براساس ماده واحده الحاق شده به تبصره ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب ۲۹/۶/۷۶ مقرر شد که مهریه های ریالی متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه زمان تأدیه مهریه نسبت به سال اجرای عقد، محاسبه و پرداخت شود، به شرط این که زوج ها هنگام عقد نکاح به شرط یا گونه دیگری رضایت نداده باشند.

در این ماده مقرر شد که آیین نامه اجرایی این قانون در مدت ۳ ماه از تاریخ تصویب آن، تهیه شود و به تصویب هیئت وزیران برسد که هیئت وزیران این آیین نامه ماده واحده را تصویب کرد. بنا بر ماده ۲ آیین نامه چگونگی محاسبه مهریه وجه رایج، به این ترتیب است: «متوسط شاخص بها در سال قبل، تقسیم بر متوسط شاخص بها در سال وقوع عقد ضرب در مهریه مندرج در عقدنامه.» به موجب ماده ۳ «در مواردی که مهریه زوجه باید از ترکه زوج متوفی پرداخت شود، تاریخ فوت مبنای محاسبه مهریه خواهد بود.» (شاخص بهای هر سال در اختیار مراجع قضایی یا ثبتی است)براساس شاخص کل بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری که بانک مرکزی آن را اعلام می کند، می توان چگونگی محاسبه مهریه را در صورت وقوع طلاق، مطالبه مهریه یا محاسبه مهریه در صورت فوت زوج تفکیک کرد.

الف) چگونگی محاسبه مهریه در صورت وقوع طلاق یا مطالبه مهریه با ادامه زندگی مشترک: در این حالت باید شاخص سال قبل از سال محاسبه را بر شاخص سال وقوع عقد ازدواج تقسیم و حاصل این تقسیم را در مبلغ مهرالمسمی ضرب کرد تا میزان مهریه قابل پرداخت و دریافت به دست آید. به طور نمونه اگر زنی در سال ۱۳۳۹ ازدواج کرده و مهریه اش یک میلیون ریال باشد و در سال ۱۳۷۷، مهریه اش را مطالبه کرده باشد، میزان مهریه قابل پرداخت به این صورت محاسبه می شود:

بنابراین مهریه قابل دریافت ۱۱۳ میلیون و ۶۳۶ هزار و ۳۰۰ ریال است.

ب) چگونگی محاسبه مهریه در صورت فوت زوج: اگر زن بعد از فوت شوهرش برای وصول مهریه خود از ماترک زوج اقدام کند، در این فرض در هر تاریخی زن بعد از فوت شوهرش مهریه خود را مطالبه کند، باید شاخص سال فوت زوج بر شاخص سال ازدواج تقسیم و حاصل به دست آمده را ضرب در مبلغ مهرالمسمی شود. به طور نمونه زنی در سال ۱۳۱۵ ازدواج کرده و مهریه اش ۲۰۰ هزار ریال وجه رایج است و همسرش در سال ۱۳۷۰ فوت کرده است. مهریه این گونه محاسبه می شود.

مهریه قابل مطالبه ۸۹ میلیون و ۷۲۰ هزار ریال است.

منبع: کتاب حقوق خانواده جلد اول