آیت ا...بهجت تجلی فقه و عرفان حقیقی و نمونه ای از تربیت یافتگان مکتب معارف اسلامی بود. در زندگی و رفتار و عمل او آموزه های اسلامی و دستورات الهی تبلور داشت و حقیقتا شخصیتی بود که دیدار او یاد خدا را در ذهن زنده می کرد. او این مقام و مرتبه بلند معنوی را نه در کنج خانقاه و یا بر اثر ریاضت های غیرشرعی به دست آورده بود که از راه تحصیل و تعبد و علم و عمل کسب کرده بود. آیت ا...بهجت در زمانی که مسافرت دشواری های بسیاری به همراه داشت، از زادگاه خود «فومن» به عتبات عالیات سفر کرد و در دو حوزه کربلا و نجف سال ها رحل اقامت افکند و از محضر عالمان بزرگی چون آقاضیاء عراقی، آیت ا...محمدحسین کمپانی، آیت ا...ابوالحسن اصفهانی، شیخ محمدکاظم شیرازی وآیت ا...نائینی در فقه و اصول بهره برد واز سرچشمه عرفان و اخلاق آیت ا...حاج سیدعلی قاضی سیراب شد. آن عالم ربانی به این مقدار هم بسنده نکرد و پس از بازگشت به وطن، در حوزه علمیه قم که پس از حضور مرجع بزرگ شیعه آیت ا...بروجردی شور و نشاطی یافته بود، ماندگار شد و گوش جان به سخن اسوه فقاهت و مرجع علی الاطلاق سپرد و رحل اقامت در محضر آیت ا...بروجردی افکند. او خود نیز در حوزه سفره درس و تدریس گستراند و طالبان علم و اخلاق را از سرچشمه علم خویش سیراب کرد و چند دهه به تربیت شاگردان پرداخت. حجت الاسلام مهدی هادوی یکی از شاگردان آیت ا...بهجت در گفت وگو با مهر درباره اسوه اخلاق و عرفان اظهار داشت: آیت ا...بهجت اسوه تقوا و الگوی مجسم خودسازی بود. رفتار وی به گونه ای بود که هرکس در مجاورت وی قرار می گرفت و لحظه ای از کنار وی عبور می کرد تحت تاثیر حالات معنوی و شخصیت وی قرار می گرفت.براساس تعبیری که در روایات وجود دارد که نگاه به عالم عبادت است وانسان را به یاد خداوند می اندازد، نگاه به وی انسان را به یاد خداوند می انداخت.وی افزود: آیت ا...بهجت سعی می کردند دیگران را در مسیر معنویت و اخلاق تربیت کنند، وی نماز خاصی می خواندند که گاهی عده ای با این پرسش مواجه بودندکه چرا وی چنین حالاتی را بروز می دهند، در حالی که بسیاری از اهل معرفت حالات خود را بروز نمی دهند، اما این بروز برای این بود که دیگران از وی بیاموزند. آیت ا...بهجت داعی به خود نبود، از خود تعریف و تمجید نمی کرد، اگر این رفتار و حال و هوای عاشقانه آیت ا...بهجت را در نماز و یا زیارت در کنار حرم مطهر حضرت معصومه می دیدیم برای این بود که دیگران یاد بگیرند چگونه می توان راه معنویت را طی کرد.آیت ا...هادوی تهرانی با اشاره به توفیق حضور خود در درس فقه آیت ا...بهجت اظهار داشت: درس فقه آیت ا...بهجت درسی بود که علی رغم دقت و احترام به عالمان گذشته، مملو از مطالب و نکات تازه در حول مباحث گذشتگان بود. وی نکته های تازه را به گونه ای بیان می کرد که در حاشیه مطالب گذشتگان قرار گیرد تا مبادا تعریف و تمجیدی از وی محسوب شود.وی همچنین اضافه کرد: درس فقه وی در عین حال که درس علمی، تفسیر و نوآوری و آزادی فکری بود درس اخلاق هم محسوب می شد، آیت ا...بهجت همواره قبل و بعد از بحث به صورت غیرمنتظره مطالب اخلاقی، اجتماعی و سیاسی را به مناسبت های مختلف بیان می کرد، که در بسیاری مواقع آ ن چه مطرح می کرد پاسخی بود به سوالات نپرسیده حاضرین در جلسه.استاد هادوی تهرانی گفت: وجود مبارک آیت ا...بهجت نماد عینی علم و عمل صالح بود و ایشان از شاگردان برجسته مکتب اهل بیت(ع) بود که درحوزه علم و عمل به مقامات عالی دست یافته بود.وی تاکید کرد: در کنار عشقی که آیت ا...بهجت نسبت به اهل بیت(ع) داشت نسبت به مسئله وحدت بین مذاهب اسلامی دیدگاه بسیار روشنی داشت و معتقد بود مسائل شیعه و سنی جنبه تاریخی دارد و جا ندارد که شیعیان و اهل سنت مسائل عمومی جهان اسلام را فدای برخی مسائل گذشته کنند، همواره تاکید داشت مسلمانان باید با توجه به مصالح عمومی جهان اسلام در راستای وحدت که منشاء قدرت در جهان اسلام خواهد بود حرکت کنند.

ندائی