▪ تاریخ و محل تولد : ۶۸۰ ه.ق درقزوین
▪ تاریخ و محل وفات : ۷۵۰ ه.ق قزوین
▪ تخصص : مورخ و شاعر
▪ آثار : ظفرنامه تاریخ عمومی عالم نزهت القلوب
▪ زندگی نامه : خواجه حمدا... بن تاج الدین ابی بکر مستوفی قزوینی موسوم به حمدا... مستوفی از مورخان و شعرای معروف ایران در عهد ایلخانان مغول به شمار می رود.این حکیم فرزانه در سال ۶۸۰ ه.ق درقزوین به دنیا آمد. خاندان وی از مستوفیان قدیمی قزوین بودند که از قرن پنجم هجری مقام ریاست خزانه داری (مستوفی) ولایت قزوین را بگونه ای موروثی در اختیار داشتند. مستوفیان نسب خود را به حربن یزید ریاحی می رساندند ولی از قرنها پیش در قزوین اقامت گزیده و جذب مشاغل دیوانی شده بودند. دوران کودکی و نوجوانی حمدا... چندان مشخص نیست ولی ظاهرا وی در زادگاه خود به کسب علم و دانش پرداخته و از نوجوانی سرایش اشعار خویش را آغاز کرده است. حمدا... مستوفی در جوانی علیرغم علاقه فراوان به تاریخ و جغرافیا و شعر و ادب، همانند اسلاف خویش جذب مشاغل دیوانی گشت و به خدمت خواجه رشیدالدین فضل ا... همدانی درآمد و در زمره خواص و کتاب خواجه قرار گرفت. خواجه رشیدالدین در سال ۷۱۱ حکومت و استیفای شهرهای ابهر و قزوین و زنجان و طارم را به حمدا... مستوفی واگذار نمود. وی پس از قتل خواجه رشیدالدین چندی نیز در سلک ملازمان خواجه غیاث الدین محمد پسر خواجه رشیدالدین درآمد. این مورخ جلیل القدر از شعرا و منشیان مطلع زبان فارسی و از علاقه مندان به وطن خود ایران بود و از جوانی علاقه فراوانی به گردآوری اطلاعات تاریخی و مباحثه با فضلا و دانشمندان داشت و اغلب در مجالس و محافل علمی و ادبی شرکت می جست. وی در دوران خدمت در نزد خواجه رشیدالدین فضل ا... با بسیاری از دانشمندان زمان خود آشنا شد که این آشنایی تأثیر فراوانی در شکل گیری استعدادهای نهفته وی داشت. وی در طول زندگانی خود علاوه بر فعالیت ها و خدمات اداری و دیوانی،سه اثر بزرگ را به تاریخ و ادب ایران زمین تقدیم نمود. اولین کتاب مهم حمدا... مستوفی تاریخ گزیده بود که در سال ۷۳۰ ه. ق آن را به خواجه غیاث الدین محمد تقدیم و به نام وی تألیف نمود. این کتاب تاریخ عمومی عالم از بدو خلقت آدم تا زمان صدارت خواجه غیاث الدین محمد است و مؤلف ضمن خلاصه کردن کتاب جامع التواریخ خواجه رشیدالدین و گردآوری اطلاعاتی از مورخین عصر خویش،اطلاعات مهمی درخصوص تاریخ دانشمندان و ادبای عرب و ایرانی و تاریخ و جغرافیا و بزرگان وطن خود قزوین را به آن افزوده است که این فصل اخیر دارای نکات مهمی می باشد. حمدا... مستوفی دومین شاهکار ادبی خود به نام ظفرنامه را که منظومه ای در بحر متقارب مشتمل بر هفتاد و پنج هزار بیت شعر است در سال ۷۳۶ ه. ق به پایان رسانید. وی در این کتاب بزرگ حماسی، حوادث هفت قرن و نیم تاریخ ایران بعد از اسلام را بصورت مجزا و در قالب شعر بیان نموده است که بویژه وقایع هجوم مغولان به ایران و تسخیر شهرهای ایران از لحاظ تاریخی اهمیت زیادی دارد. ظاهر حمدا... مستوفی شانزده سال از عمر خویش را صرف سرایش این کتاب حماسی نموده است. این ادیب نامور در سال ۷۴۱ و در اواخر عمر آخرین کتاب بزرگ خود (نزهت القلوب) را در علم هیئت و جغرافیا به پایان رسانید. نویسنده در این کتاب به تشریح جغرافیای کشور ایران پرداخته و در توصیف جغرافیای اقتصادی ایران بیشتر از دفاتر مالیاتی دولت ایلخانان، که باسمت مأمور عالی مقام مالیاتی بدان دسترسی داشته، استفاده کرده است. وی در این کتاب شرایط طبیعی و وضعیت کشاورزی هر شهر و روستا را به دقت توضیح داده است و علاوه بر آن بطور جداگانه به توصیف رودخانه ها و مجاری و نهرهای آبیاری و معادن و راههای کاروان رو پرداخته است. این دانشمند برجسته در سال ۷۵۰ ه. ق در قزوین درگذشت. حمدا... مستوفی باتألیف سه کتاب یاد شده نام درخشانی از خود را در تاریخ و فرهنگ ایران برجای گذاشت. این ادیب وطن پرست به گونه ای تلویحی به مقابله با اشغالگران مغول نیز برخاسته وجنایات آنان را در کشور ایران تشریح نموده است. آرامگاه این عالم بزرگوار در قزوین از اماکن مورداحترام اهالی این شهر است و همه روزه مورد بازدید ادب دوستان سراسر کشور قرار می گیرد.