چربی هایی که ماد ر د ر زمان بارد اری مصرف می کند ، می تواند بر عملکرد مغز جنین تاثیر گذار باشد .
هفته های اول بارد اری و سه ماهه آخر، زمانی است که د ستگاه عصبی د ر حال شکل گرفتن است و نقش مهمی د ر سیستم اعصاب و آلرژی، آسم، بینایی، پرخاشگری، بیش فعالی، عصبانیت و فشار خون د ارد .
اولین بار د ر سال ۱۹۷۰ اسید های چرب به نام امگا ۳ معرفی شد ند . د ر آن سال یک محقق د انمارکی د ریافت که اسکیموهای گرینلند ، علیرغم مصرف چربی ها، چربی خون پایینی د ارند و شیوع بیماریهای عروقی د ر آنها کم است. اسکیموها غذاهای چرب را از فوک های د ریایی و ماهی ها به د ست می آورد ند .
اولین مورد فقر امگا۳ د ر سال ۱۹۸۳ د ر د ختر بچه ای ۶ ساله با علائم عصبی، بی حسی و نوروپاتی معرفی شد .
چربی ها به سه د سته تقسیم می شوند :
۱) چربی های اشباع: زنجیره ای از اتم های کربن که از طریق پیوند ساد ه به هم متصل شد ه اند ؛ مثل کره، د نبه،چربی گوشت قرمز، نارگیل، روغن هسته خرما و شیر. میزان این چربی ها باید د ر رژیم غذایی کاهش یابد .
۲) چربی های غیر اشباع یگانه: زنجیره ای از اتم های کربن که با یک باند د وگانه تشکیل یافته و د مای ذوب پایین تری نسبت به چربی های اشباع د ارند و معمولاً مایع اند . بهترین مثال برای این نوع از چربیها، روغن زیتون، باد ام، فند ق و باد ام زمینی است.
۳) چربی های غیراشباع چند گانه: این چربیها د ر زنجیره خود بیش از یک پیوند د و گانه د ارند ؛ مثل روغن آفتاب گرد ان، سویا، روغن های به د ست آمد ه از ماهی ها، گرد و و روغن کتان.
این اسید های چرب غیر اشباع چند گانه به د و گروه تقسیم می شوند :
▪ امگا۶ (لینولئیک) مثل روغن آفتاب گرد ان و سویا
▪ امگا۳ ( لینولنیک) مثل گرد و، روغن د انه کتان، ماهی و سویا
هر د وی این اسید های چرب، برای سلامتی و رشد مفید و ضروری است، اما انسان خود نمی تواند آنها را بسازد . ۱۰د رصد از این اسید ها د ر کبد به اسید های چند گانه با زنجیره بلند تبد یل می شود .
یکی از مشتقات زنجیره بلند امگا۳ د وکوزاهگزانوئیک اسید DHA است، که برای تکامل مغز و رشد سلول های عصبی و شبکیه چشم بسیار مهم است. جنین این اسید را قبل از تولد از ماد ر د ریافت میکند . پس از تولد هم این اسید از طریق شیر ماد ر تامین می شود . شیر ماد ر ۳ تا ۴ برابر شیر خشک، امگا۳ و امگا۶ د ارد . شیرخواران نارس، DHA کمتری د ارند . DHA بیشتر باعث افزایش هوش می شود .
این ماد ه د ر کود کی وجوانی نیز احتمال ابتلا به فشار خون را کاهش می د هد .
همچنین د ر افزایش اند ازه د ور سر و قد و وزن و تکامل بینایی و اعمال نیز موثر است. نوزاد انی که از شیر ماد ر تغذیه می کنند ، د ر بزرگسالی تا ۴ برابر کمتر از د یگران به آسم و آلرژی مبتلا می شوند . کمبود آن یاد گیری را مشکل می کند و باعث اختلالات رفتاری و بیش فعالی می شود . د ر نوزاد ان نارس، امگا۳ د ر بند ناف کمتر از ترم است. د رکشور هایی که ماهی کمتر مصرف می کنند ، افسرد گی بعد از زایمان بیشتر است.