دیدن خون در ادرار همیشه موجب ترس و نگرانی افراد می‌شود. البته حق هم دارند چون این خون را باید جدی گرفت زیرا می‌تواند علامت بیماری‌های سختی باشد.

وجود خون در ادرار ممکن است میکروسکوپی باشد یعنی فقط هنگام آزمایش ادرار در زیر میکروسکوپ دیده شود، ممکن هم هست که وجود خون در ادرار به اندازه‌ای باشد که با چشم نیز بتوان آن را دید. علی‌رغم این‌که مقدار خون موجود در ادرار متفاوت است، عللی که می‌توانند این مشکل را ایجاد کنند یکسان هستند و بررسی‌های پزشکی مورد نیاز برای تشخیص آنها نیز مشابه است. وجود خون در ادرار تنها یک نشانه است؛ نشانه‌ای که دلیل وجود یک بیماری است.

علت چیست

عوامل متعددی می‌توانند سبب خون در ادرار شوند. این عوامل از سرطان‌ها، سنگ‌ها یا ضربه شروع می‌شود و تا عفونت‌های باکتریایی و ویروسی، التهابات غیراختصاصی کلیه، دارو و بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات ادامه می‌یابند. در مواردی نیز علت کشف نمی‌شود که معمولا این موارد خطرناک نیست. گاهی اوقات نیز ورزش علت وجود خون در ادرار است.

در بسیاری از موارد وجود خون در ادرار تنها علامت بیماری زمینه‌ای است، اما در سایرین نیز ممکن است علایم دیگری نظیر درد شکمی، کاهش شدت ادرار، تاخیر در ادرار ناکامل، تب، ادرار مکرر، درد در حین ادرار و تمایل شدید به ادرار کردن وجود داشته باشد.

ادرار خونی در اغلب اوقات به وسیله یکی از اعضای دخیل در تولید یا انتقال ادرار ایجاد می‌شود، به همین دلیل در ارزیابی‌های پزشکی به بررسی کل دستگاه ادراری می‌پردازند یعنی کلیه‌ها، حالب (لوله‌ای که ادرار را از کلیه‌ها به مثانه می‌آورد)، مثانه، پروستات و میزراه (لوله‌ای که ادرار را به خارج از مثانه هدایت می‌کند) به طور کامل بررسی می‌شود.

تشخیص بیماری

همانطور که گفته شد وجود خون در ادرار تنها یک نشانه است نه بیماری. برای مشخص شدن علت وجود خون در ادرار نیاز به آزمایش‌های دقیقی است. این آزمایشات از آزمایش خون و ادرار شروع می‌شود. قدم بعدی سونوگرافی است. برای ارزیابی کلیه‌ها و حالب معمولا پزشکان از عکس رادیولوژی همراه با تزریق ماده حاجب استفاده می‌کنند، سودمند است. سیتوسکوپی اقدام دیگری است که برای بررسی مثانه انجام می‌شود. در این روش یک لوله وارد مثانه می‌کنند و با چشم مثانه و میزراه را می‌بینند. در مردان بالای ۵۰ سال که علت خاصی برای آنها پیدا نشده است، باید حتما جهت بررسی سرطان پروستات، آزمایش آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) انجام شود. البته تمام این اقدامات لزومی ندارد برای یک فرد انجام شود و در هر مرحله که پزشک به تشخیص برسد اقدامات بیشتر ضرورتی ندارد.

درمان

درمان ادرار خونی به علت آن بستگی دارد. درخصوص سنگ یا عفونت، درمان اختصاصی آن انجام می‌شود. در مورد داروها نیز یا میزان دارو اصلاح می‌شود یا اصلا عارضه مهمی تلقی نمی‌شود. در مواردی هم که علت واقعی در بررسی‌های پزشکی یافت نمی‌شود ادرار باید به صورت سالانه کنترل شده تا اطمینان حاصل شود که هیچ تغییراتی رخ نداده است. اگر ادرار خونی عود کرد، ارزیابی دوباره ممکن است ضروری باشد.