مواد غذایی موجود در توت کدام است و چه موقع باید خورد تا مفید واقع شود؟

اگر فصل توت باشد، توت سفید را در همه جا می توانید بیابید. می خواهید بدانید این میوه ریز که گاهی درخت آن کهن شده و دانه های شیرین که بر درختی بزرگ جا دارد و خود را به این طرف و آن طرف می رساند چه خواصی دارد و از نظر غذایی و دوایی چه نقشی را بازی می کند.

درخت توت سفید که توت کرم ابریشم هم می گویند در تمام ایران پراکنده است . در قدیم که خانه ها وسعت زیادی داشت و اغلب باغ و باغچه ای هم که در این خانه ها وجود داشت ، کم و بیش یک یا دو درخت توت سفید در آنجا به چشم می خورد که وقتی میوه آن می رسید آن را می تکانیدند و می خوردند اما فعلا با کوچک شدن خانه ها و وسعت شهرها درختان توت کم و بیش در شهرها ناپدید شده اند و باید برای دیدن درختان توت و خوردن میوه آن به حومه شهرها رفت .

به خاطرم می آید سی و چهار سال پیش که در ارومیه بودم نزدیک شهر توتستانهای وسیعی بود که درختان آن را پیوند زده و پرورش داده بودند. هنگامی که توت این درختان نزدیک به رسیدن بود عده ای روزها آلتی را که از دو تخته ساخته شده بود به هم می زدند تا کلاغ و گنجشک و سار از آن دور شوند و توتها از حمله آنها مصون باشند.

اغلب ، عصرها مردم ارومیه برای خوردن توت به آنجا می رفتند، توتی که از این درختان چیده می شد بزرگی آن به اندازه یک بند انگشت بود و به قدری آبدار و شیرین بود که اغلب شیرینی آن دل آدم را می زد

شنیده ام که توت سفید خراسان هم بی اندازه آبدار و شیرین است و در فصلی که به دست می آید یکی از میوه های معروف خراسان محسوب می شود.

تاریخچه درخت توت

درخت توت سفید یا توت کرم ابریشم ، گهواره پرورش آن در چین بوده است و از آنجا به سایر نقاط ایران پراکنده شده است . در چین بیشتر برای خوراک کرم ابریشم درخت توت سفید را پرورش می دادند. توت سفید وقتی به ایران آمد با آب هوای ایران سازگاری بسیار نشان داد و میوه آن پر آب و شهداگین شد. زیرا این درخت در جایی که آفتاب دارد و هوا نسبتا خشک است خوب رشد می کند و میوه آبدار و شیرینی می دهد و اگر شاخه های آن را قطع نکنند گاهی آن قدر بالا می رود که ارتفاع آن به بیشتر از هجده متر می رسد.

درخت توت سفید را در قرن پانزدهم از ایران به فرانسه برده و کشت کرده اند. کشت آن در جنوب فرانسه که دارای آفتاب زیادی شبیه به ایران است رشد کرده و زیاد شده است .

توت سفید چه موادی دارد؟

توت سفید دارای کمی از ماده ((آلبومی نوئید)) مواد چربی ، پکتین و سقز است . همچنین سرشار از مواد قندی گلوکوز، املاح معدنی ، و اسید سوکسینیک و ویتامین های ((آ)) و ((ث )) می باشد.

چه وقت باید توت خورد؟

بطور کلی باید وقتی توت خورد که شکم از غذا خالی باشد و بهترین موقع آن صبح ناشتا و یا عصر در فاصله غذای ظهر و شام است که زود هضم می شود و مواد غذایی آن جذب بدن می شود. معمولا اگر روی غذاهای سنگین ، مخصوصا گوشتی آن را بخورند هضم آن مشکل می شود و تولید نفخ در شکم و روده ها می کند.

به همین علت است که حکیم ابونصر هروی در کتاب خود توصیه می کند که موقعی توت بخورند که شکم خالی باشد. ((چون توت را بخورند وقتی که معده پاک بود، زود از معده بشود و اندر تن هیچ خلط برنیانگیزد.))

ابوبکر مطهر جمالی یزدی در کتاب فرخ نامه مدعی است که اگر بخواهند میوه توت سفید، سیاه شود، گودالی نزدیک ریشه درخت توت بکنند و دو غربال توت سیاه در بن درخت انبار کنند تا سال دیگر توت سفید، توت سیاه به بار آورد. همچنین اگر توت سفید در بن درخت توت سیاه کنند سپید گردد؟!

در ایران توت سفید را وقتی رسید خشک می کنند و در زمستان به عنوان غذای پر انرژی مثل کشمش می خورند. از توت سفید شیره ای مثل شیره انگور می پزند که مصرف آن مشابه شیر انگور است . کسانی که مرض قند دارند اغلب به جای قند سفید مصنوعی ، چای خود را با توت خشک می خورند. برگ درخت توت را هم به مصرف غذای کرم ابریشم می رسانند.

پوست شاخه های جوان درخت توت را اگر خشک کنند و خشک کرده آن را در آب بجوشانند و بنوشند لینت مزاج می آورد.