یکی از آخرین صحنه ها جنگ جهانی اول در اروپا ـ این عکس ۲۳ اکتبر ۱۸ روز پیش از ترک مخاصمه گرفته شده بود

ساعت یازده بامداد روز ۱۱ نوامبر (ماه یازدهم در تقویم میلادی) سال ۱۹۱۸با امضای قرارداد آتش بس و اعتراف به شکست از سوی آلمان، جنگ جهانی اول که بیش از پنج میلیون و پانصد هزار نظامی …

ساعت یازده بامداد روز ۱۱ نوامبر (ماه یازدهم در تقویم میلادی) سال ۱۹۱۸با امضای قرارداد آتش بس و اعتراف به شکست از سوی آلمان، جنگ جهانی اول که بیش از پنج میلیون و پانصد هزار نظامی و شش میلیون غیر نظامی کشته داشت پایان یافت و آتش تفنگها خاموش شد. ولی همه گیری آنفلوآنزای متعاقب آن که سربازان بازگشتی از جبهه ها ویروس آن را باخود به شهرهایشان برده بودند بیش از ۲۰ میلیون انسان را از میان برد. قرارداد آتش بس در یک واگن راه آهن در «کوم پی ان Compiegne» واقع در شمال فرانسه امضا شد. در فوریه سال ۸۸۸ در همین محل پادشاه فرانکها تاجگذاری کرده بود و در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۰ هیتلر در همین محل دولت فرانسه را مجبور به امضای قرارداد تسلیم کرد تا عمل امضای قرارداد ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ جبران شود.

دلیل کم بودن تلفات جنگ جهانی اول نسبت به جنگ جهانی دوم، پیشرفته نبودن جنگ افزارها و ضعف قدرت تخریبی آنها بود. جنگ جهانی اول را مورخان «جنگ اروپاییان»، «جنگ بزرگ» و ... عنوان داده اند. این جنگ نقشه جغرافیایی خاورمیانه و اروپای مرکزی و جنوبی را تغییر داد و به عمر دو امپراتوری قدیمی اتریش و عثمانی پایان بخشید (که به صورت جمهوری ترکیه و جمهوری اتریش درآمدند) و امپراتوری روسیه را به صورت کشور شوراها در آورد.

انگلستان و فرانسه با این که موفق به خلاص کردن خود از دست قدرت در حال طلوع آلمان شده بودند و سرزمین های بیشتری را بر قلمروهای خود اضافه کرده بودند مجبور به تغییر سیاست خود شدند، زیرا که جهان شرایط تازه ای پیدا کرده بود و قدرتمداران در عین حال با طلوع یک نظام ایدئولوژیک (روسیه) هم در صحنه جهان رو به رو شده بودند که قبلا سابقه نداشت. به علاوه، در آمریکا نیروهایی پا به عرصه گذارده بودند که نمی خواستند این کشور به انزوای طولانی خود ادامه دهد. جنگ جهانی اول تجربه قدرت برای آمریکا بود که وارد صحنه سیاسی جهان شود.

دوقدرت اروپایی بازمانده از جنگ جهانی اول پس از سر برآوردن از زیر خرابه های آن خود را در اروپا با ایتالیای تازه ای رو به رو می دیدند که از شر اتریش خلاص شده بود و سهم خواهی می کرد و شرایط خاور دور دور با جمهوری شدن چین و قدرت گرفتن ژاپن تغییر یافته بود و در بسیاری از نقاط جهان احساسات ناسیونالیستی که طبیعت ضد سلطه دارد در حال بیدار شدن بود.

از میان تلفات نظامیان، سهم آلمان یک میلیون و هفتصد هزار، فرانسه یک میلیون وسیصد هزار و انگلستان ۹۰۰ هزاربود.

جنگ جهانی اول که نتیجه رقابتهای استعماری قدرتهای اروپایی بود و نتیجه اش تحقیر ژرمن ها؛ ملی گرایی افراطی را در اروپا به دنیا آورد که نتیجه اش جنگ جهانی دوم بود. کما این که توطئه های منجر به فروپاشی شوروی به احیاء ناسیونالیسم روس منجر شده، تجاوز وحشتناک ژاپنی ها به چین ابرقدرت سوسیال ناسیونالیستی چین و تصاحب، استثمار و ... هندوستان قدرت هند را به وجود آورده است.

از نتایج جنگ جهانی اول، یکی هم افزایش حضور زنان در ادارات و کارگاهها بود که پدیده تازه ای شد. به سبب اعزام مردها به جبهه های جنگ، راه برای ورود زنان به مشاغل مردانه باز شد که پس از آن به صوت یک امر عادی آمد. عراق، اردن و لبنان از ساخت های بعد از جنگ جهانی اول و از نتایج آن بوده اند.

خونین ترین صحنه های جنگ حهانی اول، نبرد «وردن» بود که ضمن آن یک میلیون تن کشته شدند.