قرص گلی‌بنکلامید به شکل قرص ۵ میلی گرمی در ایران تولید می‌شود. دارو با تحریک ترشح انسولین از لوزالمعده و افزایش پاسخدهی سلول‌های بدن به انسولین باعث کاهش قند خون می‌شود. این دارو در کنترل قندخون در افراد مبتلا به دیابت نوع۲(دیابت افراد چاق یا سنین بالا) که به رژیم غذایی پاسخ نمی‌دهد استفاده می‌شود.

عوارض

عوارض شایع شامل حساسیت‌پذیری به نور و افت قند‌خون است. اما عارضه‌ای که تهدید کننده حیات است از دست رفتن عملکرد مغز استخوان و کاهش تولید سلول‌های خونی(گلبول‌های سفید، قرمز و پلاکت‌ها) است.

شایع‌ترین و مهمترین عارضه‌ای که افراد مصرف کننده باید به آن دقت داشته باشند افت قند خون است که در صورت عدم توجه ممکن است عوارضی جبران‌ناپذیر بجا بگذارد.

مسمومیت

هر بیمار دیابتی که در وضعیت روانی، هوشیاری و یا عصبی دچار اختلال شود یا در افرادی که اقدام به مصرف خودسرانه دارو می‌کنند باید به مسمومیت شک کرده و فرد را به اورژانس رساند. علائم زیر دال بر مسمومیت بوده و لازم است که سریعا تشخیص داده شده و اقدامات درمانی برای آن شروع گردد:

سوزن سوزنی شدن زبان و لب‌ها، گرسنگی، تهوع، خمیازه کشیدن، گیجی، بیقراری، عصبی شدن، ضربان بالای قلب، تعریق، لرزش، ازکار افتادگی یک سمت بدن، تشنج و کما.

نکته مهم این است که در افراد با قند خون پایین با تجویز قند علائم سریعا برطرف می‌شود.

اگر احتمال افت قندخون وجود دارد و بیمار توانایی و تحمل خوردن دارد، درمان با مواد قندی(شربت، آب قند) شروع می‌شود.

اگر هوشیاری بیمار پایین است و نمی‌توان برایش قند خوراکی شروع کرد باید قند تزریقی سریعا آغاز شود. در بیماران با هوشیاری پایین نباید جبران افت قند را با مواد خوراکی کرد چرا که ممکن است وارد راه‌های هوایی شده و بیمار در معرض خفگی قرار گیرد. در این شرایط پرسنل اورژانس ۱۱۵ با تجویز قند تزریقی، سریعا قند بیمار را به حد قابل تحمل می رسانند. در این موارد ممکن است پس از گذشت ۲ ـ ۱ ساعت بیمار مجددا دچار افت قندخون شود؛ بنابراین تمامی این بیماران باید به اورژانس منتقل شوند.

نکات مهم در بیماران

ـ‌ دارو را باید زمانی مصرف کرد که بتوان غذا خورد وگرنه افت قند خون بروز می‌کند.

ـ‌ بیماران باید در صورت بروز علائمی همچون خستگی، گرسنگی بیش از حد، تعریق شدید و بی‌حسی در اندام‌ها سریعا قند خون را چک کرده و در صورتی که قند خون کمتر از ۶۰ (میلیگرم در دسی لیتر) باشد مواد قندی مصرف کرده و به اورژانس ۱۱۵ اطلاع بدهند. اغلب بیماران با علائم آشنا بوده و در مراحل اولیه افت قند خون سریعا اقدام به مصرف قند می‌کنند.

ـ‌ بیماران نباید سر خود اقدام به مصرف دارویی دیگر بکنند. تداخل دارویی ممکن است باعث افت یا افزایش قند خون شود که هر دو آسیب‌رسان است.

دکتر بهروز هاشمی

متخصص طب اورژانس