تغذیه کودک با شیر مادر مزایای بسیار زیادی دارد که برخی از آنها اثرات درازمدت داشته و بر سلامت جسمی فرد در بزرگسالی نیز تأثیر می گذارد. از سویی دیگر شیردادن مادر به کودک موجب می شود رابطه عاطفی قوی و خاصی بین آن دو به وجود آید و همین مسئله موجب می شود تا کودک در سنین بالاتر از سلامت روحی بیشتری برخوردار باشد و حتی در بزرگسالی، مادر و فرزند با یکدیگر صمیمی تر باشند و بیشتر همدیگر را درک کنند.
پزشکان و متخصصان با انجام تحقیقات مختلف روی نوزادانی که از شیرمادر تغذیه می کنند و بزرگسالانی که در دوران کودکی از شیرمادر بهره برده اند به اثرات مثبت و فراوان تغذیه با شیرمادر از نظر جسمی و روحی پی برده اند. موارد زیر بخشی از نتایجی است که تحقیقات مختلف ثابت کرده است.
● افزایش سطح هوش
کودکانی که از شیرمادر تغذیه کرده اند در سنین دبستان سطح هوش بالاتری نسبت به سایر همکلاسی های خود دارند. تفاوت آنها با سایرین در زمینه توانایی ها و استعدادشان، در مهارت های زبانی مانند خواندن و نوشتن کاملاً محسوس است.
بسیاری از مادران آرزو دارند که فرزندان باهوشی داشته باشند و شاید همین مسئله موجب شود انگیزه آنها برای شیردادن به فرزندانشان بسیار بالا رود. هرچند برای مادرانی که شاغل هستند ممکن است شیردهی برای مدت طولانی سخت باشد، اما اگر تغذیه نوزادان بین ۴ تا ۶ ماه فقط شیر مادر باشد، تأثیر بسیار مثبتی بر توانایی های ذهنی و هوش آنها دارد. البته شیرمادر نمی تواند هیچ کودک معمولی را تبدیل به نابغه کند یا یک کودک عقب مانده ذهنی را به سطح کودکان معمولی برساند. درواقع هر کودک میزانی از هوش و توانایی ذهنی را به صورت بالقوه دارد و تغذیه با شیرمادر به او کمک می کند تا از همه پتانسل هوش خود استفاده کند و استعدادهای ذهنی بالقوه خود را به بالفعل تبدیل کند.
همچنین مادرانی که به کودکان خود شیر می دهند در سال های بعد تمایل بیشتری به وقت صرف کردن با فرزندانشان دارند، بنابراین در سنین کودکی و نوجوانی بیشتر با فرزندان همراه هستند و آنها را در شکوفا کردن استعدادهایشان یاری می کنند.
● پیشگیری از چاقی
تحقیقات نشان داده است افرادی که در کودکی از شیرمادر تغذیه کرده اند در آینده به احتمال زیاد وزن مناسبی خواهند داشت. این افراد در مقایسه با سایرین ریسک ابتلا به چاقی کمتری دارند.
● اثرات آرام بخش
زمانی که نوزادان به علت بیماری یا مشکلات جسمی درد دارند و گریه می کنند، تغذیه شیرمادر می تواند درد آنها را تسکین دهد و موجب شود آنها کمتر گریه کنند. درواقع بغل کردن، دادن آب قند یا پستانک هرگز نمی تواند به اندازه شیردادن به کودک گریه و بی تابی او را کم کرده و دردهایش را تسکین دهد.
● پیشگیری از بیماری های قلبی
افرادی که در کودکی شیرمادر خورده اند در بزرگسالی شاخص توده بدنی (BMI) کمتر و سطح کلسترول خوب بالاتری دارند و این دو عامل در پیشگیری از بروز بیماری های قلبی و عروقی نقش مؤثری دارند. درواقع تغذیه در دوران کودکی می تواند تأثیر زیادی در تأمین سلامت افراد در سنین بزرگسالی داشته باشد.
● پیشگیری از آلرژی
کودکانی که دست کم چهارماه فقط از شیرمادر تغذیه می کنند در سنین بالاتر، کمتر به آسم، اگزما و آلرژی های غذایی مبتلا می شوند.
تغذیه با شیرمادر موجب می شود کودک دیرتر از موادغذایی دیگر استفاده کند و زمینه آلرژی در او کاهش یابد. پزشکان توصیه می کنند مادران به کودکان خود شیر گاو تا یک سالگی، تخم مرغ تا دوسالگی و مغزها و ماهی تا سه سالگی ندهند.
مادران در دوران شیردهی باید تغذیه مناسبی داشته باشند. بهتر است در این دوران بیشتر از میان وعده های غذایی استفاده کنند. درطول روز هر دو تا سه ساعت چیزی بخورید تا احساس گرسنگی نکنید. سعی کنید در رژیم غذایی خود بیشتر از میوه ها و سبزیجات استفاده کنید تا ویتامین ها و مواد معدنی موردنیاز بدن خود و فرزندتان به خوبی تأمین شود.
از ماهی در رژیم غذایی خود غافل نشوید. اسیدهای چرب امگا۳ در این دوران برای مادر و فرزند بسیار مفید هستند. هرگز بدون مشورت با پزشک اقدام به مصرف قرص ها و مکمل های غذایی نکنید.

غزاله مرعشی
منبع: WebMD