در طول نیمه اول حاملگی تهوع و استفراغ از شکایات شایع می باشد بطور مشخص از چهار هفته بارداری شروع می شود و تا حدود چهارماهگی (۱۶ هفته) ادامه می یابد. در حاملگی اول خانم های جوان بیشتر است و در حاملگی های بعدی تکرار می شود. معمولاً شدت آن در صبح بیشتر است ولی گاهی در طول روز نیز ادامه می یابد.

بیماری صبحگاهی که در ۸۰-۵۰ درصد زنان حامله وجود دارد عبارت است از تهوع همراه یا بدون استفراغ که معمولاً در ۳ ماهه اول حامگی بروز می کند تهوع ممکن است با سایر نشان ها از قبیل خستگی، بی اشتهایی، سرگیجه، کج خلقی و اختلالات خواب همراه باشد البته برخی از زنان در موقع عصر یا ساعات شب به تهوع و استفراغ مبتلا می گردند. استفراغ پس از ۳ ماهه اول حاملگی ممکن است ناشی از عوامل دیگر از جمله انسداد روده، عفونت مجرای ادراری، آپاندیسیت و... باشد از این رو لازم است مراقبت بیشتری بعمل آید.

تهوع در دوران بارداری هرچند که علت خاصی برای آن گزارش نشده است ولیکن فاکتورهای مستعدکننده شامل:

ـ عوامل فیزیولوژیک: کمبود ویتامین بعلت تغییر در متابولیسم پروتئین، پرکاری تیروئید و ترشح بیش از اندازه HCG(هورمون جفت)، تغییر در فیزیولوژی معده-روده ای.

ـ فاکتورهای روانی، هیجانی

ـ عوامل فرهنگی و ارثی

تهوع و استفراغ در حاملگی به دو دسته ساده و بدخیم تقسیم می شود.

تهوع و استفراغ ساده:

باید دانست که با کاهش زیاد وزن و تغییر زیاد وضع تغذیه ای همراه نیست. به منظور جلوگیری از دهیدراتاسیون (از دست دادن آب بدن) زنان قادرند بخورند و به مقدار کافی مواد غذایی را نگه دارند.

درمان:

بندرت آنقدر موفق است که مادر احساس راحتی کامل نماید ولی احساس ناخوشایند بیمار به حداقل می رسد. اغلب متخصصین روش های غیردارویی را تجویز می کنند این روش ها عبارتند از، مصرف غذا به میزان کم و دفعات زیاد، مصرف بیسکویت یا نان سوخاری قبل از برخاستن از رختخواب، درازکشیدن در طی بروز تهوع و استفراغ حاملگی، پرهیز از مصرف غذاهائیکه بروز علائم را تحریک یا تشدید می نماید.

پی آمدهای حاملگی:

مطالعات نشان می دهد که بروز سقط، مرده زایی، مرگ نوزاد و زایمان زودرس در زنانی که تهوع و استفراغ را در حاملگی تجربه کرده اند کمتر از زنانی است که تهوع و استفراغ در زمان حاملگی نداشته اند. و به طور شگفت آوری سیر حاملگی بهتری نسبت به سایرین دارند.

استفراغ های بدخیم حاملگی:

ظهور بالینی اولیه آن به صورت استفراغ های متناوب، طولانی و شدید است (معمولا در ۸-۴ هفته حاملگی) و این حالتی است که معمولا شخص بیمار ناگزیر می شود در بیمارستان بستری گردد و عوارضی مثل کاهش وزن، دهیدراتاسیون، هیپوکالمی و یبوست و کتونوری و گاهی اوقات مشکلات جدی روانی را شامل می شود.

درمان:

بستری شدن در بیمارستان در یک اطاق آرام، معاینه فیزیکی و شرح حال کامل برای هرگونه مشکل روانی و کمک به حل آن، کنترل علائم حیاتی و وزن روزانه، استراحت معده بوسیله دریافت نکردن غذا از طریق خوراکی، داروهای ضداستفراغ یا آرام بخش های ملایم، مشاوره روانی، به محض اینکه مریض توانست غذا را تحمل نماید باید وعده های متناوب به مقدار کم از غذاهای خشک و زودهضم و مایعات مانند آب میوه و چای و شیر استفاده نمود.