کنتراست تصویری یا نسبت تقابل میان رنگ‌ها از ویژگی‌های بسیار مهم نمایشگرهای کامپیوتر و تلویزیون‌هاست که باید به دقت مورد توجه قرار گیرند. به بیان ساده می‌توان گفت که کنتراست تصویری، برابر با شدت‌‌های مختلف روشنایی است که نمایشگر می‌تواند میان روشن‌ترین رنگ (سفید) تا تاریک‌ترین رنگ (سیاه) ایجاد کند. این موضوع را با تعداد رنگ نباید اشتباه گرفت. در واقع کنتراست می‌تواند شدت‌های مختلفی از یک رنگ خاص را ایجاد کند. تمامی این تعریف‌ها تلویحی هستند و با تعریف علمی و دقیق خود فاصله دارند، اما ساده‌سازی شده‌اند.

وظیفه اصلی کنتراست، ‌ایجاد شفافیت و وضوح تصویر است. نمی‌دانم می‌دانید یا نه، که نمایشگرهای دو بعدی کنونی تمامی اجسام و اشیای سه‌بعدی را با کمک رنگ‌ها و سایه‌ها خلق می‌کنند و هرچه توان تفکیکی بین رنگ‌ها و سایه‌ها بیشتر باشد، ‌وضوح تصویر نیز افزایش خواهد یافت. از این‌رو هر چه تقابل میان رنگ‌ها (کنتراست) بیشتر باشد، تفکیک بین اجسام مختلف و شبیه‌سازی سه‌بعدی محیط با کیفیت بالاتری امکان‌پذیر خواهد بود. به ‌همین دلیل است که شرکت‌های سازنده نمایشگر این‌همه درباره کنتراست بالای نمایشگرهای خود مانور تبلیغاتی می‌دهند.

کنتراست ثابت و پویا

اگر به امکانات نمایشگرها علاقه‌مند باشید شاید به خاطر بیاورید که اندازه کنتراست تصویری نمایشگرها به‌ طور معمول بین ۳۰۰ به ۱ تا ۶۰۰ به ۱ متغیر بود. این را نیز می‌دانید که این نسبت به ‌همین صورت نمایش داده می‌شود. از چند سال پیش به این‌سو؛ تغییراتی شکل گرفت و این نسبت بهبود یافت و در بسیاری از نمایشگرهای جدید تا ۱۰۰۰ به ۱ با افزایش مواجه شد. اما در برخی مواقع دیده می‌شود که کنتراست تصویری برخی نمایشگرها را به ‌صورت ۲۰ هزار به ۱ اعلام می‌کنند. نه اینکه این ادعا صحیح نیست، اما تعریف آن متفاوت است و بیشتر خریداران چیزی درباره آن نمی‌دانند.

راستش را بخواهید هر شرکتی تعریف خاص خود را برای کنتراست ارایه می‌کند. به ‌همین دلیل است که تعریف یکسانی وجود ندارد و گاهی اوقات دیده می‌شود که برخی نمایشگرها با کنتراست کمتر، کیفیت بالاتری از نمایشگری با کنتراست بیشتر دارند.

در حال حاضر دو تعریف تجاری از کنتراست وجود دارد که به کنتراست ثابت (Static) و کنتراست پویا (Dynamic) مشهور شده‌اند. این را نیز گفته باشم که محاسبه کنتراست به طور معمول در اتاق‌های کاملا تاریک و استاندارد انجام می‌شود. اتاق تاریک استاندارد، اتاقی است که تمامی تشعشعات منتشر شده در محیط اتاق را جذب می‌کند. نمایشگرهای LCD بیشتر در اتاق‌هایی قرار دارند که اگر تمامی منابع نور آن نیز قطع شوند باز هم مقداری از تشعشعات تابیده شده توسط نمایشگر را بازتاب می‌دهند و این امر موجب کاهش کنتراست می‌شود.

نوع کنتراست پویا، بیشتر برای تلویزیون‌های LCD استفاده می‌شود زیرا تصاویر آن تحرک بیشتری نسبت به نمایشگرهای LCD کامپیوترها دارند. البته برخی شرکت‌ها از کنتراست پویا برای نمایشگرهای کامپیوتر نیز استفاده می‌کنند، زیرا افزایش ابعاد نمایشگرها موجب شده است که این موجودات به یک نیمچه تلویزیون تبدیل شوند. می‌توان این‌گونه بیان کرد که اگر کنتراست ثابت تصویری یک نمایشگر ۱۰۰۰ به ۱ باشد،‌ کنتراست پویای آن در حوالی ۵۰۰۰ به ۱ خواهد بود.

در پایان

افزایش میزان روشنایی (Brightness) تاثیر مهمی در افزایش میزان کنتراست به‌خصوص از نوع پویا دارد. در این‌باره صحبت خواهم کرد!