دیابت یا بیماری قند نوعی اختلال در سوخت و ساز (متابولیسم) بدن است. در حقیقت در این بیماری، بدن بیمار انسولین تولید نمی‌کند (دیابت نوع یک) یا این‌که انسولین موجود در بدن قادر نیست وظیفه خود را به درستی انجام دهد(دیابت نوع دو).

انسولین هورمونی است که توسط سلول‌های بتا در پانکراس ترشح می‌شود و قادر است که گلوکز را از خون گرفته و قند لازم برای سوخت و ساز بدن را به سلول‌ها برساند و در نتیجه انرژی لازم سلول‌ها را فراهم کند.

چنانچه قند موجود در خون نتواند وارد سلول‌ها شود، قند خون افزایش می‌یابد. در نتیجه وظیفه اصلی انسولین کاهش قند خون است. دیابت نیز دارای انواع مختلفی است. دیابت نوع یک، دیابت نوع دو، دیابت بارداری و دیابت به علل متفرقه.

دیابت نوع یک یا دیابت وابسته به انسولین

به رغم این‌که دیابت نوع یک ممکن است برای تمام سنین پیش آید، اما معمولاً در میان کودکان و نوجوانان بیشتر شایع است. برای همین در گذشته به آن دیابت دوره نوجوانی یا دیابت دوره کودکی نیز گفته می‌شد. ۱۰ تا ۱۵ درصد کل موارد دیابت، دیابت نوع یک می‌باشد. در این بیماری بدن توانایی تولید انسولین کافی را از دست می‌دهد. روش درمانی آن نیز تزریق انسولین یا استفاده از پمپ انسولین و کنترل دائمی قند خون است.

با بروز دیابت نوع یک در میان کودکان، بدن کودک دیگر انسولین تولید نکرده و شما باید این انسولین را توسط تزریق جایگزین کنید. تشخیص این نوع دیابت در ابتدا ناخوشایند و تلخ خواهد بود. ولی بالاخره شما و کودکتان ـ بسته به سن وسالش ـ باید تزریق انسولین، شمارش واحد کربوهیدرات و روش کنترل قند خون را بیاموزید.

دانستن این نکته مهم است که با درمان و پیگیری مناسب، کودک مبتلا به دیابت نوع یک می‌تواند زندگی طولانی و سالمی داشته باشد.

علائم بیماری

شروع دیابت نوع یک بسیار ناگهانی و ناراحت‌کننده است، و علائم آن در کودکان معمولاً سریع و طی چند هفته بروز می‌کند. این علائم شامل موارد زیر است:

افزایش عطش و تکرر ادرار، گرسنگی شدید و دائم ، کاهش وزن ناگهانی، خستگی مفرط و تاری دید

اگر هر کدام از این علائم را در کودکتان مشاهده کردید، حتماً و بدون فوت وقت به پزشک مراجعه کنید.

عوامل بروز بیماری

تاکنون علت دقیقی برای ابتلا به این بیماری مشخص نشده است، اما مواردی مانند عوامل وراثتی و ژنتیکی می‌توانند در بروز بیماری مؤثر باشند.

سابقه خانوادگی به این معناست؛ هر فردی که والدین یا خواهر و برادرش دیابت نوع یک داشته است، امکان مبتلا شدنش به این بیماری نسبتاً بیشتر است.

همچنین باید بدانیم حضور برخی از انواع ژن‌ها (عامل ژنتیک) در ابتلا به دیابت نوع یک موثر خواهند بود.

با وجود تحقیقات گسترده در مورد دیابت نوع یک، متاسفانه هنوز راه‌حلی قطعی برای پیشگیری از آن ارائه نشده است.

رژیم غذایی

توجه به مقدار کربوهیدراتی که یک فرد مبتلا به دیابت در هر وعده غذایی مصرف می‌کند اهمیت دارد. پس با آموزش در مورد شمارش کربوهیدرات‌ها، باید مصرف آنها را به طور دقیق انجام دهند. همچنین افراد مبتلا به دیابت نوع یک باید در زمان معین و با توجه به انسولین تزریقی غذای خود را مصرف کنند.

منبع: www. mayoclinic.com

نیلوفر اسعدی بیگی

گروه سلامت