کیست‌ها و تومورهای کلیه با خصوصیات متفاوت و در بسیاری از افراد حتی بدون علامت و یا فقط با وجود خون در ادرار مشخص می‌شوند. این نوشتار به انواع کیست‌های کلیه می‌پردازد.

کلیه‌های پلی‌کیستیک بالغین:

شایع‌ترین بیماری ارثی است که علائم آن معمولا قبل از ۴۰ سالگی ظاهر می‌شود و کودکان مبتلا اغلب طول عمر کوتاه دارند. کلیه‌ها بزرگ و دارای کیست‌های متعدد می‌باشند. گاهی کیست‌ها به اندازه یک توپ فوتبال با وزن ۸ کیلوگرم هم می‌رسند.

علائم:

وجود خون در ادرار و درد کلیه شایع‌ترین علائم هستند. یک سوم افراد در آزمایش اتفاقی دارای خون میکروسکوپی در ادرار هستند. در صورت عفونت، کلیه‌ها دردناک و همراه با تب و لرز است، علائم تحریکی مثانه و نارسایی کلیه که با سردرد، تهوع، استفراغ، ضعف و کاهش وزن بروز می‌کند نیز وجود دارد. گاهی بیمار متوجه یک توده شکمی می‌شود. در ۶۰ تا ۷۰ درصد از بیماران افزایش فشارخون وجود دارد. بسیاری از مبتلایان به بیماری پلی‌کیستیک کلیه دچار نارسایی کلیه می‌شوند.

درمان:

رژیم کم پروتئین و مایعات زیاد و عدم فعالیت‌های گرم‌کننده بدن. جراحی فقط در صورت نیاز صورت می‌گیرد.

کیست ساده:

شایع‌ترین و در عین حال کم اهمیت‌ترین اختلال کیستیک کلیه است و احتمال بروز آن با افزایش سن بیشتر می‌شود. اغلب بدون علامت هستند و زمانی علامتدار می‌شوند که به حدود ۱۰ سانتی‌متر برسند. اگر باعث ادرار خونی یا درد شکم شدند حتما باید به فکر پیدایش سرطان در کیست‌ها بود.

علائم:

درد پهلو یا پشت به شکل متناوب و مبهم وجود دارد. در صورت اتساع دیواره کیست در اثر خونریزی به داخل آن، درد ناگهانی و شدید ظاهر می‌شود و گاه علائم شبیه زخم معده یا بیماری کیسه صفرا احساس می‌شود. در صورت عفونی شدن کیست، علائم تب و درد پهلو وجود دارد.

درمان:

سونوگرافی سالیانه برای پیگیری کیست از نظر اندازه، شکل و قوام آن توصیه می‌‌شود. در صورت روشن بودن رنگ مایع داخل کیست، ضایعه خوش‌خیم است ولی در صورت خون‌آلود بودن مایع، احتمال رشد سلول سرطانی زیاد است.

تومورهای بدخیم کلیه:

تومور آدنوکارسینوم از دهه ۵ و ۶ عمر با شیوع دو برابر در مردان دیده می‌شود. سیگار مهم‌ترین عامل خطرساز است. تقریبا یک سوم افراد در زمان تشخیص، متاستاز دارند که شایع‌ترین محل آن ریه است ولیکن کبد، استخوان، غدد لنفاوی مجاور و غده فوق کلیه نیز مکان‌های شایع متاستاز هستند.

علائم:

معمولا ۳ نشانه وجود خون در ادرار در ۶۰ درصد موارد، درد پهلوها و توده قابل لمس در ۴۰ درصد موارد وجود دارد. علائم متاستاز در ۳۰ درصد موارد شامل سرفه، تنگی نفس، تشنج، سردرد و درد استخوان می‌باشد. افزایش فشارخون نیز در ۴۰ درصد موارد وجود دارد که نسبت به داروهای ضد فشارخون مقاوم است.

درمان:

در مراحل ابتدایی، تنها راه درمان برداشتن کلیه است و در حالت پیشرفته از دارو، رادیوتراپی، شیمی‌درمانی و جراحی با توجه به شرایط بیمار استفاده می‌شود.

دکتر مهرانگیز توتونچی