بلندی‌های ترسناک

آیا شما از سوار شدن به هواپیما می‌ترسید. منظورمان ترس از هواپیما با این شرایط ناوگان هوایی کشور نیست؛ بهتر است بپرسیم آیا شما از بالا رفتن از نردبان می‌ترسید؟ از رفتن به لبه پشت بام دچار احساس اضطراب می‌شوید؟ اگر این طور است احتمالا شما دچار بیماری ترس از ارتفاع هستید. ترس از ارتفاع یا آکروفوبیا بیماری نسبتا شایعی است که در افراد در درجات مختلفی دیده می‌شود.

فوبیا یا ترس مرضی واژه‌ای است که به مجموعه‌ای از علائم که هنگام ترس از شیء یا موقعیتی ظاهر می‌شوند، اشاره می‌کند. افراد می‌توانند واکنش‌های ترس را به حیوانات، موقعیت‌های اجتماعی یا ارتفاع نشان دهند.

بیمار مبتلا به این اختلال به غیرمنطقی بودن ترس خود، آگاه است ولی در عین حال قادر به مقابله با آن نیز نیست. این ترس به حدی نافذ است که باعث اجتناب فرد از موقعیت‌های هراس‌آور می‌شود یا حداقل به سختی می‌تواند موقعیت مذکور را تحمل کند و در صورت مواجهه نیز اضطراب فراوانی در او ایجاد می‌کند.

فرد مبتلا به ترس از ارتفاع ممکن است حتی از تصور قرار گرفتن در ارتفاع یا تصور سرگیجه ناشی از قرار گرفتن در ارتفاع نیز دچار اضطراب شود.

علت چیست؟

درباره علت ترس از ارتفاع مجموعه‌ای از عوامل زیستی و وراثتی در کنار عوامل محیطی و روان‌شناختی مطرح شده است، به طوری که به نظر می‌رسد در برخی از بچه‌ها که ذاتا مستعد این ترس هستند، وجود نوعی فشار مزمن محیطی یا روان‌شناختی لازم است تا یک اختلال‌ترس کامل شکل بگیرد.

عده‌ای از روان‌شناسان نیز معتقد به اصل یادگیری هستند و ترس را نوعی واکنش شرطی تلقی می‌کنند، به گونه‌ای که بروز اضطراب و ناراحتی به دلیلی مشخص در حضور شیء یا یک موقعیت معمولی در آینده منجر به ترس از آن شیء یا موقعیت خنثای اولیه می‌شود.

اکثر موارد ترس از ارتفاع در دوران کودکی شروع می‌شوند، اما ممکن است در اوایل بزرگسالی نیز ایجاد شوند.

درمان

بسیاری از افراد مبتلا به ترس‌های مرضی فکر می‌کنند ترس‌شان احمقانه، بچه‌گانه و ناچیز است. به همین علت اغلب سعی در پنهان کردن آن می‌کنند و تا وقتی که این ترس را پنهان کنند، همچنان این مشکل وجود خواهد داشت و در زندگی محدود خواهند شد. حتی پزشکان نیز ممکن است در تشخیص این‌که دردهای معده، فشارخون بالا و ضربان تند قلب به دلیل ترس می‌باشد اشتباه می‌کنند.

خوشبختانه، ترس از ارتفاع درمان‌پذیر است و بیشتر افرادی که به دنبال درمان ترس خود هستند به‌طور کامل بر ترس‌های خود غلبه می‌کنند. درمان ترس‌های مرضی نظیر ترس از ارتفاع شامل رفتار درمانی، آموزش و استفاده از داروست. معمولا برای درمان این اختلال ترکیبی از درمان‌های غیردارویی و دارویی استفاده می‌شود.

رفتار درمانی یکی از روش‌های درمانی است؛ سایر روش‌های درمانی نظیر روانکاوی، خانواده درمانی و نیز استفاده از داروها از سوی روانپزشکان توصیه شده‌اند که با بهبود قابل توجه این اختلال توا‡م بوده است.

مواجهه درمانی نوع دیگری از درمان است که شامل مواجهه تدریجی بیمار با موقعیت‌ها یا موارد ترس‌آور می‌شود. با این درمان به بیماران یاد داده می‌شود که آنها می‌توانند با موقعیتی مواجه شوند و نیاز به اجتناب و گریز از آن نداشته باشند.