الکتروسکوپ Electroscope

از آلات ساده و قدیمی برای تشخیص اینکه جسمی بار برقی دارد یا نه مرکب است از دو ورقه نازک طلا یا آلومینیوم که بافت‌های یک میله فلزی، که از ماده عایقی می‌گذرد، آویخته شده‌اند.

وسیله‌ای که برای تعیین بار الکتریکی اجسام به‌کار می‌رود الکتروسکوپ با ورق‌های طلائی است. این دستگاه تشکیل شده است از یک دکمهٔ فلزی و یک میله‌ای که به دو ورقهٔ طلا یا فلز سبک دیگری منتهی می‌شود. تمام این قسمت‌ها در داخل یک بطری قرار دارد که هوا در آن نفوذ نمی‌کند.

الکتروسکوپ را می‌توان به‌وسیلهٔ القاء موقتی یا دائمی بار کرد. در این‌صورت در دکمه الکتروسکوپ بار مقید و در ورق‌های آن بار آزاد القاء می‌شود.

میله‌ای که بار منفی دارد به دکمهٔ الکتروسکوپ نزدیک می‌کنیم. دکمه در نتیجهٔ رانده شدن الکترون‌ها به طرف ورق‌ها بار مثبت پیدا می‌کند. ورق‌ها نیز به سبب رانده شدن الکترون‌های دکمه به طرف آن‌ها بار منفی پیدا کرده از یکدیگر دور می‌شوند. این عمل را بار کردن موقتی می‌نامند. اگر با انگشت دکمه را لمس کنیم بار آزاد ورق‌های الکتروسکوپ از راه انگشت ما به زمین هدایت می‌شود اما پروتون‌های دکمه تغییر نمی‌کند.

اگر انگشت را دور کنیم بار مقید دکمه که به‌وسیلهٔ الکترون‌های میله جذب شده است به همان حال باقی خواهد ماند.

حال اگر میله را دور کنیم پروتون‌ها به‌عنوان بار آزاد به تمام قسمت‌های الکتروسکوپ پخش می‌شود. البته ورق‌ها از هم باز می‌شوند زیرا هر دو بار همنام پیدا کرده‌اند.

اگر الکتروسکوپ را بار کنیم و سپس یک صفحهٔ فلزی را که به زمین وصل شده روی دکمهٔ آن بیاوریم ورق‌های الکتروسکوپ جمع می‌شود. بار الکتریکی از بین نرفته است بلکه در این‌حال الکتروسکوپ گنجایش بار بیشتری دارد یعنی ظرفیت الکتریکی آن افزایش یافته است.

به سبب عایق بودن هوای میان دکمهٔ الکتروسکوپ و صفحهٔ فلزی الکترون‌ها از یک جسم هادی به جسم هادی دیگر منتقل نمی‌شوند اما در داخل هادی‌ها نقل مکان می‌نمایند.

الکتروسکوپ، برق‌نما ELECTRO SCOP

وسیله‌ای که برای آشکارسازی وجود بار الکتریکی و تشخیص نوع بار به‌کار می‌رود. از انواع آن الکتروسکوپ با ورقه‌های طلاست که شامل دو ورقه مستطیلی طلا متصل به یک میله رسانای فلزی است و توسط گیرهٔ عایق نگهداری می‌شود. وقتی میله و ورقه باردار شوند، به‌علت دافعه متقابل بارهای همنام از یکدیگر فاصله می‌گیرند.

الکتروسکوپ اسبابی برای آشکارسازی وجود بار الکتریکی الکتروسکوپ با ورقه طلا، از دو ورقه نازک مستطیل شکل طلا تشکیل می‌شود که به یک سر میلهٔ رسانای فلزی متصل شده‌اند و میله به‌وسیلهٔ گیرهٔ عایقی نگاهداشته می‌شود، وقتی که میله و ورقه‌ها بار الکتریکی کسب کنند، ورقه‌ها بر اثر نیروی رانش متقابل حاصل از بارهای همنام از یکدیگر دور می‌شوند.

الکتروسکوپ دستگاه اندازه‌گیری بارهای الکتریکی به‌وسیله اندازه‌گیری نیروی مکانیکی میان دو جسم باردار. در یک نوع آن، دو نوع نوار باریک طلائی در یک محفظهٔ شیشه‌ای قرار داده شده و بر اثر بار الکتریکی از یکدیگر دفع می‌شوند. زاویه میان دو نوار متناسب با بارهای الکتریکی موجود می‌باشد.