ذات الریه عفونت یک یا چند ناحیه از شش ها است. معمولاً به وسیله باکتری ها یا ویروس ها ایجاد می شود ولی با این حال علل دیگری نظیر قارچ ها نیز وجود دارند. شایع ترین علت باکتریائی آن پنوموکوک است ولی علل کمتر شایع عبارتند از باکتری های استرپتوکوک و استافیلوکوک ذات الریه می تواند به وسیله مایکوپلاسماها هم ایجاد شود. علل ویروسی ذات الریه شامل آنفولانزا و آدنوویروس ها است.
برای ابتلاء به ذا ت الریه باکتریائی، کودک باید زمانی که نسبت به آن بسیار مستعد است با باکتری آن مواجه پیدا کرده باشد. پنوموکوک، استرپتوکوک و باکتری های استافیلوکوک در بینی و گلوی کودکان سالم حضور دارند. برای اینکه این باکتری ها بتوانند به شش ها برسند و جایگزین شوند مقاومت کودک باید با سرما و یا دیگر عفونت های مجاری تنفسی فوقانی پائین آمده باشد. بنابراین می توان گفت که ذات الریه باکتریائی به صورت معمول مسری نیست.
انواع از ذات الریه که به وسیله ویروس ها ایجاد می شوند به نام ذات الریه های ویروسی خوانده می شوند و مسری می باشند. دوره کمون (زمانی که طول می کشد تا بعد از مواجهه با عامل بیماری، بیماری ظاهر شود) برای بیشتر انواع باکتری های ذات الریه ای دو تا پنج روز است.
● علائم و نشانه ها
علائم ذات الریه باکتریائی شامل عفونت های خفیف دستگاه تنفسی فوقانی مشروع ناگهانی تب بالا، لرز، سرفه و تنفس شدید و گاهی درد یک طرف یا هر دو طرف سینه است. در نوزادان زجر تنفسی می تواند منجر به تورفتگی بین دنده ها و صدای خرخر در هنگام بازدم بچه شود.
شروع ذات الریه ویروسی تدریجی است و به همراه سردرد، خستگی، تب یا درجات مختلف (۲۸ تا ۵/۴۰ درجه)، گلودرد و سرفه خشک و شدید است.
● مراقبت خانگی
بسیاری از موارد ذات الریه ویروسی خفیف می باشند و اصلاً شما متوجه آنها نمی شوید. ممکن است فکر کنید کودک سرماخوردگی دارد و نیازمند داروهای سرماخوردگی است. ذات الریه سپس خودبه خود در عرض ده تا چهارده روز خوب می شود.
اگر علائم زجر تنفسی وجود داشتند. پزشک باید کودک را ببیند.
● موارد احتیاط
بدتر شدن ناگهانی سرماخوردگی به همراه تب بالا، لرزش در قفسه سینه یا تنفس سریع ذات الریه را مطرح می کند.
در نوزادان تو رفتن سینه و صداهای خرخر در هنگام تنفس نیازمند مراقبت پزشکی فوری می باشد.
در کودکان خلط همراه با خون می تواند نمایانگر یک بیماری جدی باشد یا نباشد ولی در هر حال باید توسط پزشک دیده شود.
● درمان پزشکی
تشخیص نیازمند معاینه دقیق سینه، رادیوگرافی، آزمایشات خونی و گاهی کشت خون و خلط می باشد.
در گذشته کودکی که ذات الریه داشت همیشه بستری می شد ولی اکنون جوان ترین و بیمارترین آنها بستری می شوند. بیشتر موارد ذات الریه باکتریائی به آنتی بیوتیک ها پاسخ می دهند. بیماری که عفونت استرپتوکوکی یا استافیلوکوکی دارد ممکن است نیازمند به مصرف آنتی بیوتیک شود. ذات الریه مایکوپلاسمائی به بعضی از آنتی بیوتیک ها پاسخ می دهد ولی ذات الریه ویروسی پاسخ نمی دهد. در مورد ذات الریه های ویروسی پزشک شما استراحت، مقادیر زیاد مایعات و صبر و تحمل را توصیه خواهد کرد تا بیماری مراحل خود را طی کند.