سریال شاید برای شما هم اتفاق بیفتد مدتی است که از شبکه پنجم سیما در حال پخش است و در ماه مبارک رمضان هم همه روزه پخش می شود. این اثر چون به صورت اپیزودیک ساخته شده است هر قسمت و اپیزود آن یک کارگردان مجزا دارد. البته بازیگران اثر در اغلب نمایش ها یکی هستند. این داستان ها که اغلب رئال بوده و برگرفته از پرونده های موجود در بایگانی پلیس و یا دستگاه های دیگر است به نوعی برگرفته از عالم واقعیت می باشد. وقتی بن مایه و تم یک قصه و داستان واقعی باشد می تواند از نقطه نظر تاثیرگذاری بسیار مفید باشد و به واقع آن را باورپذیر کند اما عنصر دیگر مثل جذابیت بصری و تعلیق را ندارد و این به دلیل تعارض ساختی بین واقعیت و فیلم داستان است. آیات صریح در قرآن کریم پیرامون موضوع خیر و شر و خوبی و بدی انسان به خوبی چشم انداز این اعمال را روشن کرده است که هر عملی یک بازتاب و باز خورد در این دنیا دارد و یک واکنش در دیار باقی یعنی هر عملی یک کنش است و قطعا دارای یک واکنش. این سریال بیشتر به جنبه کارهای بد پرداخته، بدین معنی که به صراحت عنوان می کند که پاداش کارهای بد در همین دنیا داده می شود و این جدای از اجر و جزای دیار دیگر است. البته یک نگاه دیگر حاکم بر سریال به باورهای تاریخی و ملی برمی گردد که تم اصلی آن این است که دست بالای دست بسیار است.
این سریال به دلیل تاثیرپذیری از واقعیت یک اثر شاخص از نظر اخلاقی و تاثیرگذاری است اما در حوزه ملزومات درام در نوسان است. مثلا می توان چندین اپیزود را عنوان کرد که می بایست با تلخی به پایان رسد اما "هپی اند" و خوش به پایان می رسد. کارگردان هرجا لازم است رئال حرکت می کند و هر جا کم می آورد از متافیزیک و ماورا کمک می گیرد و گاهی فراموش می کندکه بالاخره تماشاگر باید به کدامین سو بنگرد؟ و چگونه این حرکات زیگزاگی و سینوسی را هضم کند؟ بن مایه این اثر همان طور که گفته شد بر مبنای معارف دینی و اخلاق حاکم بر جامعه شکل گرفته و باید این مبانی را تبدیل به درام کند که در این راه تا حدودی موفق بوده و برخی دوستان این موفقیت را مرهون کپی برداری از سریال کلید اسرار می دانند که این قیاس مع الفارق است زیرا آن اثر آن قدر ضعیف است که پخش آن از صدا و سیما دارای اشکال اساسی است چه رسد به الگوبرداری! اصولا خود آن مجموعه به دلیل کپی برداری از آثار دیگر با این مضمون زیر سئوال است و حال چگونه می توان مدعی شد که کپی از کپی صورت گرفته؟! این اثر هرچند کپی برداری ازکلید اسرار نیست اما کپی از برخی آثار داخلی است. اصولا باز تولید یک جریان فکری در گذشته یا حال بدون ایجاد خلاقیت و توجه به مولفه های حاکم بر درام پردازی حکایت غریبی است که صدا و سیما مدام آن را تکرار می کند. به واقع اگر قرار است تمام اپیزودهای این اثر همان حکایت پیشین باشد چه نیازی است که ما بیهوده آنتن را اشغال کنیم؟ یکی از دلایل این نتیجه گیری را می توان تکرار سکانس و آیتم ثابت در اغلب این قسمت ها دانست به طوری که تفاوتی در موضوع و قسمت قبل و بعد وجود ندارد. به واقع روشن نیست که این رسم پیام دادن و شعار دادن مخصوصا در پایان فیلم از کجا مانده و همه کارگردان ها به نوعی آن را تکرار می کنند و اصولا همه فیلمسازان فراموش می کنند که این پیام می بایست در بطن فیلم باشد وگرنه فرقی میان یک متن کهن با درام وجود ندارد.
این جریان فکری در دیالوگ ها تکرار می شود بدون اینکه یک رویکرد مناسب پیرامون آن اتخاذ شود. این پیام رسانی می بایست اول باورپذیر بوده و دوم گل درشت نباشد که در اغلب آثار این گونه است. از دیگر نکات قابل اشاره در این اثر نبود منطق روایی در برخی از اپیزودهاست که خط قصه از یک حرکت صحیح و معقول پیروی نمی کند و همه چیز به یک باره یا خوب می شود یا بد و این موضوع اصل اولیه و شاخص اثر یعنی باورپذیری را زیر سئوال می برد و نمی تواند به اهداف و فلسفه اثر دست یابد. این اثر هرچه هست یک رویکرد نوین را دنبال می کند که در این سال ها در صدا و سیما تبدیل به کیمیا شده است، و آن حرکت شکستن طلسم پایان خوش برای سریال ها و مجموعه هاست که در این سال ها فقط دو یا سه سریال و مجموعه توانسته این حرکت را تکرار کند و تعداد آن از انگشتان دست فراتر نمی رود و این مجموعه اگر هر کم و کاستی داشته باشد با این حرکت آن را جبران کرده و این نکته ای که نیست که بتوان به سادگی از آن عبور کرد و تلویزیون بالاخره به این نتیجه رسیده که دست از قصه های قرن هجدهمی! که همه آنها پایانی خوش داشتند بردارد.
و این تغییر رویکرد و اندیشه را می توان به فال نیک گرفت.

محمدعلی مردانی