بررسی‌ها و داروها و مراقبت‌ها باید قبل از بارداری شروع شود تا بیماری‌های مادر در این دوران تشخیص داده شده و درمان مناسب برای جلوگیری از آسیب به جنین در زمان مناسب شروع شود.

پس هر خانمی باید قبل از قطع روش جلوگیری از بارداری در این زمینه با پزشک مشورت کند. توصیه می‌شود خانم‌ها در همین زمان شروع به مصرف اسیدفولیک (حداقل یک ماه قبل از بارداری) کنند زیرا با مصرف این دارو از قبل از بارداری تا پایان ۳ ماهه اول می‌توان از بروز برخی بیماری‌ها در جنین جلوگیری کرد.

پس از آن در دوران بارداری نیاز به مراقبت منظم وجود دارد. در یک خانم بدون بیماری یا مشکل خاص، یک بار در ۳ ماهه اول و سپس ماهانه تا ۲۸ هفتگی ( ۷ ماهگی ) و پس از آن هر ۲ هفته یک بار تا ۳۶ هفتگی و در ماه آخر بارداری هرهفته نیاز به مراقبت پزشکی وجود دارد.

همچنین حداقل به ۲ بار بررسی آزمایشگاهی یک بار قبل از بارداری و در صورت انجام نشدن در اوایل بارداری و مرتبه دوم در ۲۴ تا ۲۸ هفتگی نیاز هست. این موارد همانطور که گفته شد برای بانوانی است که هیچ مشکل خاصی قبل از بارداری و حین بارداری نداشته‌اند وگرنه در موارد دیگر هم مراقبت‌های پزشکی بیشتر و هم آزمایش‌های متعددتری مورد نیاز است.

اغلب پرسیده می‌شود در دوران بارداری چه فعالیت‌هایی می‌توان داشت؟ باید گفت در این زمان همان فعالیت‌های قبل از بارداری را می‌توان ادامه داد و برخلاف تصور عمومی نیاز به استراحت مطلق! جز در موارد خاص وجود ندارد.

ادامه کار مادران شاغل هم اشکالی ندارد فقط مادر نباید خسته شود. مشاغلی که نیاز به ایستادن به مدت طولانی دارند (مثل دندانپزشکی یا تکنسین اتاق عمل) با احتمال زایمان زودرس همراه هستند و نیاز به توجه بیشتری دارند. به طور کلی مادر سالم می‌تواند تا آخرین روز بارداری خود به کارش ادامه دهد.

در مورد خواب و استراحت باید گفته شود که به طور طبیعی در اثر هورمون‌های بارداری در مادر احساس خواب آلودگی و نیاز به خواب افزایش می‌یابد اما در برخی مادران این خواب به صورت مداوم نبوده و حتی هنگام شب چندین بار بیدار می‌شوند و نیاز به دارو برای خواب مناسب پیدا می‌کنند.

مسافرت نیز در دوران بارداری مشکلی ایجاد نمی‌کند اما باید در طول مسافرت هر یک تا ۲ ساعت یک بار پاها را حرکت داد تا از لخته شدن خون در رگ‌ها که در بارداری شایع‌تر است، پیشگیری شود. مسافرت با هواپیما هم تا ماه آخر بارداری اشکالی ندارد و فقط نباید به مدت طولانی بدون تحرک بود. مسافرت در ماه آخر به دلیل احتمال شروع دردهای زایمانی توصیه نمی‌شود.

دکتر ثریا عالمی

جراح و متخصص بیماری‌های زنان و زایمان