● ابزار و زبان بیان هنر فرکتال، اعداد و ارقام و رابطه فی مابین آنهاست
علی رغم دیدگاه برخی از هنرمندان کلاسیک به هنر فرکتال که آن را بازی اعداد در ریاضی می دانند، دوستداران این هنر دیجیتالی آن را راهی نو برای کنکاش در روابط فرم و فضا معرفی می کنند آیینه هنر: هنر فرکتال (fractal art)، هنری وابسته به علم ریاضیات و برپایه معادله نویسی در کامپیوتر است. به طور تحت اللفظی، هنر فرکتال را می توان وجه بصری معادلات پیچیده ریاضی در نظر گرفت که بوسیله کامپیوتر در برنامه ای خاص به نام فرکتال (program fractal ) نوشته و تنظیم می شود. در سال ۱۹۷۵ «بینویت ماندلبورت» برای نخستین بار از اصطلاح فرکتال برای توصیف تصاویر بافت های نامنظم همچون بافت کوه ها استفاده کرد. اگر از فاصله دور به کوه ها نگاه کنید، می توانید سیمای کلی بافت آن را ببینید. اگر به آن نزدیک شوید متوجه جزئیاتی نظیر شیارها و برآمدگی هایی در سطح آن می شوید که روی هم رفته بافت کوه را تشکیل می دهند. اگر فاصله خود را باز هم کمتر کنید متوجه صخره ها و سنگ های کوچکتری می شوید که با چیدمان خود، این فرورفتگی ها و برجستگی ها را ساخته اند. جستجوی شما در رسیدن به عمق این بافت، می تواند تا رسیدن به مولکول و اتم ادامه یابد. کنکاش در تصاویر هنری فرکتال نیز شبیه واکاوی بافت یک کوه است. تصاویر فرکتال شامل اشکالی برپایه محاسبات ریاضی است که بسیار بسیار بزرگ تر از آنچه هستند به نمایش درمی آیند. هنر فرکتال زیرشاخه هنرهای تجسمی دوبعدی است و در حیطه هنرهای دیجیتال می گنجد. طراح تصاویر فرکتال علاوه بر داشتن نبوغ و دانش هنری می بایست بر علم ریاضیات و نیز نرم افزارهای رایانه ای تسلط داشته باشد، چرا که ابزار و زبان بیان این هنر، اعداد و ارقام و رابطه فی مابین آنهاست.علی رغم نگاهی که برخی از هنرمندان کلاسیک به هنر فرکتال دارند و آن را تنها بازی اعداد در ریاضی می دانند، دوستداران این هنر دیجیتالی، آن را راهی نو برای کنکاش در روابط فرم و فضا معرفی می کنند. نمی توان منکر آن شد که رایانه، دنیای پیچیده ای را فراروی انسان قرار داد. به این اختراع بشری می توان همچون ساخت یک دوربین عکاسی فوق مدرن نگاه کرد که جزئیات و امکانات بیشتری را در اختیار کاربران قرار می دهد. برای روح پرسشگر و کنجکاو انسان، بسیار مشکل به نظر می رسد که از تعمق در جزئیات خودداری کند. برنامه های فرکتال قادراند تا متنوع ترین تصاویر رنگی که تاکنون توسط بشر خلق شده اند را طراحی کنند. تنوع بیشمار فرم های انتزاعی این هنر به هر مخاطب امکان یافتن دریافت شخصی خود را می دهد و می تواند لحظه ها چشم مخاطب را در گیر و دار فضای خود اسیر کند.هنر فرکتال را یک هنر تجربی می دانند، چرا که هنرمند در خلق تصاویر آن هیچ گاه به طور کامل از نتیجه آن مطمئن نیست.
این عدم اطمینان به معنای غیرقابل پیش بینی بودن تصاویر فرکتال است. برخی از کارشناسان هنر مدرن این ویژگی هنر فرکتال را وجه مشترک آن با هنر کلاسیک می دانند چرا که در هنر نقاشی کلاسیک به معنای استفاده از بوم و رنگ، نیز در برخی موارد نقاش از کنترل کامل قلم مو و جرم رنگ و اثر آن بر بوم ناتوان است. همانگونه که یک سوارکار نمی تواند نیروی اسب اش را مهار کند بلکه آن را هدایت می کند، یک نقاش کلاسیک نیز در طی تجربیات خود یاد می گیرد که چگونه نیروی قلم مو و رنگ را بر بوم خود کنترل و هدایت نماید. در استفاده از یک برنامه فرکتال، هنرمند براساس طراحی پارامترها، طرح مورد نظر خود را پی ریزی می کند و نتیجه همان خواهد شد که به برنامه دیکته شده است. ولی این اتفاق، زمانی که چند نرم افزار گرافیکی برای خلق یک تصویر فرکتال به طور همزمان استفاده شود، متفاوت خواهد بود. در این حالت، ساعت های زیادی وقت صرف می شود تا کوچکترین تغییری در نور، سایه روشن و یا رنگ، بخشی از یک فرم فرکتال حاصل شود و نتیجه همیشه آن چیزی نیست که پیش بینی می شود.هنر مبتنی بر ریاضیات فرکتال زاییده عصر تکنولوژی است. سرعت همه گیر شدن این تصاویر باعث شده تا به شکل گیری مکتبی خاص در این هنر توجه نشود و لذا نام و روش هنرمند همراه در پشت کار پنهان می ماند. امروزه تصاویر بسیار متنوع فرکتال در اینترنت، صفحات نمایشگرهای کامپیوتر و تلفن های همراه قابل رویت است. کارشناسان هنری در آینده با نگاهی به این مقطع زمانی حیات بشر، قطعاً از ورود نامحسوس هنر رایانه ای فرکتال به زندگی روزمره مردم سخن خواهند گفت.