به طور كلی تقویت حافظه یعنی همان یادگیری بهتر , چرا كه هر انچه در فرایند یادگیری تاثیر دارد بالطبع در حفظ و نگاه داری ذهنی نیز موثر است. اگر قوانین یادگیری را بخوبی بدانیم و به انها به گونه ای كه قبلا اشاره شد عمل كنیم , یادگیری بهتر صورت می گیرد و نتیجتا مطالب را اسانتر به ذهن می‌سپاریم . در هر حال با در نظر گرفتن انچه كه موجبات فراموشی انسان را بیشتر فراهم می‌آورد , به اختصار به عوامل موثر در تقویت حافظه اشاره می‌كنیم.

۱- معنا داربودن موضوع یادگیری

هر قدر موضوع یادگیری معنا و مفهوم روشنتری داشته باشد و دانش اموزان به سهولت ان را درك كنند, راحت تر و سریعتر می توانند مطالب را به خاطر بسپارند . بنابراین مفاهیم درسی و مباحث كلاسی باید به گونه ای باشد كه دانش اموزان با توجه و دقت لازم قادر به درك انها باشند و بینش و بصیرتی نسبت به ان مطالب پیدا كنند. بدیهی است حفظ كردن و به خاطر سپردن قطعه شعری كه فرد بخوبی معنا و مفهوم انرا می داند وچه بسا از ان لذت می برد, بسیار اسانتر از حفظ كردن چند بیتی است كه بر معنایش بخوبی اگاه نیست.

چنانچه مایلید تبلیغات شما در اینجا نمایش داده شود
با ما تماس بگیرید

۲- خوشایندی موضوع یادگیری

هر قدر دانش اموزان مطالب ارائه شده را بیشتر دوست داشته باشند, زودتر یاد می گیرند , بهتر به خاطر می‌سپارند و دیرتر فراموش می كنند. همیشه ذوق و تمایل افراد نیز در فرایند حفظ و یاداوری مطالب تاثیر دارد, به طوری كه هر قدر مطالب ارائه شده در جهت ارضای نیازهای عاطفی و روانی افراد باشد, بهتر اموخته شده راحت تر به خاطر سپرده می‌شود.

باید زندگی , مدرسه و درس را برای همه شاگردان زیبا و دوست داشتنی جلوه داد. باید كاری كرد كه دانش آموزان معلم كلاس را دوست داشته باشند. دانش اموزانی كه معلمشان را بیشتر دوست دارند, درس او را زودتر یاد می‌گیرند و كمتر فراموش می‌كنند.

۳- تكرار و كاربرد آموخته‌ها

تكرار و یا مرور ذهنی اموخته‌ها و به كاربستن انها موجبات تقویت حافظه را فراهم می‌سازد.

۴- كل خوانی

همان طوری كه در جریان یادگیری, فراگیرنده , ابتدا كل امر اموختنی را درك می‌كند و سپس به بررسی اجزای تشكیل دهنده ان می پردازد , در جریان حفظ و به خاطر سپاری مطالب نیز همین اصل مورد توجه است و مطالعه كل موضوع , یادگیری را معنا می سارد و حفظ ان را اسانتر می‌كند. حفظ كردن یك قطعه شعر زمانی می‌تواند راحت تر انجام پذیرد كه ابتدا تمامی شعر را لااقل یك بار خوانده ، معنا و مفهوم كلی ان را به دست اوریم و بعد به صورتی كه مایل هستیم تمرین كنیم و انرا به خاطر بسپاریم. وقتی ابتدا كل یك مطلب را به ذهن می‌سپاریم , تصویر درستی از معنا و مفهوم كلی ان را دریافته، بالطبع راحت‌تر می‌توانیم ان را به خاطر بسپاریم . بنابراین قبل ازاینكه یك بخش یا یك فصل از كتابی را كه برای اولین بار می‌خواهیم انرا مطالعه كنیم , صفحه به صفحه بخوانیم، شایسته است كه ابتدا نگاهی اجمالی به فهرست و همه صفحات ان بیندازیم و اگر در پایان فصل خلاصه‌ای از ان ذكر شده باشد, ان را نیز مطالعه كنیم و پس از اینكه یك برداشت كلی از محتوای فصل مورد نظر برایمان فراهم شد شروع به خواندن تمامی ان كنیم.

۵- دقت به هنگام مطالعه

برای اینكه بتوانیم مطلبی را بهتر به خاطر بسپاریم , لازم است با نیت قبلی و انگیزه مشخص شروع به مطالعه ان كنیم و به هنگام خواندن یا گوش دادن به متن , تمركز ذهنی و دقت كافی داشته باشیم . مطالعه كتابهای درسی و غیر درسی با اكراه و بی میلی و در حالت خواب الودگی و بی حوصلگی , زمینه به یاد سپاری مطالب را فراهم نمی سازد . زمانی كه انسان مطالبی را بدون انگیزه تمركز ذهنی و دقت مطالعه كند, اشتهای یادگیری و به خاطر سپاری به حداقل ممكن می رسد. باید توجه داشت كه دقت به معنای دقیق ان امری انتخابی و مستلزم امادگی قبلی , فعالیت هماهنگ اعضای حسی و دستگاه عصبی و عضلانی و بهره گیری از تجارب گذشته است.

۶- پرهیز از حفظ مطالب طولانی بدون فاصله و استراحت كافی

زمانی كه مطالب حفظی خیلی طولانی و خسته كننده باشد از میزان دقت و تمركز ذهنی فرد كاسته می‌شود. آزمایشهای مختلف نشان می دهد كه یادگیری و حفظ كردن مطالب بصورت غیر متمركز یا پراكنده موثرتر است و در زمان كمتری صورت می گیرد. مثلا دو تمرین كه هر كدام ۲۰ دقیقه طول بكشد موثرتر از یك تمرین ۴۰ دقیقه‌ای است.

لازم است فراگیران پس از یادگیری و حفظ مطالب مورد نظر حتما استراحت كنند, تا اینكه مطالب

به خاطر سپرده شده فرصت و مجال استحكام ذهنی را پیدا كنند واز تداخل ذهنی و مزاحمت در یادگیریهای بعدی جلوگیری شود. در واقع برای اینكه مطالب حفظ شده به صورت حافظه بلند مدت در ذهن ما بماند و زود فراموش نشود شایسته است به آن فرصت كافی برای استقرار و استحكام ذهنی داده شود. اگر حافظه فرصت استحكام پیدا نكند, مطالب به خاطر سپرده شده زودتر فراموش می شود. بنابراین نباید در حفظ مطالب و موضوعات مورد نظر دچار عجله و شتابزدگی شد. رعایت فاصله بین مطالعه مختلف و استراحت كافی بعد از یادگبری یك فصل یا موضوع خاص امری كاملا ضروری است.

۷- نقل و بیان آموخته ها

برای اینكه مطالب آموخته شده بهتر در ذهن بماند لازم است چند بار برداشتها و محفوظات ذهنی را برای خودمان یا دیگران بیان كنیم. چنانچه انسان مطالبی را كه به خاطر می سپارد در فرصتهای مناسب برای دوستان , همكلاسیها و یا خودش نقل كند, زمینه حفظ و به خاطر سپردن مطالب راحت تر و با سرعت بیشتر فراهم می شود. بدیهی است نقل مطالب زمانی می تواند به صورت موثر و خوشایند صورت پذیرد كه كل مطالب برای شخص بازگو كننده مفهوم بوده ,درك درستی از آن به دست آورده باشد.