محمد رضا شاه پهلوی زمانی که لهیب شعله های انقلاب را داغ تر و نزدیکتر از هر زمانی احساس کرد دیگر ماندن را به صلاح ندانست و فرار را بر قرار ترجیج داد. هر چند شاه اوضاع را بحرانی تر از آن می یافت که سودای بازگشت زود هنگام را در سر بپروراند اما تجربه ای شیرین برای وی و البته تلخ برای مردم در گذشته ای نه چندان دور او را دلگرم می کرد. ‏

در مرداد ماه ۱۳۳۲ زمانی که کودتا در مرحله اول شکست خورد شاه از کشور فرار کرد اما دیری نپایید که اربابان خارجی اش به داد او رسیده حکومت ملی ایران را طی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ ساقط کردند و شاه به کشور بازگشت. ‏

در روز ۲۶ دی ۱۳۵۷، شاه پس از سالها ظلم و جنایت در حق مردم مسلمان ایران، به همراه همسرش، ایران را به سمت مصر ترک کرد، در حالی که حتی نزدیک ترین حامیان و اربابانش هم از پذیرفتن او امتناع کردند.

مشایعت کنندگان ، نخست وزیر ، رؤسای مجلسین ، وزیر دربار ، رئیس‎ ‎ستاد ارتش و گروهی از مقامات وابسته به دربار بودند که مقارن ساعت یازده و نیم صبح‎ ‎، شاه و همسرش، با یک هلیکوپتر وارد فرودگاه شدند‎.‎

ساعت دو بعد از ظهر خبر فرار شاه از رادیو پخش شد، پخش این خبر چهره تهران بلکه سیمای کشور را تغییر داد در خیابان ها چراغ اتومبیل ها روشن شد، بوق ها به صدا در آمد، و شادمان و شعف در چهره مردم موج می زد. جمعیت به شور آمده، و هر کدام به طریقی نفرت خود را از شاه نشان دادند؛ برخی اشک شوق می ریختند، بعضی عکس شاه را در روی اسکناس ها سوراخ کرده و بر دست گرفته بودند. گروهی هم نقل و نبات پخش می کردند. جمعی نیز عکس های حضرت امام خمینی (ره) را بین سرنشینان اتومبیل ها پخش می کردند. ‏

ساعت حدود چهار بعد از ظهر روزنامه های اطلاعات و کیهان با تیتر "شاه رفت" منتشر شدند. تیتر روزنامه ها از همیشه درشت تر بود. مردم روزنامه ها را بر سر دست گرفته بودند و به یکدیگر نشان می دادند. برخی بین کلمه "شاه" و "رفت" ابرو باز کرده، با دست کلمه "در" را اضافه کرده بودند. در نتیجه تیتر روزنامه ها به صورت "شاه در رفت" خوانده می شد. ‏

مردم به مجسمه شاه حمله کردند و آن را پایین کشیدند و پرچم های الله اکبر را به جای مجسمه های خرد شده شاه، نصب کردند و به آرزوی خود که از ۲۸ مرداد ۳۲ در دل داشتند، رسیدند. ‏

حضرت امام خمینی (ره)، پس از فرار شاه در پیامی به ملت ایران مواردی را به اطلاع رسانند: در قسمتی از پیام امام آمده بود: "خدمت عموم ملت شریف و شجاع ایران اعلی الله کلمتهم و فقهم الله تعالی: فرار محمد رضا پهلوی را که طلیعه پیروزی ملت و سرلوحه سعادت و دست یافتن به آزادی و استقلال است به شما ملت فداکار تبریک عرض می کنم. شما ملت شجاع و ثابت قدم به ملتهای جهان ثابت کردید که با فداکاری و استقامت، می توان بر مشکلات هرچه باشد غلبه کرد و به مقصد هرچه دشوار باشد رسید. گرچه این ستمگر با دست آغشته به خون جوانان ما و جیب انباشته از ذخایر ملت، از دست ما گریخت ولی به خواست خداوند متعال بزودی به محاکمه کشیده خواهد شد و انتقام مستضعفین از او گرفته خواهد شد و لکن قطع دست ستمکار از ادامه ظلم به دست ستمدیدگان فوری است. او رفت و به همپیمان خود اسرائیل دشمن سرسخت اسلام و مسلمین پیوست و جرایم و آشفتگیهایی را برجا گذاشت که ترمیم آن جز به تائید خداوند متعال و همت همه طبقات ملت و فداکاری اقشار کاردان و روشنفکر میسر نخواهد شد.

ساناز علیمحمدی