وقتی گیاهان می میرند ،اجزای بدن آنها به کمک جا نداران ذرّه بینی خاک تجزیه می شود ، وقتی به مرحله ای برسند که دیگر صورت اوّلیه گیاه و جانور در آنها مشخص نباشد،گیاخاک نامیده می شوند که رنگ تیره ای دارند و هر چه رنگ خاک تیره تر باشد، نسبت گیاخاک آن بیشتر است. خاک رو، معمولاً گیاخاک بیشتری نسبت به خاک زیر دارد.همچنین گیاخاک در خاک های مزارع ، باغ ها و باغچه ها زیاد و در خاک های بیا بانی بسیار کم است.

گیاخاک قدرت نگهداری آب خاک ونیز فضای خالی بین ذرّات خاک را افزایش می دهد و سبب نفوذ هوا به داخل خاک می شود ،که برای رشد گیاهان بسیار مفید و مناسب است.

خاک مادّه ی پرارزش است :

زندگی انسان و بسیاری از موجودات دیگر بدون وجود خاک ممکن نیست . زیرا تمام غلّات، میوه ها و دیگر گیاهان با وجود خاک، می توانند رشد کنند. می دانید که تشکیل لایه ای از خاک به قطر یک سانتیمتر،به ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ سال زمان نیاز دارد .

از طرفی ، کارها یی چون شخم نا مناسب ، آبیاری نادرست ، از بین رفتن پوشش گیاهی و تبدیل زمینهای کشاورزی و باغ ها به ساختمان و کارخانه و. . . به دست انسان ، باعث فرسایش خاک و از بین رفتن آن می شود.

پس باید در بهره برداری از خاک و نگهداری و محافظت از آن دقّت های لازم را به عمل آورد و از فرسایش آن تا حدّ امکان جلوگیری کرد.شما در این باره چه فکر ها یی دارید؟

به این سؤال ها فکر کننید و پاسخ مناسب دهید.

۱) اگر یک کشاورز بودید،برای جلوگیری از فرسایش خاک مزرعه و باغ خود و برداشت محصول بیشتر و بهتر :

الف) چه کار هایی می کردید ؟

ب)چه کار هایی نمی کردید ؟

۲) اگر مهندس ساختمان بودید،برای خانه سازی و گسترش شهر ها چه پیشنهاد هایی می کردیدتا به زمین های کشاورزی و باغ ها آسیب زیادی نرسد ؟