لکه بینی تا خونریزی شدید) قبل از ۲۰ هفتگی رخ دهد. این حالت در ۳۰ تا ۴۰ درصد حاملگی‌ها رخ می‌دهد و طبیعتا تمامی موارد منجر به سقط نخواهد شد اما به هر حال مشاهده این حالت نیاز به مراجعه به پزشک و معاینه و درمان دارد.

- سقط غیرقابل اجتناب: این اصطلاح به حالتی اطلاق می‌شود که در کنار خونریزی قبل از ۲۰ هفتگی دهانه رحم هم باز شده باشد که در این حالت معمولا برای جلوگیری از سقط نمی‌توان کاری کرد.

سقط ناقص: زمانی که قسمتی از محصولات حاملگی از رحم خارج شود اما قسمتی از آن خارج نشود. در این حالت معمولا خونریزی و لکه بینی ادامه می‌یابد که درمواردی به صورت خونریزی شدید است که می‌تواند بسیار خطرناک باشد و در این حالت چاره‌ای جز انجام جراحی و کورتاژ رحمی نداریم.

- سقط کامل: در این حالت کل محصولات حاملگی خود به خود خارج می‌شود که معمولا در سن حاملگی ۶ هفته یا کمتر و گاهی در سن حاملگی ۶ تا ۱۰ هفته اتفاق می‌افتد.

- تخم پوچ: در مواردی از سقط‌ها در واقع جنین وجود ندارد و رشد ناقصی از جفت و پرده‌ها هست که حدود ۷ تا ۸ هفتگی شناسایی شده و اغلب با جراحی و کورتاژ رحمی خارج می‌شود. این نوع از حاملگی و سقط‌ها برخلاف انواع دیگر قابلیت تکرار بیشتر را ندارد یعنی کسی که یک بار حاملگی پوچ داشته در حاملگی‌های بعدی مثل کسی است که هرگز سقط نداشته است.

- علائم سقط: خونریزی حتی به میزان کم و دردهای لگنی در سن حاملگی کمتر از ۲۰ هفته از علائم شایع سقط هستند البته این علائم در فردی با حاملگی نرمال هم دیده می‌شود، بنابر این جهت تشخیص سقط نیاز به معاینه و گاه سونوگرافی است.

در مواردی از سقط‌های ناقص بخصوص در کسانی که به صورت غیرقانونی و در شرایط آلوده اقدام به این کار می‌کنند، احتمال عفونت رحمی وجود دارد که علائم آن تب و درد شدید لگنی است که نیاز اورژانسی به بستری در بیمارستان و دریافت آنتی‌بیوتیک‌های قوی و سپس تخلیه رحم جهت حفظ جان مادر وجود دارد. در این موارد احتمال چسبندگی داخل رحمی و نازایی بعدی هم وجود دارد، در حالی که در یک عمل جراحی کورتاژ که در بیمارستان و شرایط مناسب انجام شود چنین خطری بسیار نادر است.

مواردی هم وجود دارد که جنین مرده اما مادر علائم سقط را ندارد و از آنجایی که حضور جنین مرده در رحم مادر به مدت بیش از ۴ هفته موجب اختلالات انعقادی در مادر و ایجاد خطر برای او می‌شود، باید در اسرع وقت اقدام به تخلیه رحم با دارو یا جراحی کورتاژ تخلیه‌ای رحم برای حفظ جان مادر کرد.

دکتر ثریا عالمی / جراح و متخصص بیماری‌های زنان و زایمان