هوا کم‌کم گرم و گرم‌تر می‌شود؛ دیگر چیزی به تابستان نمانده و باید هوشیار باشیم؛ بله در تابستان اگر دقت کافی نداشته باشیم براحتی ممکن است با مشکل کم شدن آب بدن روبه‌رو شویم.

کم آب شدن بدن زمانی رخ می‌دهد که آب دفع شده از بدن بیشتر از مقدار جذب آب باشد. باید بدانیم که بدن ما همواره در حال تغییر است. این مساله بخصوص در ارتباط با سطح آب موجود در بدن صادق است. آبی که به طور معمول به دلیل تنفس، تعریق، ادرار و مدفوع از دست می‌رود.

علل ایجاد کم‌آبی

اسهال یکی از شایع‌ترین علل دفع آب بدن است. اسهال مداوم و همیشگی هم ناراحت‌کننده و آزاردهنده بوده و هم خطرناک است. زیرا مقدار زیادی آب از بدن دفع می‌کند. در سراسر جهان، سالانه بیش از ۴ میلیون کودک به دلیل کم‌آبی بدن در اثر اسهال جان می‌دهند.

استفراغ مداوم نیز می‌تواند باعث از دست دادن آب بدن شده و اگر فرد نتواند مایعات را تحمل کند، جایگزینی آب دفع شده دشوار خواهد بود.

همچنین با افزایش دما، اولین راه خنک شدن بدن تعریق است. چه به دلیل شرایط محیطی باشد (به عنوان مثال کار کردن در محیطی گرم) یا ورزش شدید در هوای گرم یا به دلیل تب ناشی از عفونت، بدن مقدار قابل توجهی آب را برای خنک نگهداشتن خود استفاده می‌کند.

در افراد مبتلا به دیابت نیز افزایش میزان قند خون می‌تواند منجر به افزایش ادرار و در نتیجه کم‌آبی شود. به همین دلیل است که ادرار مکرر و تشنگی بیش از حد از جمله علائم بیماری دیابت هستند.پوست نیز نقش مهمی در تنظیم مایعات و درجه حرارت بدن دارد. پس سوختگی پوست و دیگر بیماری‌های التهابی آن نیز موثر است.

عدم توانایی نوشیدن مقدار کافی و مناسب آب از دیگر دلایل کم‌آبی است. این که این مساله به دلیل عدم دسترسی به آب یا عدم توانایی برای نوشیدن مقدار کافی آب است تفاوتی ندارد، این مشکل می‌تواند منجر به بروز کم‌آبی شود.

علائم و نشانه‌های کم‌آب شدن بدن

اولین واکنش بدن به کم‌آبی، احساس تشنگی برای افزایش دریافت آب همراه با کاهش دفع ادرار برای حفظ آب است. ادرار نیز غلیظ و تیره‌رنگ می‌شود. هر چه مقدار کاهش آب بیشتر شود، علائم بیشتری ظاهر می‌شوند؛ علامت‌هایی مانند افزایش تشنگی، نداشتن اشک، خشکی دهان، تهوع و استفراغ، تپش قلب و گرفتگی عضلات.

پیشگیری

اگر این مشکل به دلیل شرایط آب و هوا ایجاد شود، می‌توان با برنامه‌ریزی برای عدم فعالیت در ساعات گرم روز یا همراه داشتن آب کافی از بروز آن جلوگیری کرد.

کودکان و افراد مسن بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند. مطمئن شوید که افراد مسن و کودکان آب کافی نوشیده و آب اضافی نیز در دسترس دارند و در مواقع نیاز به آنها کمک کنید.

سخن آخر این که در فصل گرما، همه ما باید علائم کم‌آبی را دانسته و در صورت نیاز به پزشک مراجعه کنیم.

نیلوفر اسعدی بیگی