اندازه‌گیری انرژی گرمایی است كه در خاك و هوا قابل سنجش می‌باشد.

آنومالی دمایی:

در صورت مقایسه میانگین درجه حرارت یك نقطه با میانگین درجه حرارت تمام نقاط عرض جغرافیایی كه از همان نقطه عبور می‌كند یك تفاوت دمایی مشاهده می‌گردد كه این اختلاف حرارت را آنومالی دمایی می‌گویند.

تغییر قائم دما:

درجه كاهش دما برای واحدی از افزایش ارتفاع در درون جو را لپس‌ ریت می‌نامند زمانی كه در ارتباط با افازیش ارتفاع درجه حرارت هوا كاهش یابد، لپس ریت مثبت است.

دماسنج :

(Thermometer) اندازه گیری درجه حرارت هوا توسط دستگاهی بنام دماسنج صورت می‌گیرد اولین دماسنج در اواخر سده شانزدهم توسط گالیله اختراع و مورد انتقاد قرار گرفت در ساختمان آن از الكل استفاده شده است.

مقیاس‌های دماسنجی:

بطور كلی امروزه سه سیستم مقیاس‌های دماسنجی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سیستم فارنهایت (Fahrenheit):

در سیستم فارنهایت نقطه جوش و انجماد پایه درجه‌بندی را تشكیل می‌دهد در سیستم فارنهایت آب در سی و دو درجه یخ می بندد و در دویست و دوازده درجه می‌جوشد و این فاصله صد و هشتاد درجه را می‌پوشاند.

سیستم سلزیوس (Celsiuse) (سانتی‌گراد):

در سیستم سلزیوس نقطه جوش و انجماد اساس درجه بندی را تشكیل می دهد. در سیستم سلزیوس آب در صفر درجه یخ می‌زند و در ده درجه می جوشد و فاصله انجماد و جوش آن صد درجه سانتی‌گراد درجه‌بندی می‌شود.برای تبدیل یك درجه سانتی‌گراد به فارنهایت و یا بالعكس از فرمول‌های زیر می‌توان استفاده كرد.

سیستم مطلق (ِِAbsolute):

سیستم مطلق از صفر مطلق شروع می‌شود. صفر مطلق ۲۷۳درجه سانتی‌گراد زیر نقطه انجماد آب است از اینرو نقطه انجماد دویست وسی وهفت درجه كلوین می‌باشد.

دماسنج حداكثر:

در ساختمان دماسنج حداكثر در قسمت لوله باریك مجاور مخزن یك قشر فشردگی وجود دارد كه اتصال دائم جیوه داخل مخزن و لوله باریك را قطع می‌كند بطوری كه در مواقع افزایش حرارت، حجم اضافی جیوه قادر به عبور از داخل مخزن بوده ولی در مواقع كاهش درجه حرارت بازگشت مجدد جیوه، به داخل مخزن صورت نمی‌گیرد. در نتیجه حداكثر درجه حرارت اندازه‌گیری می‌شود. این امر معمولاً در شبانه روز یك بار صورت می‌گیرد و برای به كار انداختن مجدد آن كافی است. با تكان دادن دستگاه جیوه به مخزن اولیه باز گردد.

دماسنج حداقل:

در ساختمان دماسنج حداقل، به جای جیوه از الكل سفید استفاده می‌كنند. در این دماسنج، سوزنی به طول تقریبی یك سانتی‌متر (اصطلاحاً اندكس نامیده می‌شود) در داخل الكل لوله باریك دماسنج شناور است به این ترتیب، در موقع ایجاد حرارت و در نتیجه انبساط حجم الكل، الكل به راحتی از اطراف سوزن عبور می‌كند، بدون آنكه حركتی به آن بدهد در زمان كاهش درجه حرارت، الكل تا نقطه تماس با سطح خارجی سوزن از اطراف آن جریان یافته و از این به بعد نیروی كشش سطحی سوزن را به اطراف مخزن دماسنج می‌كشد این حركت تا رسیدن درجه حرارت به حداقل خود ادامه یافته و سپس متوقف می‌شود از اینرو قرائت حداقل حرارت در هر زمانی كه باشد براحتی میسر می‌گردد.

دمانگار (Thermograph):

این دماسنج‌ها اغلب برای آن نواحی بكار می‌رود كه دسترسی به آنها در كوتاه مدت مشكل است و یا برای دقت بیشتر و كنترل درجه حرارت در ساعات مختلف، از این دماسنج استفاده می‌كنند.